transdermalny system terapeutyczny
Transdermalny system terapeutyczny (TST) to nowoczesna metoda podawania leków przez skórę, która zapewnia kontrolowane i przedłużone uwalnianie substancji leczniczej do krwiobiegu. System ten ma postać plastra aplikowanego na nieuszkodzoną skórę, z którego lek przenika przez warstwy skóry, omijając przewód pokarmowy i efekt pierwszego przejścia przez wątrobę.
Mechanizm działania TST opiera się na zjawisku biernej dyfuzji, gdzie lek penetruje przez naskórek (głównie warstwę rogową) do naczyń krwionośnych skóry właściwej. Systemy transdermalne mogą zawierać różne komponenty, w tym substancję aktywną, warstwę adhezyjną, membranę kontrolującą uwalnianie leku oraz warstwę ochronną.
Zastosowanie systemów transdermalnych obejmuje terapię wielu schorzeń, m.in. choroby niedokrwiennej serca (nitrogliceryna), bólu przewlekłego (fentanyl, buprenorfina), choroby Alzheimera (rywastygmina), choroby Parkinsona (rotygotyna), a także terapię hormonalną (estradiol, testosteron) czy leczenie uzależnienia od nikotyny.
Korzyści stosowania TST to przede wszystkim utrzymanie stałego stężenia leku w osoczu, uniknięcie efektu pierwszego przejścia, nieinwazyjność metody oraz poprawa współpracy z pacjentem dzięki rzadszemu aplikowaniu leku. Ograniczeniami są możliwość wystąpienia miejscowych reakcji skórnych, ograniczony zakres substancji, które mogą być podawane tą drogą (głównie lipofilne o małej masie cząsteczkowej) oraz indywidualne różnice w absorpcji leku zależne od stanu skóry pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Lewonorgestrel – Przeciwwskazania stosowania
Lewonorgestrel, syntetyczny progestagen, jest szeroko stosowany w antykoncepcji hormonalnej, w tym w preparatach doustnych, systemach domacicznych (IUS) oraz antykoncepcji awaryjnej (np. Escapelle 1500 µg). Przeciwwskazania do jego stosowania różnią się w zależności od formy farmaceutycznej i obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze. W przypadku systemów domacicznych (Jaydess, Kyleena, Mirena, Levosert) przeciwwskazania są bardziej rozbudowane i dotyczą m.in. ciąży, stanów zapalnych narządów miednicy mniejszej, nowotworów hormonozależnych, nieprawidłowych krwawień z macicy, anatomicznych nieprawidłowości macicy oraz chorób wątroby. Dla preparatów doustnych złożonych (lewonorgestrel + etynyloestradiol) kluczowe są przeciwwskazania związane z ryzykiem zakrzepowo-zatorowym, w tym aktywna lub przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, predyspozycje genetyczne (np. czynnik V Leiden), choroby tętnicze, migrena z aurą oraz ciężkie choroby wątroby.
antykoncepcja awaryjna, antykoncepcja hormonalna, choroba trofoblastyczna, choroba zakrzepowo-zatorowa, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, doustna tabletka antykoncepcyjna, dyslipoproteinemia, dziurawiec zwyczajny, hiperhomocysteinemia, hiperplazja endometrium, hipertriglicerydemia, lewonorgestrel, migrena z ogniskowymi objawami, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór antytrombiny III, nieprawidłowe krwawienie z macicy, nowotwór hormonozależny, nowotwór złośliwy krwi, oporność na aktywowane białko C, progestagen syntetyczny, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, system terapeutyczny domaciczny, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, transdermalny system terapeutyczny, włókniakomięśniak, zakrzepica żył głębokich, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Systen 50 50 mcg/24 h (3,2 mg)
Produkt leczniczy Systen 50, zawierający 3,2 mg estradiolu w postaci półwodnej i uwalniający 50 µg estradiolu na dobę z systemu transdermalnego o powierzchni 16 cm², nie był przedmiotem badań oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Pomimo braku formalnych danych, terapia estrogenowa może wywoływać działania niepożądane takie jak zawroty głowy, zaburzenia widzenia, senność czy zmęczenie, które potencjalnie mogą zaburzać sprawność psychomotoryczną. W związku z tym lekarz powinien indywidualnie ocenić ryzyko u pacjentki, uwzględniając wiek, stan zdrowia, współistniejące schorzenia neurologiczne i okulistyczne, interakcje lekowe oraz dotychczasową tolerancję na estradiol.
charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, estradiol, farmakoterapia, interakcje lekowe, lek hormonalny, modyfikacja dawki, monitorowanie leczenia, objawy niepożądane, senność, sprawność psychomotoryczna, system transdermalny, terapia estrogenowa, tolerancja lekowa, transdermalny system terapeutyczny, zaburzenia widzenia, zawroty głowy