fagosomy
Fagosomy to struktury komórkowe powstające w procesie fagocytozy, gdy komórka otacza i internalizuje obce cząstki, mikroorganizmy lub uszkodzone komórki. Ten proces jest kluczowym mechanizmem obronnym organizmu, realizowanym głównie przez wyspecjalizowane komórki układu immunologicznego, takie jak neutrofile, makrofagi i komórki dendrytyczne.
W momencie powstania fagosom ma błonę pochodzącą z błony komórkowej fagocyta. Następnie fagosom dojrzewa poprzez sekwencyjne fuzje z wczesnymi endosomami, późnymi endosomami i ostatecznie z lizosomami, tworząc fagolizosom. W fagolizosomie zawartość jest degradowana przez enzymy hydrolityczne, kwaśne pH oraz reaktywne formy tlenu i azotu.
Zaburzenia w funkcjonowaniu fagosomów mogą prowadzić do przewlekłych infekcji, gdyż niektóre patogeny wykształciły mechanizmy pozwalające na przetrwanie wewnątrz tych struktur. Przykładowo, Mycobacterium tuberculosis hamuje zakwaszanie fagosomu i fuzję z lizosomami, podczas gdy Listeria monocytogenes może uciec z fagosomu do cytoplazmy gospodarza.
W medycynie diagnostyka i terapia zaburzeń związanych z fagosomami ma znaczenie w chorobach infekcyjnych, autoimmunologicznych oraz w niektórych wrodzonych niedoborach odporności, gdzie dysfunkcja procesu fagocytozy może być kluczowym elementem patogenezy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ehrlichioza i anaplazmoza – Etiologia i przyczyny
Ehrlichioza i anaplazmoza to choroby odkleszczowe wywoływane przez gram-ujemne, obligatoryjnie wewnątrzkomórkowe bakterie z rodziny Anaplasmataceae, należące do rzędu Rickettsiales. Główne patogeny to Ehrlichia chaffeensis (ludzka ehrlichioza monocytarna, HME), Ehrlichia ewingii (ehrlichioza ewingii, HEE) oraz Anaplasma phagocytophilum (ludzka anaplazmoza granulocytarna, HGA). E. chaffeensis infekuje monocyty i makrofagi, natomiast E. ewingii i A. phagocytophilum atakują granulocyty neutrofilowe. Transmisja odbywa się głównie przez kleszcze: Amblyomma americanum (Ehrlichia spp.) oraz Ixodes scapularis i Ixodes pacificus (A. phagocytophilum). Kleszcz musi być przyczepiony co najmniej 12-24 godziny, aby doszło do transmisji A. phagocytophilum. Rezerwuarem patogenów są zwierzęta dzikie, np. jelenie białoogonowe (E. chaffeensis) i myszy białostope (A. phagocytophilum). Człowiek jest przypadkowym gospodarzem, niebędącym źródłem dalszej transmisji. Śmiertelność w nieleczonej ehrlichiozie monocytarnej wynosi około 3%, a w anaplazmozie poniżej 1%.
Anaplasma phagocytophilum, Anaplasmataceae, anaplazmoza granulocytarna, babeszjoza, borelioza z Lyme, Borrelia burgdorferi, Ehrlichia chaffeensis, Ehrlichia ewingii, ehrlichioza monocytarna, fagosomy, fuzja fagosom-lizosom, infekcja bakteryjna, pancytopenia, transfuzja krwi, transplantacja narządów, zakażenie wrodzone