napadowa nocna hemoglobinuria
Napadowa nocna hemoglobinuria (PNH, Paroxysmal Nocturnal Hemoglobinuria) to rzadka, nabyta choroba klonalna komórek krwiotwórczych, charakteryzująca się wewnątrznaczyniową hemolizą, zakrzepicą żylną oraz niewydolnością szpiku kostnego. Jej podłożem jest somatyczna mutacja w genie PIGA, prowadząca do niedoboru białek zakotwiczonych przez glikozylofosfatydyloinozytol (GPI) na powierzchni komórek krwi.
Niedobór białek GPI, szczególnie CD55 (DAF) i CD59 (MIRL), powoduje nadmierną aktywację dopełniacza na powierzchni erytrocytów, co prowadzi do ich lizy. Hemoliza nasila się w nocy podczas snu, co wyjaśnia tradycyjną nazwę schorzenia, chociaż destrukcja erytrocytów zachodzi przez całą dobę. Klinicznie PNH objawia się przewlekłą anemią hemolityczną, bólami brzucha, dysfagią, hemoglobinurią, zakrzepicą (zwłaszcza żył wątrobowych i innych naczyń jamy brzusznej) oraz podwyższonym ryzykiem rozwoju niewydolności szpiku kostnego.
Diagnostyka PNH opiera się na cytometrii przepływowej wykrywającej deficyt białek związanych z GPI (CD55, CD59) na powierzchni erytrocytów, granulocytów i monocytów. W leczeniu stosuje się ekulizumab lub rawulizumab – przeciwciała monoklonalne blokujące składnik C5 dopełniacza, co hamuje hemolizę wewnątrznaczyniową. W przypadkach ciężkiej aplazji szpiku lub transformacji w ostrą białaczkę szpikową metodą z wyboru może być allogeniczny przeszczep komórek macierzystych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atgam 50 mg/ml
Atgam (50 mg/ml) to selektywny lek immunosupresyjny zawierający końskie immunoglobuliny przeciw ludzkim limfocytom T (eATG), stosowany głównie w terapii niedokrwistości aplastycznej. Mechanizm działania obejmuje redukcję liczby krążących limfocytów T poprzez lizę zależną od dopełniacza oraz apoptozę indukowaną aktywacją, a także indukcję anergii limfocytów T. Ponadto Atgam stymuluje hematopoezę bezpośrednio poprzez wpływ na komórki macierzyste oraz pośrednio przez zwiększenie uwalniania czynników wzrostu, takich jak interleukina 3 i GM-CSF. Preparat jest podawany w dawce 160 mg/kg masy ciała, podzielonej na 4-10 dni infuzji.
anergia limfocytów T, cyklosporyna A, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów i makrofagów, hematopoetyczny czynnik wzrostu, hematopoeza, immunoglobulina końska, interleukina 3, krwiotwórcza komórka macierzysta, lek immunosupresyjny, limfocyt grasicy, limfocyt krążący, limfocyt T, liza zależna od dopełniacza, napadowa nocna hemoglobinuria, niedokrwistość aplastyczna, przeszczepienie szpiku kostnego, regeneracja hematologiczna, tymocyt, układ dopełniacza - Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina końska – Właściwości farmakodynamiczne
Immunoglobulina końska przeciw ludzkim limfocytom T (eATG), będąca głównym składnikiem aktywnym produktu Atgam (koncentrat do infuzji 50 mg/ml), jest oczyszczoną gamma-globuliną monomeryczną IgG pochodzącą z surowicy koni hiperimmunizowanych ludzkimi tymocytami. Mechanizm działania Atgam opiera się na immunosupresji poprzez redukcję liczby krążących limfocytów T, realizowanej przez lizę komórek zależną od układu dopełniacza oraz apoptozę indukowaną aktywacją. Dodatkowo, przeciwciała mogą indukować anergię limfocytów T, co prowadzi do ich niereaktywności na bodźce antygenowe. W terapii niedokrwistości aplastycznej Atgam wykazuje także bezpośrednią stymulację hematopoezy, zwiększając rozwój krwiotwórczych komórek macierzystych oraz uwalnianie czynników wzrostu, takich jak interleukina 3 i GM-CSF.
cyklosporyna A, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów i makrofagów, dysfagia, etiologia idiopatyczna, gamma-globulina, immunoglobulina końska przeciw limfocytom T, koncentrat do sporządzania roztworu, krwiotwórcze komórki macierzyste, lek immunosupresyjny, limfocyty grasicy, liza komórek, napadowa nocna hemoglobinuria, niedokrwistość aplastyczna, przeszczepienie szpiku kostnego, surowica hiperimmunizacyjna