doustny roztwór nawadniający

Doustny roztwór nawadniający (DRN) to specjalnie skomponowana mieszanka elektrolitów i glukozy, stosowana w zapobieganiu i leczeniu odwodnienia organizmu. Preparat został opracowany zgodnie z zaleceniami WHO jako skuteczna metoda nawadniania pacjentów, szczególnie w przypadkach ostrych biegunek, wymiotów czy nadmiernej utraty płynów z innych przyczyn.

Standardowy skład DRN obejmuje sód, potas, chlorki, cytryniany oraz glukozę w odpowiednich proporcjach, zapewniających optymalną absorpcję wody w jelicie cienkim. Mechanizm działania opiera się na współtransporcie glukozy i sodu przez błonę komórkową enterocytów, co umożliwia efektywne wchłanianie wody i elektrolitów nawet przy zaburzeniach wchłaniania jelitowego.

Doustne roztwory nawadniające stanowią pierwszą linię postępowania w łagodnym i umiarkowanym odwodnieniu, szczególnie u dzieci i osób starszych. Stosowanie DRN znacząco zmniejszyło śmiertelność z powodu biegunek i odwodnienia w krajach rozwijających się. W praktyce klinicznej dostępne są zarówno gotowe preparaty komercyjne, jak i możliwość przygotowania roztworu w warunkach domowych według określonych receptur.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka związana z antybiotykami – Leczenie

Biegunka związana z antybiotykami (AAD) występuje u 5-30% pacjentów leczonych antybiotykami, a u dzieci nawet do 80%. Objawia się oddawaniem luźnych, wodnistych stolców co najmniej trzy razy dziennie i może pojawić się w trakcie terapii lub do dwóch miesięcy po jej zakończeniu. Najczęściej AAD ma przebieg łagodny i ustępuje po odstawieniu antybiotyku, jednak może prowadzić do zakażenia Clostridioides difficile (CDI), które wymaga specjalistycznego leczenia. Terapia CDI obejmuje fidaksomycynę (200 mg p.o. 2x/d przez 10 dni) jako lek pierwszego wyboru, alternatywnie wankomycynę (125 mg p.o. 4x/d przez 10 dni), a w ciężkich przypadkach wankomycynę w dawce 500 mg co 6 godzin oraz metronidazol dożylnie (500 mg co 8 godzin). Metronidazol doustny (500 mg 3x/d) stosuje się, gdy inne leki są niedostępne. Leczenie nawracających zakażeń może wymagać przeszczepu mikrobioty kałowej (FMT) lub stosowania zatwierdzonych preparatów mikrobioty (Rebyota, Vowst).
antybiotyk o szerokim spektrum, biegunka, biegunka związana z antybiotykami, Bifidobacterium longum, Clostridioides difficile, dieta lekkostrawna, doustny roztwór nawadniający, elektrolit, fidaksomycyna, flora jelitowa, kolonoskopia, Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus rhamnosus, lek przeciwbiegunkowy, loperamid, luźne stolce, metronidazol, mikrobiom jelitowy, nawracająca infekcja, odwodnienie, probiotyk, przeszczep mikrobioty kałowej, Saccharomyces boulardii, toksyna, wankomycyna, zakażenie bakteryjne, zapalenie okrężnicy
Leksykon chorób i schorzeń
Cholera – Patofizjologia i mechanizm

Cholera jest ostrą biegunkową chorobą zakaźną wywołaną przez Vibrio cholerae, głównie serotypów O1 i O139, przenoszoną drogą fekalno-oralną. Patogeneza opiera się na działaniu toksyny cholerycznej (CT), która poprzez ADP-rybozylację podjednostki Gα białek G blokuje hydrolizę GTP, prowadząc do nadmiernej aktywacji cyklazy adenylanowej i wzrostu poziomu cAMP w enterocytach. To z kolei aktywuje kinazę białkową A (PKA), która fosforyluje kanały chlorkowe CFTR, powodując masywne wydzielanie jonów Cl⁻, HCO₃⁻, Na⁺ i wody do światła jelita cienkiego, skutkując obfitą biegunką wodnistą, sięgającą nawet do 12 litrów na godzinę. Dodatkowo toksyna osłabia połączenia międzykomórkowe nabłonka jelitowego, co zwiększa przepuszczalność dla jonów i wody. Kolonizacja jelita wymaga ekspresji pilusa współregulowanego toksyną (TCP) oraz białka GbpA, które umożliwiają przyleganie i tworzenie mikrokolonii. Wysiłki adaptacyjne bakterii obejmują tolerancję na kwaśne pH żołądka (ATR) oraz przejście z formy planktonicznej do biofilmu, co zwiększa ich przeżywalność i transmisję.
ADP-rybozylacja, biegunka wodnista, biegunka wydzielnicza, ciężkie zakażenie, cyklaza adenylanowa, czynnik wirulencji, dawka zakaźna, doustny roztwór nawadniający, droga fekalno-oralna, ekspresja genów, horyzontalny transfer genów, kanał CFTR, kinaza białkowa A, komórka jednojądrzasta, nabłonek jelitowy, naciek zapalny, odpowiedź zapalna, odwodnienie, pamięć immunologiczna, połączenia międzykomórkowe, quorum sensing, serotyp, siateczka śródplazmatyczna, Vibrio cholerae, warstwa śluzu, wyspa patogenności, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie jelit
Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Biegunka definiowana jest jako zwiększona częstotliwość wypróżnień powyżej trzech dziennie, z luźnymi, wodnistymi stolcami i objętością kału przekraczającą 200 g/dobę. Może mieć charakter ostry (do 14 dni) lub przewlekły (powyżej 4 tygodni) i wynikać z różnych mechanizmów, takich jak wydzielnicza, osmotyczna, z zaburzeń wchłaniania, zakaźna czy wysiękowa. Etiologia obejmuje infekcje bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze, działania niepożądane leków (antybiotyki, chemioterapia), nietolerancje pokarmowe, choroby przewlekłe (IBS, IBD, celiakia), zatrucia pokarmowe oraz czynniki stresowe i radioterapię. Szczególnie narażone są niemowlęta, osoby starsze, immunosupresyjne oraz pacjenci onkologiczni. Objawy towarzyszące obejmują ból i skurcze brzucha, gorączkę, obecność krwi lub śluzu w stolcu oraz ryzyko powikłań takich jak odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hiponatremia), uszkodzenie skóry okolicy odbytu i zespół hemolityczno-mocznicowy. Diagnostyka powinna obejmować badania stolca, krwi, obrazowe oraz endoskopowe, a także ocenę stanu nawodnienia i integralności skóry.
badanie stolca, biegunka, biegunka podróżnych, biegunka polekowa, biegunka zakaźna, celiakia, Clostridium difficile, dieta BRAT, doustny roztwór nawadniający, hipotensja ortostatyczna, kolonoskopia, loperamid, nieswoiste zapalenia jelit, nietolerancja fruktozy, nietolerancja laktozy, nietrzymanie stolca, niewydolność trzustki, oliguria, perystaltyka jelit, posiew, probiotyki, radioterapia, sigmoidoskopia, skąpomocz, subsalicylan bizmutu, toksyna shiga, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia elektrolitowe, zakażenie E. coli, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół jelita drażliwego
Leksykon chorób i schorzeń
Odwodnienie – Zapobieganie i profilaktyka

Odwodnienie stanowi istotne zagrożenie dla homeostazy organizmu, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby starsze, dzieci oraz osoby z chorobami przewlekłymi. Utrata płynów przewyższająca ich przyjmowanie prowadzi do zaburzeń metabolicznych i fizjologicznych, co może skutkować poważnymi powikłaniami. Zalecane dzienne spożycie płynów wynosi około 2,7 litra (92 uncje) dla kobiet i 3,7 litra (124 uncje) dla mężczyzn, z uwzględnieniem indywidualnych czynników takich jak wiek, masa ciała, aktywność fizyczna i warunki środowiskowe. W profilaktyce odwodnienia kluczowe jest regularne przyjmowanie płynów, monitorowanie koloru moczu (jasny, słomkowy kolor wskazuje na prawidłowe nawodnienie), unikanie napojów odwadniających (alkohol, kofeina) oraz stosowanie doustnych roztworów nawadniających (ORS) w przypadku biegunek i wymiotów. W trakcie intensywnego wysiłku fizycznego lub ekspozycji na wysokie temperatury rekomenduje się spożycie napojów sportowych zawierających elektrolity, aby uzupełnić utraty sodu i potasu.
choroba przewlekła, choroba serca, cukrzyca, demencja, doustny roztwór nawadniający, elektrolit, funkcje poznawcze, kofeina, kolor moczu, lek moczopędny, mukowiscydoza, niewydolność nerek, odwodnienie, pocenie, retencja wody, równowaga elektrolitowa, skurcz mięśnia, spożycie płynów, stan nawodnienia, suplementacja elektrolitów, utrata płynów, wolne rodniki, wymioty i biegunka, wysiłek fizyczny, zaburzenia poznawcze
Leksykon chorób i schorzeń
Odwodnienie – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Odwodnienie to stan, w którym utrata płynów przewyższa ich podaż, prowadząc do zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej i potencjalnej dysfunkcji narządów. Klasyfikacja obejmuje odwodnienie hipertoniczne (utrata wody, wzrost stężenia sodu), hipotoniczne (utrata elektrolitów, zwłaszcza sodu) oraz izotoniczne (równomierna utrata wody i elektrolitów). Stopień nasilenia dzieli się na łagodne, umiarkowane i ciężkie, z odpowiednimi interwencjami od doustnego nawodnienia po dożylne podawanie płynów. Czynniki ryzyka to m.in. wymioty, biegunka, gorączka, choroby przewlekłe, a szczególnie narażone są niemowlęta, osoby starsze, pacjenci z demencją i cukrzycą. Objawy obejmują pragnienie, suchość błon śluzowych, tachykardię, niedociśnienie ortostatyczne, a w ciężkich przypadkach wstrząs hipowolemiczny i zaburzenia świadomości. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, bilansie płynów, badaniach laboratoryjnych (osmolalność moczu >450 mOsm/kg, podwyższony BUN, zmiany elektrolitowe) oraz monitorowaniu parametrów życiowych.
choroba Leśniowskiego-Crohna, ciemny mocz, ciężar właściwy moczu, ciśnienie w tętnicy płucnej, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, czas wypełnienia kapilarnego, diureza osmotyczna, doustny roztwór nawadniający, hipotensja, kserostomia, lek moczopędny, lek wazoaktywny, moczówka prosta, nadmierna potliwość, nawodnienie dożylne, niedociśnienie ortostatyczne, odwodnienie, osmolalność moczu, ośrodkowe ciśnienie żylne, roztwór krystaloidowy, roztwór Ringera z mleczanami, skurcz mięśniowy, sonda nosowo-żołądkowa, tachykardia, trzecia przestrzeń, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie żołądka i jelit
Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja blastocystis hominis, inaczej blastocystoza – Objawy

Infekcja Blastocystis hominis, zwana blastocystozą, jest wywoływana przez jednokomórkowego pasożyta bytującego w przewodzie pokarmowym. Objawy kliniczne występują u 50-80% pacjentów z mono-infekcją i obejmują ból brzucha (27,3%), biegunkę (19,6%), wzdęcia, nudności, zaparcia, utratę apetytu, świąd okolicy odbytu oraz utratę masy ciała. Częstość wypróżnień może sięgać od 1 do 25 razy na dobę. Objawy pozajelitowe, takie jak zmęczenie, pokrzywka, bóle stawowe, gorączka, niedokrwistość z niedoboru żelaza, występują u około 40% pacjentów. Blastocystis hominis jest powiązany z zespołem jelita drażliwego (IBS) oraz chorobami zapalnymi jelit (IBD), zwłaszcza wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, z częstością infekcji odpowiednio 8,35% i 8,7% w porównaniu do 3,12% w grupach kontrolnych (p<0,05). U dzieci infekcja wiąże się z niedowagą i zahamowaniem wzrostu w wielu regionach geograficznych. Wysokie ryzyko ciężkiego przebiegu dotyczy osób z obniżoną odpornością, osób powyżej 35 roku życia oraz dzieci i osób starszych. Podtypy ST1-ST4 oraz forma ameboidalna Blastocystis są najczęściej związane z objawami klinicznymi.
anoreksja, bezobjawowe nosicielstwo, biegunka wodnista, blastocystoza, ból brzucha, choroba Hashimoto, choroba zapalna jelit, doustny roztwór nawadniający, elektrolity, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedokrwistość z niedoboru żelaza, objawy pozajelitowe, objawy żołądkowo-jelitowe, odwodnienie, pasożyt jednokomórkowy, pokrzywka, przewlekła choroba nerek, przewód pokarmowy, reaktywne zapalenie stawów, skurcze brzucha, świąd mocznicowy, świąd odbytu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wzdęcia brzucha, zespół jelita drażliwego
Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja blastocystis hominis, inaczej blastocystoza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Blastocystis hominis to powszechny pierwotniak jelitowy, którego patogenność pozostaje kontrowersyjna. Infekcja może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak ból brzucha (100% przypadków), biegunka (78%), nudności (65,8%), utrata masy ciała (43,9%), wymioty i zaparcia (po 21,9%). Związek z zespołem jelita drażliwego (IBS) jest niejednoznaczny. Rzadkim powikłaniem jest reaktywne zapalenie stawów, prawdopodobnie o podłożu immunologicznym. U dzieci infekcja może prowadzić do niedożywienia i zaburzeń rozwojowych. Diagnostyka opiera się na wykryciu pasożyta w kale, a leczenie jest wskazane głównie u pacjentów z objawami lub immunosupresją. Terapie obejmują metronidazol (250-500 mg 2-3x/d przez 5-10 dni), kotrimoksazol (sulfametoksazol 800 mg + trimetoprim 160 mg 2x/d przez 7 dni) oraz nitazoksanid (500 mg 2x/d przez 3 dni), z różną skutecznością.
antybiotykoterapia, blastocystis hominis, blastocystoza, dieta bezlaktozowa, doustny roztwór nawadniający, droga fekalno-oralna, hiperbilirubinemia, infekcja jelitowa, kotrimoksazol, lek przeciwpasożytniczy, mechanizm immunologiczny, medycyna funkcjonalna, metronidazol, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, nitazoksanid, objawy żołądkowo-jelitowe, pasożyt jelitowy, pierwotniakowy pasożyt, probiotyk, próbka kału, przewód pokarmowy, reaktywne zapalenie stawów, trimetoprim-sulfametoksazol, wada wrodzona, zespół jelita drażliwego, żółtaczka jąder podkorowych
Leksykon chorób i schorzeń
Denga – Leczenie

Denga jest chorobą wirusową bez specyficznego leczenia przeciwwirusowego, dlatego terapia opiera się na leczeniu objawowym i wspomagającym. W łagodnych przypadkach zaleca się odpoczynek, odpowiednie nawodnienie (woda, napoje elektrolitowe, soki owocowe), kontrolę gorączki i bólu za pomocą paracetamolu (acetaminofenu), przy jednoczesnym unikaniu NLPZ ze względu na ryzyko krwawień. W ciężkich postaciach, takich jak gorączka krwotoczna denga czy zespół wstrząsu dengi, konieczna jest hospitalizacja i intensywna opieka medyczna, w tym dożylne podawanie płynów izoosmotycznych (np. roztwór Ringera, 0,9% NaCl) z bolusami 10-20 ml/kg podawanymi przez 20 minut, monitorowanie parametrów życiowych, morfologii krwi (liczba płytek, hematokryt) oraz funkcji narządów wewnętrznych. Transfuzje płytek krwi i preparatów krwiopochodnych stosuje się wyłącznie przy aktywnym krwawieniu lub zabiegach inwazyjnych, a profilaktyczne transfuzje nie są zalecane.
choroba wirusowa, ciężki przebieg choroby, doustny roztwór nawadniający, gorączka krwotoczna, inhibitor, interakcja lekowa, koncentrat krwinek czerwonych, kortykosteroid, leczenie objawowe, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, morfologia krwi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wielonarządowa, parametr krzepnięcia, plazmafereza, powikłanie krwotoczne, przeciwciało monoklonalne, świeżo mrożone osocze, szczepionka, terapia immunomodulująca, transfuzja płytek krwi, uszkodzenie wątroby, wczesna diagnoza, wirus atenuowany, zapalenie wątroby, zespół Reye’a, zespół wstrząsu
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Leczenie

Zespół krótkiego jelita (SBS) to poważne zaburzenie wchłaniania wynikające z resekcji ponad 2/3 jelita cienkiego lub jego dysfunkcji, wymagające kompleksowego leczenia wielodyscyplinarnego. Terapia obejmuje fazy ostre, adaptacyjne i utrzymania, z kluczowym zastosowaniem żywienia pozajelitowego (TPN) oraz dojelitowego (EN), dostosowanego do długości i funkcji pozostałego jelita. W początkowej fazie TPN dostarcza pełne zapotrzebowanie na białka, węglowodany, tłuszcze, witaminy i minerały, często przez cewnik centralny, a w fazie adaptacji stopniowo zwiększa się udział żywienia dojelitowego i doustnego. Zalecenia dietetyczne obejmują małe, częste posiłki, dietę bogatą w białko, unikanie napojów hipertonicznych oraz suplementację witamin (B12, A, D, E, K) i minerałów (wapń, magnez, potas, cynk, żelazo, selen). Kluczowe jest także utrzymanie odpowiedniej diurezy (>1500 ml/dobę) i nawodnienia, stosując doustne roztwory nawadniające (ORS) oraz monitorowanie bilansu płynów i elektrolitów.
adaptacja jelitowa, autonomia jelitowa, całkowite żywienie pozajelitowe, cholestaza, choroba wątroby związana z żywieniem pozajelitowym, doustny roztwór nawadniający, enteroplastyka poprzeczna seryjna, gastrostomia, inhibitor pompy protonowej, inżynieria tkankowa, jejunostomia, kamica nerkowa, marskość wątroby, niewydolność jelit, procedura Bianchi, przerost bakteryjny jelita cienkiego, resekcja jelita cienkiego, równowaga płynowo-elektrolitowa, somatropina, teduglutyd, terapia komórkami macierzystymi, transplantacja jelita, zakrzepica żylna, zastawka krętniczo-kątnicza, zespół krótkiego jelita, zwłóknienie wątroby, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon chorób i schorzeń
Cyklosporoza – Leczenie

Cyklosporoza, wywoływana przez Cyclospora cayetanensis, manifestuje się ostrą biegunką i objawami żołądkowo-jelitowymi. Leczeniem z wyboru jest trimetoprim-sulfametoksazol (TMP-SMX) w dawce 160 mg trimetoprimu i 800 mg sulfametoksazolu, podawany doustnie dwa razy dziennie przez 7-10 dni u pacjentów immunokompetentnych, z ponad 90% skutecznością. U pacjentów immunosupresyjnych, zwłaszcza z HIV lub po przeszczepach, zaleca się zwiększenie dawki do jednej tabletki o podwójnej mocy cztery razy dziennie przez 10 dni oraz profilaktykę wtórną (trzy razy w tygodniu). Alternatywnie stosuje się ciprofloksacynę (500 mg 2x/d przez 7 dni) lub nitazoksanid (500 mg 2x/d przez 7 dni) u pacjentów z alergią na sulfonamidy, choć ich skuteczność jest niższa (71-87%). Leczenie wspomagające obejmuje nawadnianie, dietę i ewentualne leki przeciwbiegunkowe. TMP-SMX jest kategorią C w ciąży i wymaga ostrożności u noworodków i wcześniaków.
alergia na sulfonamidy, badanie kału, choroba pasożytnicza, ciprofloksacyna, Cyclospora cayetanensis, cyklosporoza, doustny roztwór nawadniający, hiperbilirubinemia, immunosupresja, leczenie wspomagające, lek przeciwbiegunkowy, nawodnienie dożylne, niedobór odporności, nitazoksanid, objawy żołądkowo-jelitowe, oocysty, ostra biegunka, pacjent immunokompetentny, profilaktyka wtórna, przeszczep narządu, przeszczep narządu miąższowego, reaktywne zapalenie stawów, trimetoprim-sulfametoksazol, zaburzenia elektrolitowe, zakażenie HIV, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zespół Reitera, zespół złego wchłaniania, żółtaczka jąder podkorowych
Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka krwotoczna – Zapobieganie i profilaktyka

Biegunka krwotoczna (dysenteria) jest zakaźną chorobą przewodu pokarmowego, najczęściej wywoływaną przez bakterie z rodzaju Shigella lub pasożyty, takie jak pełzak czerwonki. Profilaktyka opiera się na wieloaspektowym podejściu, obejmującym rygorystyczną higienę osobistą (mycie rąk mydłem i wodą przez co najmniej 20 sekund, dezynfekcja rąk, unikanie dzielenia się przedmiotami osobistymi), bezpieczne praktyki żywieniowe (gotowanie mięsa do odpowiednich temperatur: mięso mielone 71°C, kurczak 77°C, indyk 82°C, wieprzowina 63°C z trzyminutowym odpoczynkiem, unikanie surowych warzyw i niepasteryzowanych produktów mlecznych) oraz spożywanie wyłącznie bezpiecznej wody (butelkowanej z nienaruszonymi plombami, przegotowanej przez co najmniej 1 minutę, filtrowanej z użyciem filtrów 1-mikronowych i środków dezynfekujących). W wybranych przypadkach rozważa się profilaktykę farmakologiczną, głównie subsalicylanem bizmutu (dawka 2 tabletki po 262 mg cztery razy dziennie), który zmniejsza ryzyko biegunki podróżnych o 50-65%. Antybiotyki, mimo wysokiej skuteczności (80-95%), nie są zalecane rutynowo ze względu na ryzyko oporności i działań niepożądanych, a ich stosowanie ogranicza się do pacjentów z ciężkim niedoborem odporności lub przewlekłymi chorobami jelit.
bakterie shigella, beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum, biegunka krwotoczna, biegunka podróżnych, biegunka rotawirusowa, doustny roztwór nawadniający, dysenteria, Enterobakterie, infekcja Shigella, Lactobacillus GG, loperamid, mikroflora jelitowa, niepasteryzowane mleko, odwodnienie, posiew stolca, probiotyki, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Saccharomyces boulardii, środek dezynfekujący, subsalicylan bizmutu, szczepionka przeciwko cholerze, szczepionka przeciwko durowi brzusznemu, szczepionka przeciwko rotawirusom, zapalenie płuc, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon chorób i schorzeń
Cholera – Leczenie

Cholera, wywoływana przez Vibrio cholerae, jest ostrą chorobą przewodu pokarmowego, której głównym zagrożeniem jest szybkie odwodnienie prowadzące do śmierci w ciągu kilku godzin bez odpowiedniego leczenia. Kluczowym elementem terapii jest szybkie i skuteczne nawadnianie, które może obniżyć śmiertelność z ponad 10% do poniżej 0,5%. Leczenie nawadniające dzieli się na fazę nawadniania (do 4 godzin) i fazę podtrzymującą, obejmującą doustne płyny nawadniające (ORS) oraz dożylne podawanie roztworu Ringera z mleczanami i elektrolitami, szczególnie w ciężkich przypadkach, gdzie pacjent o masie 70 kg może wymagać nawet 7 litrów płynów dożylnych. ORS, zawierający 6 łyżeczek cukru i pół łyżeczki soli na litr wody, jest skuteczny u 80% pacjentów z łagodnym i umiarkowanym odwodnieniem. Terapia antybiotykowa, stosowana u pacjentów z ciężkim odwodnieniem i hospitalizowanych, skraca czas trwania biegunki o około 1,5 dnia i zmniejsza objętość stolca o 50%, przy czym najczęściej stosuje się doksycyklinę, azytromycynę, ciprofloksacynę lub erytromycynę, z uwzględnieniem lokalnej oporności i wieku pacjenta. Suplementacja cynkiem (20 mg dziennie przez 10 dni u dzieci 6 miesięcy–5 lat) dodatkowo skraca czas trwania i nasilenie biegunki o około 10%.
azytromycyna, ciężkie odwodnienie, ciprofloksacyna, doksycyklina, doustne płyny nawadniające, doustny roztwór nawadniający, elektrolit, erytromycyna, fluorochinolony, mikroflora jelitowa, odwodnienie, oporność bakterii, płyny dożylne, poronienie, przedwczesny poród, roztwór Ringera z mleczanami, suplementacja cynkiem, szczepionka przeciwko cholerze, terapia antybiotykowa, terapia fagowa, tetracyklina, toksyna cholery, Vibrio cholerae
Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka i wymioty – Patofizjologia i mechanizm

Biegunka i wymioty są objawami wskazującymi na zaburzenia funkcjonowania przewodu pokarmowego, wynikającymi z różnych mechanizmów patofizjologicznych. Biegunka może mieć charakter osmotyczny (z luką jonową w stolcu >100 mOsm/kg, ustępujący po eliminacji czynnika wywołującego), wydzielniczy (z luką jonową ≤100 mOsm/kg, często wywołany zakażeniami bakteryjnymi), zapalny lub związany z przyspieszonym tranzytem jelitowym. Wymioty pełnią funkcję obronną, umożliwiającą szybkie usunięcie toksyn lub patogenów z żołądka. Najczęstszą etiologią ostrej biegunki i wymiotów są infekcje wirusowe (norowirus, rotawirus, adenowirusy, astrowirusy), które uszkadzają rąbek szczoteczkowy kosmków jelitowych, prowadząc do zaburzeń wchłaniania i zwiększonej przepuszczalności nabłonka. Bakterie (np. Clostridioides difficile, Salmonella, E. coli, Campylobacter) wywołują objawy poprzez inwazję nabłonka, produkcję enterotoksyn i cytotoksyn oraz indukcję stanu zapalnego. Pasożyty, takie jak Giardia i Cryptosporidium, również mogą powodować przewlekłe dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Antybiotyki mogą zaburzać mikroflorę jelitową, predysponując do nadkażeń, zwłaszcza C. difficile. Stres i leki (w tym chemioterapia) mogą dodatkowo nasilać objawy poprzez wpływ na motorykę i integralność nabłonka.
adenowirus, astrowirus, bakteryjne zapalenie żołądka i jelit, biegunka i wymioty, biegunka osmotyczna, biegunka podróżnych, biegunka wydzielnicza, choroba Leśniowskiego-Crohna, Clostridioides difficile, Clostridium difficile, Cryptosporidium, doustny roztwór nawadniający, Entamoeba histolytica, Giardia, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nietolerancja laktozy, norowirus, przepuszczalność jelit, rotawirus, tranzyt jelitowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wtórna nietolerancja laktozy, zaburzenie motoryki, zaburzenie przewodu pokarmowego, zakażenie jelit, zapalenie żołądka i jelit, zapalna choroba jelit, zatrucie pokarmowe, zespół jelita drażliwego