para-mentano-diol
Para-mentano-diol (PMD) to organiczny związek chemiczny występujący naturalnie w olejku eterycznym eukaliptusa cytrynowonego (Corymbia citriodora, dawniej Eucalyptus citriodora). Jest to diterpen o silnych właściwościach odstraszających owady, szczególnie komary.
PMD został zatwierdzony przez CDC (Centers for Disease Control and Prevention) jako skuteczny środek odstraszający owady, porównywalny w działaniu do DEET, jednak o lepszym profilu bezpieczeństwa. Badania kliniczne wykazały, że preparaty zawierające para-mentano-diol zapewniają ochronę przed ukąszeniami komarów przez około 6-8 godzin.
W medycynie PMD znajduje zastosowanie w profilaktyce chorób przenoszonych przez komary, takich jak malaria, denga, chikungunya czy wirus Zachodniego Nilu. Jest składnikiem preparatów dermatologicznych stosowanych w regionach endemicznego występowania tych chorób oraz przez podróżujących do stref tropikalnych.
Para-mentano-diol charakteryzuje się niską toksycznością i dobrą tolerancją przez skórę, co sprawia, że jest zalecany dla kobiet w ciąży, dzieci powyżej 3. roku życia oraz osób o wrażliwej skórze. W przeciwieństwie do DEET, nie rozpuszcza tworzyw sztucznych i nie wykazuje działania drażniącego na błony śluzowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ehrlichioza i anaplazmoza – Zapobieganie i profilaktyka
Ehrlichioza i anaplazmoza to bakteryjne choroby przenoszone przez kleszcze, dla których nie istnieją szczepionki, co podkreśla znaczenie profilaktyki. U ludzi zaleca się stosowanie odzieży ochronnej (długie spodnie, rękawy, jasne kolory), aplikację repelentów zawierających DEET (do 30% u dzieci powyżej 2 miesięcy), pikarydynę lub IR3535 na odsłoniętą skórę oraz permetryny 0,5% na odzież i sprzęt. Kluczowe jest szybkie usunięcie kleszcza – w przypadku anaplazmozy w ciągu 12-24 godzin, a ehrlichiozy do 36 godzin od przyczepienia, przy użyciu pincety i zachowaniu ostrożności, aby nie ściskać ciała kleszcza. Po ukąszeniu nie zaleca się profilaktycznego podawania antybiotyków, lecz obserwację objawów przez 2 tygodnie i szybkie wdrożenie doksycykliny w razie podejrzenia zakażenia.
badanie przesiewowe, choroba przenoszona przez kleszcze, DEET, doksycyklina, ehrlichioza i anaplazmoza, IR3535, oksytetracyklina, olejek z eukaliptusa cytrynowego, para-mentano-diol, permetryna, pikarydyna, ponowne zakażenie, profilaktyka antybiotykowa, region endemiczny, tetracyklina, transfuzja krwi, ukąszenie kleszcza, usuwanie kleszcza - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus zika – Zapobieganie i profilaktyka
Wirus Zika jest przenoszony głównie przez ukąszenia zakażonych komarów Aedes aegypti i Aedes albopictus, a także drogą płciową i z matki na płód. Brak jest obecnie szczepionki i specyficznego leczenia, dlatego profilaktyka opiera się na zapobieganiu ukąszeniom komarów poprzez stosowanie repelentów zarejestrowanych przez EPA (np. DEET, pikarydyna, IR3535), noszenie odzieży zabezpieczonej permetryną oraz używanie moskitier i klimatyzacji. Kobiety w ciąży i karmiące mogą bezpiecznie stosować repelenty zawierające DEET. Kontrola populacji komarów obejmuje eliminację miejsc rozmnażania się owadów, takich jak stojąca woda w pojemnikach, oraz stosowanie insektycydów zawierających Bacillus thuringiensis israelensis (BTI). Po powrocie z obszarów endemicznych zaleca się unikanie ukąszeń komarów przez co najmniej 3 tygodnie, aby zapobiec dalszej transmisji.
Aedes aegypti, Aedes albopictus, choroba zakaźna, DEET, filtr przeciwsłoneczny, insektycydy, IR3535, komary Aedes, mikrocefalia, para-mentano-diol, pasteryzacja, permetryna, pikarydyna, przenoszenie drogą płciową, repelenty, szczepionka przeciwko wirusowi zika, transfuzja krwi, wada wrodzona, wektor choroby, wirus Zika