selektywność selegiliny
Selegilina jest selektywnym inhibitorem monoaminooksydazy typu B (MAO-B), który wykazuje znacznie większe powinowactwo do tego enzymu niż do izoformy MAO-A. W dawkach terapeutycznych (5-10 mg/dobę) selektywność ta pozwala na hamowanie metabolizmu dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym bez istotnego wpływu na metabolizm serotoniny czy noradrenaliny.
Selektywność selegiliny wobec MAO-B jest kluczowa w leczeniu choroby Parkinsona, gdyż umożliwia zwiększenie stężenia dopaminy w prążkowiu bez wywoływania „efektu serowego” (przełomu nadciśnieniowego po spożyciu pokarmów bogatych w tyraminę), charakterystycznego dla nieselektywnych inhibitorów MAO. Przy wyższych dawkach (>10 mg/dobę) selektywność ta może się jednak zmniejszać.
Metabolizm selegiliny prowadzi do powstania l-metamfetaminy i l-amfetaminy, które mogą przyczyniać się zarówno do efektów terapeutycznych, jak i działań niepożądanych leku. Warto zauważyć, że w nowszych preparatach (np. selegilina podawana przezskórnie) profil metaboliczny jest korzystniejszy, co może wpływać na lepszą tolerancję leczenia.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Selegilina chlorowodorek, selektywny inhibitor MAO-B, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych, a nawet zagrażających życiu powikłań. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie selegiliny z sympatykomimetykami (np. efedryną), opioidami serotoninergicznymi (tramadol, fentanyl, metadon, dekstrometorfan), buprenorfiną, SSRI, SNRI oraz trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, które mogą wywołać zespół serotoninowy objawiający się m.in. hipertermią, nadciśnieniem tętniczym, drgawkami i pobudzeniem psychoruchowym. Zaleca się zachowanie odpowiednich odstępów czasowych między terapiami, np. 14 dni po zakończeniu selegiliny przed rozpoczęciem fluoksetyny (ze względu na jej długi okres półtrwania – minimum 5 tygodni odstępu przed selegiliną), 2 tygodnie po sertralinie oraz 1 tydzień po innych SSRI. Buspiron wymaga 10-dniowego odstępu po selegilinie ze względu na ryzyko nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego. Jednoczesne stosowanie innych inhibitorów MAO jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zaburzeń OUN i układu sercowo-naczyniowego.
agonista serotoniny, amantadyna, ataksja, buprenorfina, buspiron, choroba Parkinsona, dekstrometorfan, dopamina, efedryna, efekt serowy, epinefryna, fentanyl, fluoksetyna, glikozyd naparstnicy, hipertermia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor MAO, inhibitor MAO-B, inhibitor wychwytu serotoniny, lek antycholinergiczny, lek przeciwzakrzepowy, lewodopa, majaczenie, metadon, nadciśnienie tętnicze, norepinefryna, ośrodkowy układ nerwowy, petydyna, przekaźnictwo serotoninergiczne, przełom nadciśnieniowy, selegilina, selektywność selegiliny, sertralina, SNRI, splątanie, SSRI, tachykardia, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyramina, wąski indeks terapeutyczny, zespół serotoninowy -
Leksykon substancji czynnych
Selegilina, będąca inhibitorem monoaminooksydazy typu B (MAO-B) o kodzie ATC N04BD01, działa poprzez selektywne i nieodwracalne hamowanie enzymu MAO-B, co spowalnia rozkład dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym. Mechanizm jej działania obejmuje również hamowanie wychwytu zwrotnego dopaminy w zakończeniach presynaptycznych oraz zwiększanie stężenia dopaminy, szczególnie w prążkowiu, co prowadzi do nasilonej aktywności dopaminergicznej. Dodatkowo, metabolity selegiliny, w tym lewoskrętne izomery amfetaminy i metamfetaminy, również uczestniczą w jej działaniu farmakodynamicznym.
aktywność dopaminergiczna, badanie podwójnie zaślepione, choroba Parkinsona, enzym MAO-B, inhibitor dekarboksylazy, inhibitor MAO-B, interakcja lekowa, leczenie lewodopą, metabolizm dopaminy, monoaminooksydaza typu A, nieselektywny inhibitor MAO, ośrodkowy układ nerwowy, prążkowie, receptor dopaminergiczny, selektywność selegiliny, stężenie dopaminy, terapia skojarzona, wczesna faza choroby Parkinsona, wychwyt zwrotny dopaminy
