hematopoeza pozaszpikowa

Hematopoeza pozaszpikowa (inaczej krwiotworzenie pozaszpikowe) to proces powstawania komórek krwi poza szpikiem kostnym. W warunkach fizjologicznych występuje w okresie życia płodowego, głównie w wątrobie i śledzionie płodu, a w późniejszym okresie ciąży również w szpiku kostnym.

U osób dorosłych hematopoeza pozaszpikowa jest zjawiskiem patologicznym, występującym w odpowiedzi na niewydolność szpiku kostnego lub zwiększone zapotrzebowanie na komórki krwi. Najczęściej lokalizuje się w śledzionie, wątrobie, węzłach chłonnych, a rzadziej w innych narządach, takich jak nadnercza, nerki, opłucna czy przestrzeń zaotrzewnowa.

Najczęstsze przyczyny hematopoezy pozaszpikowej to przewlekłe niedokrwistości hemolityczne (np. talasemia), mielofibroza, przewlekła niewydolność szpiku kostnego, nowotwory mieloproliferacyjne czy inne stany przebiegające z nieefektywną erytropoezą. W diagnostyce obrazowej może objawiać się jako powiększenie śledziony, wątroby lub obecność mas tkankowych, zwłaszcza w śródpiersiu tylnym lub przestrzeni zaotrzewnowej.

Rozpoznanie hematopoezy pozaszpikowej opiera się na badaniach obrazowych (RTG, TK, MRI), badaniach histopatologicznych oraz ocenie parametrów morfologii krwi obwodowej. Leczenie jest ukierunkowane na chorobę podstawową, a w przypadku objawów uciskowych może być konieczne zastosowanie radioterapii lub interwencji chirurgicznej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl