Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Selegilina chlorowodorek, substancja czynna produktu leczniczego Segan, jako selektywny inhibitor monoaminooksydazy typu B (MAO-B), może wchodzić w liczne, niekiedy poważne interakcje z innymi lekami. Niektóre z tych interakcji mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego.¹

Połączenia przeciwwskazane

Sympatykomimetyki nie powinny być stosowane jednocześnie z selegiliną ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia przełomu nadciśnieniowego. Dotyczy to w szczególności preparatów zawierających efedrynę.²

Petydyna i inne opioidy o działaniu zwiększającym przekaźnictwo serotoninergiczne są bezwzględnie przeciwwskazane w skojarzeniu z selegiliną. Dotyczy to szczególnie leków o działaniu przeciwbólowym (tramadol, fentanyl, metadon) lub przeciwkaszlowym (dekstrometorfan). Połączenie takie może prowadzić do wystąpienia zagrażających życiu zaburzeń, takich jak pobudzenie psychoruchowe, hipertermia, nadciśnienie tętnicze oraz drgawki, które są charakterystycznymi objawami zespołu serotoninowego.³

Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania buprenorfiny (lub kombinacji buprenorfina/nalokson) z selegiliną, ponieważ takie skojarzenie zwiększa ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego.⁴

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) i inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (SNRI) są przeciwwskazane w połączeniu z selegiliną. Jednoczesne stosowanie tych leków może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, takich jak obfite pocenie, zaczerwienienie skóry, ataksja, hipertermia, zaburzenia ciśnienia tętniczego, kołatanie serca, zawroty głowy oraz zaburzenia psychiczne (pobudzenie, splątanie, omamy prowadzące do majaczenia i śpiączki). Objawy te mogą wskazywać na wystąpienie zespołu serotoninowego.⁵

Okresy bezpiecznego odstępu między terapiami

Ze względu na ryzyko poważnych interakcji, należy przestrzegać odpowiednich odstępów czasowych między zakończeniem stosowania jednego leku a rozpoczęciem terapii innym preparatem:

• Fluoksetyna – leczenie można rozpocząć po upływie 14 dni od zakończenia terapii selegiliną. Ze względu na długi okres półtrwania fluoksetyny, odstęp między zakończeniem jej stosowania a rozpoczęciem terapii selegiliną powinien wynosić minimum 5 tygodni.⁶
• Sertralina – nie należy stosować selegiliny w ciągu 2 tygodni od zakończenia leczenia sertraliną.⁷
• Pozostałe inhibitory wychwytu serotoniny – zaleca się 1-tygodniowy odstęp między zakończeniem ich stosowania a rozpoczęciem leczenia selegiliną.⁸
• Ogólna zasada – nie należy rozpoczynać leczenia selegiliną przed upływem czasu równego 5 okresom półtrwania leku wchodzącego w interakcje z selegiliną.⁹
• Po zakończeniu leczenia selegiliną należy zachować co najmniej 14-dniowy odstęp przed zastosowaniem leku, który wchodzi z nią w interakcje.¹⁰
• Zaleca się zachowanie 24-godzinnej przerwy między odstawieniem selegiliny i rozpoczęciem przyjmowania agonistów serotoniny.¹¹

Inne leki przeciwwskazane

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne w połączeniu z selegiliną mogą powodować ciężkie zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, w szczególności zespół serotoninowy, który może zakończyć się zgonem. Obserwowano objawy takie jak obfite pocenie, podwyższenie temperatury ciała, wahania ciśnienia tętniczego, tachykardia, niepokój, zawroty głowy i drgawki. Z tego powodu jednoczesne stosowanie selegiliny z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi jest przeciwwskazane.¹²

Buspiron nie powinien być stosowany jednocześnie z selegiliną ze względu na ryzyko nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego krwi. Buspiron można stosować dopiero po upływie 10 dni od zakończenia leczenia selegiliną.¹³

Inne inhibitory MAO w połączeniu z selegiliną mogą prowadzić do zaburzeń funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.¹⁴

Dopamina może być podawana pacjentom leczonym selegiliną (obecnie lub w ciągu ostatnich 2 tygodni) wyłącznie po starannej ocenie stosunku ryzyka do korzyści, gdyż takie połączenie zwiększa ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego.¹⁵

Połączenia niezalecane do stosowania

Doustne środki antykoncepcyjne mogą zwiększać biodostępność selegiliny, dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania tych preparatów z selegiliną.¹⁶

Leki katecholaminergiczne – selegilina nasila działanie amin katecholowych, takich jak dopamina, epinefryna i norepinefryna, co może prowadzić do nasilenia ich działania farmakologicznego.¹⁷

Leki o wąskim indeksie terapeutycznym – ze względu na wysoki stopień wiązania selegiliny z białkami osocza, jej jednoczesne stosowanie z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak glikozydy naparstnicy i/lub leki przeciwzakrzepowe, wymaga szczególnej ostrożności oraz ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych.¹⁸

Amantadyna i leki antycholinergiczne w skojarzeniu z selegiliną mogą nasilać występowanie działań niepożądanych.¹⁹

Należy również unikać jednoczesnego stosowania selegiliny z:²⁰

• Lekami wpływającymi na ciśnienie tętnicze (zarówno podwyższającymi, jak i obniżającymi ciśnienie)
• Lekami psychostymulującymi
• Lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy (leki uspokajające, nasenne)

Interakcje selegiliny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii selegiliną jest niezalecane. Alkohol etylowy może wchodzić w niekorzystne interakcje z selegiliną, nasilając jej działania niepożądane lub osłabiając efekt terapeutyczny. Należy unikać jednoczesnego spożywania alkoholu podczas leczenia selegiliną ze względu na ryzyko nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy.²¹

Połączenie alkoholu z selegiliną może prowadzić do:

• Nasilenia sedacji i zaburzeń poznawczych
• Zwiększonego ryzyka hipotonii ortostatycznej
• Zaburzeń koordynacji psychomotorycznej
• Zwiększonego ryzyka upadków, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku

Interakcje farmakodynamiczne o korzystnym działaniu

Lewodopa – selegilina nasila działanie lewodopy dzięki zwiększeniu stężenia dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym. Jest to korzystna interakcja, która pozwala zmniejszyć dawkę lewodopy stosowanej w leczeniu choroby Parkinsona średnio o 10-30%, co może ograniczyć występowanie działań niepożądanych związanych z lewodopą.²²

Interakcje z pokarmem

Przy stosowaniu selegiliny w zalecanych dawkach terapeutycznych nie odnotowano przypadków niekontrolowanego wzrostu ciśnienia tętniczego po spożyciu pokarmów zawierających tyraminę, co wynika z selektywności selegiliny względem monoaminooksydazy typu B. Oznacza to, że selegilina nie powoduje tzw. „cheese-effect” (efektu serowego), charakterystycznego dla nieselektywnych inhibitorów MAO.²³

Należy jednak podkreślić, że w przypadku jednoczesnego stosowania selegiliny z inhibitorami MAO-A lub nieselektywnymi inhibitorami MAO, wskazane jest przestrzeganie ograniczeń dietetycznych, w tym unikanie pokarmów o wysokiej zawartości tyraminy, takich jak:²⁴

• Sery dojrzewające
• Produkty drożdżowe
• Wędzone lub kiszone ryby i mięsa
• Produkty fermentowane
• Wino czerwone
• Czekolada

Uwagi dotyczące dawkowania i selektywności

Należy podkreślić, że stosowanie selegiliny w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do utraty jej selektywności wobec MAO-B i wystąpienia poważnych działań niepożądanych charakterystycznych dla nieselektywnych inhibitorów MAO. Jest to szczególnie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii.²⁵

Tabela interakcji selegiliny z innymi lekami