antagonista czynnika Xa
Antagonista czynnika Xa (inhibitor czynnika Xa) to substancja lecznicza, która selektywnie blokuje aktywność czynnika X w kaskadzie krzepnięcia krwi. Mechanizm działania polega na wiązaniu się z aktywnym miejscem enzymu czynnika Xa, co hamuje konwersję protrombiny do trombiny i w konsekwencji zapobiega tworzeniu się skrzepów.
Do tej grupy leków należą m.in. riwaroksaban, apiksaban, edoksaban oraz fondaparinuks. W przeciwieństwie do tradycyjnych antykoagulantów (jak warfaryna), antagoniści czynnika Xa mają przewidywalną farmakokinetykę, nie wymagają rutynowego monitorowania parametrów krzepnięcia i cechują się mniejszą liczbą interakcji z pokarmami i innymi lekami.
Antagoniści czynnika Xa znajdują zastosowanie w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, zapobieganiu udarom mózgu u pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową oraz w ostrych zespołach wieńcowych. Głównym działaniem niepożądanym jest zwiększone ryzyko krwawień, przy czym do niedawna brakowało swoistych czynników odwracających ich działanie (z wyjątkiem andeksanetu alfa dla apiksabanu i riwaroksabanu).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Razarxo 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Razarxo, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi w standardowych testach toksyczności, genotoksyczności, fototoksyczności oraz rakotwórczości. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym zaobserwowano efekty wynikające z farmakodynamicznego mechanizmu działania jako antagonisty czynnika Xa, w tym podwyższone stężenia immunoglobulin IgG i IgA u szczurów przy ekspozycji odpowiadającej klinicznym stężeniom. Badania reprodukcyjne wykazały brak wpływu na płodność, jednak ujawniły toksyczność reprodukcyjną manifestującą się głównie krwotocznymi powikłaniami, co jest zgodne z działaniem przeciwzakrzepowym rywaroksabanu.
antagonista czynnika Xa, badanie farmakologiczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny IgG i IgA, kaskada krzepnięcia, lek przeciwzakrzepowy, parametr immunologiczny, płodność, poronienie, powikłanie krwotoczne, rozwój prenatalny, rywaroksaban, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zmiana łożyskowa, zmiana wątrobowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xanirva 2,5 mg
Rywaroksaban, antagonista czynnika Xa, został oceniony pod kątem bezpieczeństwa w 19 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz 412 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia, w tym epistaksis (4,5%) i krwotok z przewodu pokarmowego (3,8%), co jest zgodne z mechanizmem działania leku. Częstość krwawień waha się od 6,8% (profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po aloplastyce stawów) do 39,5% (leczenie ŻChZZ u dzieci i młodzieży), a niedokrwistość od 0,15% do 5,9%. Ryzyko krwawień jest wyższe u pacjentów z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz stosujących inne leki wpływające na hemostazę. Objawy powikłań krwotocznych obejmują osłabienie, bladość, zawroty głowy, ból głowy, obrzęk, duszność i wstrząs, a także objawy niedokrwienia mięśnia sercowego. Wśród powikłań zgłaszano zespół ciasnoty przedziałów powięziowych i niewydolność nerek z powodu hipoperfuzji.
andeksanet alfa, antagonista czynnika Xa, aprotynina, desmopresyna, epistaxis, hemostaza chirurgiczna, kaskada krzepnięcia, koagulopatia, koncentrat aktywowanych czynników zespołu protrombiny, koncentrat czynników zespołu protrombiny, krwawienie menstruacyjne, krwawienie z błon śluzowych, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, małopłytkowość, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, rekombinowany czynnik VIIa, rywaroksaban, siarczan protaminy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, węgiel aktywny, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mantreda 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu obejmowały ocenę farmakologiczną po pojedynczej dawce, fototoksyczność, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy, nie wykazując istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu obserwowano efekty wynikające z farmakodynamicznego działania antagonisty czynnika Xa, w tym zwiększenie stężeń immunoglobulin IgG i IgA u szczurów przy ekspozycji odpowiadającej klinicznym poziomom u ludzi. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność samców i samic szczurów, jednak powikłania krwotoczne związane z mechanizmem działania leku były obecne w badaniach toksyczności reprodukcyjnej.
antagonista czynnika Xa, badanie fototoksyczności, badanie pourodzeniowe, działanie antykoagulacyjne, efekt farmakodynamiczny, immunoglobuliny IgG i IgA, kaskada krzepnięcia krwi, lek przeciwkrzepliwy, mechanizm działania rywaroksabanu, potencjał rakotwórczy, powikłanie krwotoczne, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodka, rywaroksaban, test genotoksyczności, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zmiana łożyskowa, zmiana wątrobowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivaroxaban Bluefish 15 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Rivaroxaban Bluefish, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania u ludzi. Badania te nie wykazały genotoksyczności, działania rakotwórczego ani specyficznej toksyczności narządowej. Efekty toksyczne obserwowane po podaniu wielokrotnym były głównie związane z farmakodynamicznym działaniem przeciwkrzepliwym rywaroksabanu, co prowadziło do powikłań krwotocznych. U szczurów przy ekspozycji klinicznej zaobserwowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA w osoczu, co może wskazywać na immunomodulujący wpływ leku. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność samic i samców, jednak działania przeciwkrzepliwe powodowały toksyczny wpływ na reprodukcję poprzez powikłania krwotoczne.
aktywność farmakodynamiczna, antagonista czynnika Xa, badanie przedkliniczne, działanie przeciwkrzepliwe, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny IgG i IgA, krwawienie okołoporodowe, mechanizm działania leku, parametr immunologiczny, patologia łożyska, poronienie, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, substancja czynna, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu jednokrotnym, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, wpływ na płodność, zaburzenie kostnienia