mechanizm działania filgrastymu
Filgrastym jest rekombinowanym czynnikiem wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF), który wykazuje selektywne działanie na komórki prekursorowe neutrofilów w szpiku kostnym. Wiąże się on ze specyficznymi receptorami na powierzchni komórek progenitorowych linii granulocytarnej, stymulując ich proliferację, różnicowanie i aktywację funkcjonalną.
Mechanizm działania filgrastymu polega na przyspieszeniu produkcji, dojrzewania i uwalniania neutrofilów ze szpiku kostnego do krwi obwodowej. Lek skraca czas trwania neutropenii poprzez stymulację podziałów komórkowych prekursorów neutrofilów oraz przyspiesza ich różnicowanie do dojrzałych form. Dodatkowo, filgrastym wydłuża okres półtrwania neutrofilów w krążeniu i zwiększa ich aktywność fagocytarną.
Filgrastym powoduje również mobilizację komórek macierzystych CD34+ ze szpiku kostnego do krwi obwodowej, co wykorzystywane jest w procedurach przeszczepienia szpiku kostnego. Efekt kliniczny leku obserwuje się zwykle po 24-72 godzinach od podania, co przejawia się wzrostem liczby neutrofilów we krwi obwodowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Filgrastym – Przedawkowanie
Filgrastym, rekombinowany ludzki czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, dostępny m.in. w preparacie Neupogen w stężeniach 300 μg/ml, 600 μg/ml oraz 960 μg/ml, jest produkowany metodą r-DNA w szczepie E. coli K12. Pomimo braku jednoznacznych danych klinicznych dotyczących skutków przedawkowania filgrastymu, obserwacje farmakodynamiczne wskazują, że przerwanie terapii powoduje zmniejszenie liczby krążących granulocytów obojętnochłonnych o około 50% w ciągu 1-2 dni, z powrotem do wartości prawidłowych w okresie 1-7 dni. Przedawkowanie teoretycznie może nasilać objawy związane z nadmierną stymulacją układu granulocytarnego, jednak brak jest szczegółowych danych potwierdzających te efekty.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neupogen 960 mcg/ml (48 mln j.m./0,5 ml)
Przedkliniczne badania toksyczności filgrastymu (Neupogen) wykazały, że długotrwałe podawanie leku prowadzi do zwiększenia liczby leukocytów, rozrostu elementów krwiotwórczych szpiku, powstawania ziarnistości pozaszpikowej oraz powiększenia śledziony, co jest zgodne z farmakologicznym mechanizmem działania czynnika wzrostu. Wszystkie zmiany były odwracalne po zaprzestaniu terapii, co wskazuje na brak trwałych skutków ubocznych. W badaniach rozrodczości i teratogenności u królików dawka toksyczna wyniosła 80 μg/kg mc./dobę, powodując toksyczność u samic, zwiększoną częstość poronień, zmniejszenie masy płodów oraz wielkości miotu. Wady rozwojowe obserwowano przy dawce 100 μg/kg mc./dobę, co odpowiada narażeniu 50-90-krotnie wyższemu niż dawka kliniczna 5 μg/kg mc./dobę. NOAEL dla toksyczności zarodkowo-płodowej ustalono na poziomie 10 μg/kg mc./dobę (3-5-krotne narażenie kliniczne).
filgrastym, funkcje rozrodcze, hematopoeza, hematopoeza pozaszpikowa, krwinki białe, mechanizm działania filgrastymu, narażenie ogólnoustrojowe, neutrofil, organogeneza, poronienie poimplantacyjne, poziom dawkowania bez obserwowanego działania szkodliwego, różnicowanie cech zewnętrznych, samoistne poronienie, splenomegalia, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, wady rozwojowe płodu, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego, ziarnistość pozaszpikowa