włókniakomięśniak
Włókniakomięśniak (łac. fibroadenoma) to łagodny guz występujący najczęściej w gruczole piersiowym. Jest to najczęstszy guz łagodny piersi u kobiet przed 30. rokiem życia, stanowiący około 50% wszystkich biopsji piersi. Guzy te są hormonozależne i mogą ulegać powiększeniu pod wpływem estrogenów, np. w czasie ciąży lub stosowania hormonalnej terapii zastępczej.
Pod względem histopatologicznym włókniakomięśniak składa się z dwóch komponentów: nabłonkowego (proliferacja przewodów) oraz mezenchymalnego (rozrost tkanki łącznej włóknistej). Klinicznie manifestuje się jako pojedynczy, dobrze odgraniczony, ruchomy, bezbolesny guzek o spoistej konsystencji. W badaniu USG prezentuje się jako zmiana dobrze odgraniczona, hipoechogeniczna, jednorodna.
Diagnostyka włókniakomięśniaka obejmuje badanie kliniczne, obrazowanie (mammografia, USG) oraz biopsję gruboigłową w celu potwierdzenia rozpoznania. Leczenie zwykle nie jest konieczne, gdyż zmiany te rzadko ulegają transformacji złośliwej. Wskazaniami do usunięcia chirurgicznego są: szybki wzrost guza, duży rozmiar (>3-4 cm), dyskomfort pacjentki lub niepewność diagnostyczna.
Wyróżnia się kilka wariantów histologicznych włókniakomięśniaka, w tym włókniakomięśniak młodzieńczy (juvenile fibroadenoma), włókniakomięśniak olbrzymi (giant fibroadenoma) oraz włókniakomięśniak złożony (complex fibroadenoma). Te odmiany mogą wymagać nieco innego podejścia terapeutycznego ze względu na swoje cechy kliniczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Lewonorgestrel – Przeciwwskazania stosowania
Lewonorgestrel, syntetyczny progestagen, jest szeroko stosowany w antykoncepcji hormonalnej, w tym w preparatach doustnych, systemach domacicznych (IUS) oraz antykoncepcji awaryjnej (np. Escapelle 1500 µg). Przeciwwskazania do jego stosowania różnią się w zależności od formy farmaceutycznej i obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze. W przypadku systemów domacicznych (Jaydess, Kyleena, Mirena, Levosert) przeciwwskazania są bardziej rozbudowane i dotyczą m.in. ciąży, stanów zapalnych narządów miednicy mniejszej, nowotworów hormonozależnych, nieprawidłowych krwawień z macicy, anatomicznych nieprawidłowości macicy oraz chorób wątroby. Dla preparatów doustnych złożonych (lewonorgestrel + etynyloestradiol) kluczowe są przeciwwskazania związane z ryzykiem zakrzepowo-zatorowym, w tym aktywna lub przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, predyspozycje genetyczne (np. czynnik V Leiden), choroby tętnicze, migrena z aurą oraz ciężkie choroby wątroby.
antykoncepcja awaryjna, antykoncepcja hormonalna, choroba trofoblastyczna, choroba zakrzepowo-zatorowa, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, doustna tabletka antykoncepcyjna, dyslipoproteinemia, dziurawiec zwyczajny, hiperhomocysteinemia, hiperplazja endometrium, hipertriglicerydemia, lewonorgestrel, migrena z ogniskowymi objawami, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór antytrombiny III, nieprawidłowe krwawienie z macicy, nowotwór hormonozależny, nowotwór złośliwy krwi, oporność na aktywowane białko C, progestagen syntetyczny, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, system terapeutyczny domaciczny, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, transdermalny system terapeutyczny, włókniakomięśniak, zakrzepica żył głębokich, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Klimedix
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) z użyciem produktu Klimedix, zawierającego 1 mg estradiolu i 2 mg drospirenonu, powinna być stosowana wyłącznie u pacjentek z objawami pomenopauzalnymi znacząco obniżającymi jakość życia. Konieczna jest coroczna ocena stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem ograniczonych danych dotyczących przedwczesnej menopauzy, gdzie stosunek ten może być bardziej korzystny u młodszych kobiet. Przed rozpoczęciem terapii należy przeprowadzić szczegółowy wywiad i badanie lekarskie, ze szczególnym uwzględnieniem narządów miednicy mniejszej i piersi, a także monitorować pacjentkę pod kątem przeciwwskazań i czynników ryzyka, takich jak mięśniaki macicy, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, nadciśnienie tętnicze, choroby wątroby, cukrzyca, migrena, toczeń rumieniowaty układowy, hiperplazja endometrium, padaczka, astma czy otoskleroza. Zalecane są regularne badania kontrolne, w tym mammografia zgodnie z wytycznymi przesiewowymi, oraz edukacja pacjentki w zakresie obserwacji zmian w obrębie piersi.
alergia na soję, astma, ból migrenowy, choroba wątroby, cukrzyca, drospirenon, endometrioza, estradiol, gruczolak wątroby, hepatotoksyczność, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór estrogenozależny, objawy pomenopauzalne, otoskleroza, padaczka, przedwczesna menopauza, rak piersi, toczeń rumieniowaty układowy, włókniakomięśniak, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Levosert 52 mg (20 mcg/24 h)
System terapeutyczny domaciczny Levosert zawiera 52 mg lewonorgestrelu z początkowym uwalnianiem około 20 µg/dobę i jest przeciwwskazany u pacjentek z potwierdzoną lub podejrzewaną ciążą, poporodowym zapaleniem błony śluzowej macicy, infekcjami macicy w ciągu ostatnich 3 miesięcy oraz aktywnymi lub nawracającymi stanami zapalnymi narządów miednicy. Przeciwwskazania obejmują także wrodzone i nabyte nieprawidłowości anatomiczne macicy (np. macica jednorożna, dwurożna, przegrodzona, włókniakomięśniaki zniekształcające jamę macicy), niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych, dysplazję nabłonka szyjki macicy, nowotwory złośliwe narządu rodnego i hormonozależne (np. rak piersi), choroby wątroby (w tym niewyrównaną marskość) oraz nadwrażliwość na lewonorgestrel lub substancje pomocnicze. Ze względu na metabolizm lewonorgestrelu w wątrobie, zaburzenia funkcji tego narządu zwiększają ryzyko działań niepożądanych.
białaczka, choroba trofoblastyczna, dysplazja szyjki macicy, hCG, immunosupresja, infekcja dróg rodnych, infekcyjne zapalenie wsierdzia, krwawienie z macicy, lewonorgestrel, macica dwurożna, macica jednorożna, macica przegrodzona, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, nowotwór hormonozależny, nowotwór krwi, nowotwór wątroby, perforacja macicy, posocznica, rak piersi, rak szyjki macicy, rak trzonu macicy, reakcja anafilaktyczna, ropień, system domaciczny, wirusowe zapalenie wątroby, włókniakomięśniak, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie narządów miednicy, zapalenie szyjki macicy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kyleena 19,5 mg/system
System terapeutyczny domaciczny Kyleena zawierający 19,5 mg lewonorgestrelu jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u pacjentek z ostrymi lub nawracającymi infekcjami narządów miednicy mniejszej, ostrym zapaleniem szyjki macicy lub pochwy, a także po przebyciu poporodowego zapalenia błony śluzowej macicy w ciągu ostatnich 3 miesięcy. Ponadto, stosowanie systemu jest niewskazane u pacjentek z nowotworami progestagenozależnymi (np. rak piersi), nowotworami złośliwymi trzonu lub szyjki macicy, śródnabłonkową neoplazją szyjki macicy (do czasu ustąpienia zmian), ostrą chorobą wątroby lub nowotworem wątroby, a także u kobiet z nieprawidłowymi krwawieniami z pochwy o nieznanej etiologii. Wrodzone lub nabyte zmiany w jamie macicy, takie jak włókniakomięśniaki deformujące jamę macicy, stanowią kolejne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko utrudnienia założenia i utrzymania systemu oraz zwiększone ryzyko perforacji lub wypadalności.
choroba wątroby, ciąża ektopowa, krwawienie z pochwy, lek immunosupresyjny, lewonorgestrel, nowotwór progestagenozależny, nowotwór wątroby, nowotwór złośliwy macicy, perforacja macicy, rak piersi, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, system terapeutyczny domaciczny, włókniakomięśniak, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie macicy, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie pochwy, zapalenie szyjki macicy