trombocytopenia typu I
Trombocytopenia typu I, znana również jako małopłytkowość indukowana heparyną typu I (HIT I), jest łagodną, nieimmunologiczną reakcją na terapię heparyną. Występuje u około 10-30% pacjentów otrzymujących heparynę, zwykle w ciągu pierwszych 2 dni leczenia.
W przeciwieństwie do trombocytopenii typu II, HIT I charakteryzuje się umiarkowanym spadkiem liczby płytek krwi (rzadko poniżej 100 000/μl), który jest przejściowy i samoograniczający się, nawet przy kontynuacji terapii heparyną. Mechanizm HIT I związany jest z bezpośrednim oddziaływaniem heparyny na płytki krwi, prowadzącym do ich nieimmunologicznej aktywacji i agregacji.
Klinicznie HIT I nie wywołuje powikłań zakrzepowych i nie wymaga przerwania leczenia heparyną. Liczba płytek krwi zazwyczaj normalizuje się samoczynnie w ciągu kilku dni, pomimo kontynuacji terapii. Istotne jest różnicowanie HIT I od znacznie poważniejszej trombocytopenii indukowanej heparyną typu II (HIT II), która ma podłoże immunologiczne i wiąże się z wysokim ryzykiem zakrzepicy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Zibor 3500 j.m. anty Xa/0,2 ml
Bemiparyna sodowa, substancja czynna leku Zibor 3500 j.m. anty-Xa/0,2 ml, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla heparyn drobnocząsteczkowych. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym są wybroczyny i krwiaki w miejscu wstrzyknięcia, występujące u około 15% pacjentów. Istotne klinicznie powikłania obejmują powikłania krwotoczne, które mogą dotyczyć skóry, błon śluzowych, przewodu pokarmowego i dróg moczowych, prowadząc do niedokrwistości krwotocznej. Trombocytopenia może występować w dwóch formach: łagodna, przemijająca (typ I) oraz ciężka, immunologiczna (typ II), wymagająca natychmiastowego odstawienia leku i intensywnego leczenia. Długotrwała terapia bemiparyną wiąże się z ryzykiem osteoporozy, co należy uwzględnić w planowaniu leczenia.
aminotransferaza, bemiparyna sodowa, GGTP, gorączka, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperkaliemia, krwiak, krwiak nadtwardówkowy, martwica skóry, nakłucie lędźwiowe, niedokrwistość krwotoczna, nudności, obrzęk głośni, odczyn alergiczny skóry, odczyn anafilaktyczny, osteoporoza, pokrzywka, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, trombocytopenia, trombocytopenia typu I, trombocytopenia typu II, wybroczyna, zaburzenie hepatologiczne, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fragmin 15 000 j.m. a.Xa/0,6 ml
Fragmin (dalteparyna sodowa) wykazuje profil bezpieczeństwa, w którym działania niepożądane występują u około 3% pacjentów stosujących terapię profilaktyczną. Najczęściej obserwuje się łagodną trombocytopenię typu I (≥1/100 do <1/10), odwracalną bez konieczności przerwania leczenia, oraz immunologiczną małopłytkowość indukowaną heparyną typu II o nieznanej częstości, wymagającą natychmiastowego odstawienia leku z powodu ryzyka powikłań zakrzepowych. Krwawienia, zwłaszcza wewnątrzczaszkowe i do przestrzeni zaotrzewnowej, stanowią poważne powikłania, z ryzykiem zgonu, a ich częstość wzrasta wraz z dawką. Dodatkowo, częstość występowania podskórnych krwiaków i bólu w miejscu podania wynosi ≥1/100 do <1/10. Przejściowe zwiększenie aktywności transaminaz (≥1/100 do <1/10) jest częste, ale zwykle nie wymaga przerwania terapii.
cukrzyca, dalteparyna sodowa, drogi żółciowe, dysfagia, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie zaotrzewnowe, krwiak nadoponowy, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak podskórny, łysienie przemijające, małopłytkowość immunologiczna, martwica skóry, nadwrażliwość, ośrodkowy układ nerwowy, osteoporoza, podwyższone transaminazy, powikłanie krwotoczne, powikłanie zakrzepowe, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, terapia profilaktyczna, tkanka podskórna, trombocytopenia typu I, układ chłonny, układ immunologiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fragmin 5000 j.m. a.Xa/0,2 ml
Stosowanie dalteparyny sodowej (Fragmin) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych u około 3% pacjentów leczonych profilaktycznie. Najczęściej obserwuje się łagodną trombocytopenię typu I (≥1/100 do <1/10), przejściowe zwiększenie aktywności transaminaz, krwawienia o różnym nasileniu oraz miejscowe reakcje w miejscu podania, takie jak podskórny krwiak i ból. Rzadziej występują martwica skóry i przemijające łysienie (≥1/10 000 do <1/1 000). Do poważnych, choć rzadkich działań należą immunologiczna małopłytkowość indukowana heparyną typu II, reakcje anafilaktyczne, krwawienia wewnątrzczaszkowe i do przestrzeni zaotrzewnowej, które mogą prowadzić do zgonu. Ryzyko krwawień jest zależne od dawki leku, a u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i cukrzycą należy monitorować stężenie potasu ze względu na możliwość hiperkaliemii wywołanej hipoaldosteronizmem.
dalteparyna sodowa, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie zaotrzewnowe, krwiak nadoponowy, krwiak okołordzeniowy, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak podskórny, małopłytkowość indukowana heparyną, martwica skóry, nadwrażliwość, osteoporoza, podwyższone transaminazy, potas w osoczu, powikłanie zakrzepowe, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, transaminaza, trombocytopenia typu I - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zibor 25000 j.m. anty Xa/ml
Bemiparyna sodowa, substancja czynna preparatu Zibor 25 000 j.m. anty-Xa/mL, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla heparyn drobnocząsteczkowych. Najczęściej obserwuje się miejscowe powikłania, takie jak wybroczyny (około 15% pacjentów) oraz krwiaki i ból w miejscu wstrzyknięcia. Powikłania krwotoczne występują często i mogą dotyczyć skóry, błon śluzowych, przewodu pokarmowego i dróg moczowych, prowadząc do niedokrwistości krwotocznej. Niezbyt często pojawia się łagodna, przemijająca trombocytopenia typu I, natomiast rzadko ciężka trombocytopenia typu II, wymagająca natychmiastowego odstawienia leku. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują krwiaki nadtwardówkowe i śródrdzeniowe po znieczuleniu zewnątrzoponowym lub nakłuciu lędźwiowym, które mogą skutkować trwałymi zaburzeniami neurologicznymi.
aminotransferaza, bemiparyna sodowa, enzym wątrobowy, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperkaliemia, krwiak, krwiak nadtwardówkowy, lek przeciwzakrzepowy, martwica skóry, nakłucie lędźwiowe, niedokrwistość krwotoczna, obrzęk głośni, odczyn alergiczny, odczyn anafilaktyczny, osteoporoza, pokrzywka, powikłanie krwotoczne, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, substancja czynna, trombocytopenia, trombocytopenia typu I, trombocytopenia typu II, wybroczyna, zaburzenie neurologiczne, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fragmin 10 000 j.m. a.Xa/0,4 ml
Dalteparyna sodowa (Fragmin) jest heparyną drobnocząsteczkową, której działanie mierzone jest w międzynarodowych jednostkach anty-Xa. Profilaktyczne stosowanie leku wiąże się z wystąpieniem działań niepożądanych u około 3% pacjentów. Najczęściej obserwuje się łagodną trombocytopenię typu I, która jest zwykle odwracalna, oraz krwawienia o różnym nasileniu, w tym krwawienia wewnątrzczaszkowe i do przestrzeni zaotrzewnowej, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu. Immunologiczna małopłytkowość indukowana heparyną (typu II) stanowi poważne powikłanie, choć jej częstość występowania nie jest dokładnie znana. Dodatkowo, dalteparyna może powodować hipoaldosteronizm z ryzykiem hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i cukrzycą. Długotrwałe stosowanie nie wykazało jednoznacznego ryzyka osteoporozy, jednak nie można go całkowicie wykluczyć.
dalteparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, jednostka anty-Xa, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie zaotrzewnowe, krwiak nadoponowy, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak podskórny, łysienie polekowe, małopłytkowość indukowana heparyną, martwica skóry, osteoporoza, podwyższone transaminazy, powikłanie zakrzepowe, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, trombocytopenia typu I