układ wydzielania wewnętrznego

Układ wydzielania wewnętrznego, znany również jako układ endokrynny, stanowi jeden z głównych systemów regulacyjnych organizmu, współdziałający z układem nerwowym. Składa się z gruczołów endokrynnych, które wydzielają hormony bezpośrednio do krwiobiegu, wpływając na funkcje narządów docelowych.

W skład układu wchodzą: przysadka mózgowa, tarczyca, przytarczyce, nadnercza, trzustka (wysepki Langerhansa), gonady (jajniki i jądra), grasica oraz szyszynka. Dodatkowo, funkcje endokrynne pełnią również niektóre narządy, takie jak serce, żołądek, jelita, nerki czy tkanka tłuszczowa, wydzielając hormony tkankowe.

Hormony produkowane przez układ endokrynny kontrolują liczne procesy fizjologiczne, w tym metabolizm, wzrost i rozwój, czynności tkanek, aktywność seksualną, reprodukcję, sen, nastrój oraz utrzymanie homeostazy. Regulacja wydzielania hormonów odbywa się na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego, gdzie poziom hormonu we krwi wpływa na aktywność gruczołu.

Zaburzenia układu endokrynnego mogą prowadzić do chorób takich jak cukrzyca, niedoczynność lub nadczynność tarczycy, choroba Cushinga, choroba Addisona, akromegalia czy zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej. Diagnostyka endokrynologiczna obejmuje badania laboratoryjne poziomów hormonów, testy dynamiczne oraz obrazowanie gruczołów.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl