łagodny guz przysadki
Łagodny guz przysadki, znany również jako gruczolak przysadki, to nienowotworowy rozrost tkanki gruczołowej przysadki mózgowej. Stanowi około 10-15% wszystkich guzów wewnątrzczaszkowych i jest najczęstszą zmianą patologiczną w okolicy siodła tureckiego.
Gruczolaki przysadki dzielą się na hormonalnie czynne i nieczynne. Te pierwsze wydzielają nadmiar jednego lub kilku hormonów, powodując zaburzenia endokrynologiczne jak akromegalia (nadmiar GH), choroba Cushinga (nadmiar ACTH), hiperprolaktynemia, nadczynność tarczycy (nadmiar TSH). Guzy nieczynne hormonalnie dają głównie objawy wynikające z efektu masy.
Objawy łagodnego guza przysadki obejmują: zaburzenia widzenia (zwłaszcza niedowidzenie połowicze dwuskroniowe), bóle głowy, zaburzenia hormonalne oraz niedoczynność przysadki spowodowaną uciskiem na prawidłową tkankę gruczołową. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (MRI przysadki z kontrastem), ocenę okulistyczną oraz pełną diagnostykę endokrynologiczną.
Leczenie zależy od typu guza, jego wielkości i objawów. Obejmuje farmakoterapię (szczególnie skuteczną w prolaktynomach), leczenie operacyjne (najczęściej z dostępu przezklinowego) oraz radioterapię stereotaktyczną. Mimo łagodnego charakteru, guzy przysadki wymagają długoterminowej obserwacji ze względu na możliwość nawrotów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symamis
Amisulpryd (Symamis) wiąże się z ryzykiem wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi, zaburzeniami świadomości oraz wzrostem aktywności kinazy kreatynowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobą Parkinsona ze względu na działanie antydopaminergiczne leku. Amisulpryd powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes; przed terapią wskazane jest monitorowanie czynników ryzyka, takich jak bradykardia <55/min, hipokaliemia, wrodzone wydłużenie QT oraz stosowanie leków wpływających na przewodzenie sercowe. U osób starszych z demencją obserwowano trzykrotny wzrost ryzyka incydentów naczyniowo-mózgowych oraz 1,6-1,7-krotnie wyższą śmiertelność (4,5% vs 2,6% placebo) podczas stosowania atypowych leków przeciwpsychotycznych, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z czynnikami ryzyka udaru i chorób układu krążenia.
agranulocytoza, akatyzja, bradykardia, brak laktazy, choroba Parkinsona, dyskineza, dystonia, działanie antydopaminergiczne, epizod naczyniowo-mózgowy, hiperglikemia, hipertermia, hipokaliemia, kinaza kreatynowa, łagodny guz przysadki, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neutropenia, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niskie ciśnienie tętnicze, ostry objaw odstawienia, otępienie, próg drgawkowy, prolactinoma, prolaktyna, sedacja, sztywność mięśni, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie płuc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diphereline 0,1 mg 0,1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne tryptoreliny na modelach zwierzęcych nie wykazały specyficznych właściwości toksycznych, a obserwowane efekty były związane z farmakologicznym działaniem agonisty GnRH na układ wydzielania wewnętrznego. Testy mutagenności, zarówno in vitro, jak i in vivo, potwierdziły brak działania mutagennego, nie stwierdzając indukcji mutacji genowych ani aberracji chromosomowych. Długoterminowe badania na myszach, przy dawkach do 6000 µg/kg masy ciała przez 18 miesięcy, nie wykazały potencjału onkogennego tryptoreliny.
aberracja chromosomowa, agonista GnRH, badanie toksykologiczne, działanie toksyczne, gonadoliberyna, guz przysadki, łagodny guz przysadki, mechanizm działania farmakologicznego, mutacja genowa, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, test genotoksyczności, tryptorelina, układ wydzielania wewnętrznego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Solian
Amisulpryd, stosowany w terapii psychiatrycznej, wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak ciężkie uszkodzenie wątroby, złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) z objawami hipertermii, sztywności mięśni, rabdomiolizy i wzrostu kinazy kreatynowej, a także wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobą Parkinsona, zaburzeniami rytmu serca, hipokaliemią, bradykardią (<55 uderzeń/min), a także u osób w podeszłym wieku, zwłaszcza z otępieniem, ze względu na zwiększone ryzyko udaru mózgu i śmiertelności (w badaniach wskaźnik zgonów wynosił 4,5% vs 2,6% w grupie placebo). Amisulpryd może również obniżać próg drgawkowy, wymaga monitorowania glikemii u pacjentów z cukrzycą oraz uwagi w przypadku niewydolności nerek, gdzie konieczne może być zmniejszenie dawki. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania z innymi neuroleptykami oraz stopniowe odstawianie leku, aby zapobiec objawom odstawienia i nawrotom objawów psychotycznych.
agranulocytoza, akatyzja, astenia, bezsenność, bradykardia, brak laktazy, choroba Parkinsona, ciężkie uszkodzenie wątroby, dyskineza, dyskrazja krwi, dystonia, działanie antydopaminergiczne, epizod naczyniowo-mózgowy, hiperglikemia, hipertermia, jadłowstręt, łagodny guz przysadki, leukopenia, nadmierne uspokojenie, neutropenia, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, ostre objawy odstawienia, otępienie, próg drgawkowy, prolactinoma, prolaktyna, rabdomioliza, spadek ciśnienia tętniczego, sztywność mięśni, torsade de pointes, wrodzone wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie płuc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Solian
Amisulpryd, stosowany jako lek przeciwpsychotyczny, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby, złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS) oraz wydłużenia odstępu QT, co może prowadzić do groźnych arytmii, w tym torsade de pointes. Pacjenci powinni być monitorowani pod kątem objawów dysfunkcji wątroby (astenia, jadłowstręt, nudności, żółtaczka) oraz symptomów NMS (hipertermia, sztywność mięśni, rabdomioliza, podwyższona kinaza kreatynowa). Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobą Parkinsona, zaburzeniami rytmu serca, bradykardią (<55 uderzeń/min), hipokaliemią, wrodzonym wydłużeniem QT oraz u pacjentów stosujących inne leki wpływające na przewodnictwo serca. Amisulpryd nie powinien być łączony z innymi neuroleptykami. U osób starszych z demencją istnieje zwiększone ryzyko incydentów naczyniowo-mózgowych oraz śmiertelności (wzrost ryzyka zgonu 1,6-1,7-krotny, wskaźnik zgonów około 4,5% vs 2,6% w grupie placebo).
agranulocytoza, bradykardia, brak laktazy, choroba Parkinsona, ciężkie uszkodzenie wątroby, działanie antydopaminergiczne, hiperglikemia, incydent naczyniowo-mózgowy, łagodny guz przysadki, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, obniżenie progu drgawkowego, ostry objaw odstawienia, otępienie, padaczka, prolaktyna, prolaktynoma, rabdomioliza, rak piersi, torsade de pointes, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Goserelina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gosereliny, substancji czynnej w lekach takich jak Reseligo, Xanderla i Zoladex, wykazały, że długotrwałe, powtarzane podawanie tej substancji u szczurów prowadzi do zwiększonej częstości występowania łagodnych guzów przysadki u samców, co jest efektem analogicznym do kastracji chirurgicznej. U myszy natomiast, przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi (Reseligo 3,6 mg i 10,8 mg, Xanderla 3,6 mg, Zoladex 3,6 mg), zaobserwowano zmiany histologiczne w przewodzie pokarmowym, takie jak rozrost komórek wysp trzustki oraz łagodna proliferacja komórek w okolicy odźwiernika żołądka. W przypadku Zoladexu odnotowano także inne łagodne zmiany, jednak ich charakter kliniczny pozostaje nieustalony.
- Leksykon substancji czynnych
Amisulpryd – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Amisulpryd, podobnie jak inne neuroleptyki, niesie ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN), charakteryzującego się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi, zaburzeniami świadomości, rabdomiolizą oraz wzrostem aktywności kinazy kreatynowej. W przypadku podejrzenia ZZN lub niewyjaśnionej hipertermii, zwłaszcza przy dużych dawkach, należy natychmiast przerwać podawanie amisulprydu i innych leków przeciwpsychotycznych. Amisulpryd może również powodować ciężkie uszkodzenie wątroby, dlatego pacjent powinien być poinformowany o konieczności zgłaszania objawów takich jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty, ból brzucha i żółtaczka. W razie ich wystąpienia wskazane jest wykonanie badań klinicznych i ocena funkcji wątroby. Lek może nasilać objawy choroby Parkinsona i powinien być stosowany u tych pacjentów tylko w sytuacjach bezwzględnej konieczności. Amisulpryd wydłuża odstęp QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes, dlatego przed terapią należy wykluczyć bradykardię (<55/min), zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hipokaliemię), choroby serca i stosowanie leków wpływających na przewodzenie sercowe. Zalecane jest wykonanie EKG przed leczeniem, szczególnie u osób starszych i z chorobami serca w wywiadzie, a podczas terapii monitorowanie odstępu QTc, z przerwaniem leczenia przy QTc >500 ms.
agranulocytoza, akatyzja, astenia, autonomiczny układ nerwowy, bradykardia, brak laktazy, choroba Parkinsona, dyskineza, dystonia, działanie antydopaminergiczne, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipokaliemia, incydent naczyniowo-mózgowy, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, komorowe zaburzenia rytmu serca, łagodny guz przysadki, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, monitorowanie EKG, neutropenia, niedociśnienie, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, objawy odstawienia, padaczka, próg drgawkowy, prolaktyna, prolaktynoma, rabdomioliza, receptor dopaminowy, torsade de pointes, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Tryptorelina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tryptorelina, syntetyczny agonista GnRH, wykazuje bardzo niską toksyczność ostrą, z LD50 po dootrzewnowym podaniu u szczurów wynoszącą 90-100 mg/kg, a u myszy 160-200 mg/kg, co jest znacznie wyższe niż dawka terapeutyczna u ludzi (0,00125 mg/kg/dobę). Po podaniu podskórnym LD50 była niemierzalna nawet przy dawkach 150 000-krotnie (szczury) i 250 000-krotnie (myszy) wyższych niż terapeutyczne. Badania przewlekłej toksyczności wykazały zmiany głównie w układzie rozrodczym, takie jak zatrzymanie spermatogenezy, zanik jąder i przerost tkanki śródmiąższowej u małp po dawkach 2-200 μg przez 6 miesięcy, które częściowo ustępowały po odstawieniu leku. Tryptorelina nie wykazuje działania mutagennego ani onkogennego in vitro i in vivo, choć u szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość łagodnych guzów przysadki po długotrwałym podawaniu, co jest typowe dla agonistów GnRH i nie ma znanego znaczenia klinicznego u ludzi.
agonista gonadoliberyny, analog LHRH, badanie farmakokinetyczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz przysadki mózgowej, łagodny guz przysadki, LD50, opóźnienie rozwoju zarodkowo-płodowego, potencjał mutagenny i onkogenny, przedłużone uwalnianie, przerost tkanki śródmiąższowej, supresja czynności gonadalnej, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność zarodkowo-płodowa, tolerancja miejscowa, tryptorelina, układ endokrynny, wpływ na rozrodczość, zanik jąder, zatrzymanie spermatogenezy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symamis
Amisulpryd (Symamis) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak złośliwy zespół neuroleptyczny objawiający się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi i wzrostem kinazy kreatynowej. Lek może nasilać objawy choroby Parkinsona i obniżać próg drgawkowy u pacjentów z padaczką, co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej. Istotne jest monitorowanie wydłużenia odstępu QT, zwłaszcza przy dawkach powodujących bradykardię <55/min, hipokaliemię lub stosowaniu innych leków wpływających na przewodzenie sercowe, ze względu na ryzyko torsade de pointes. Ponadto, amisulpryd może zwiększać ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz epizodów naczyniowo-mózgowych u osób starszych z demencją, co wymaga identyfikacji i kontroli czynników ryzyka przed i w trakcie terapii.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bradykardia, brak laktazy, choroba Parkinsona, dysfagia, dyskineza, dystonia, działanie antydopaminergiczne, epizod naczyniowo-mózgowy, hiperglikemia, hipertermia, hipokaliemia, hipotonia, kinaza kreatynowa, łagodny guz przysadki, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neutropenia, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, otępienie, padaczka, próg drgawkowy, prolactinoma, prolaktyna, sedacja, torsade de pointes, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie płuc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Masultab
Amisulpryd (Masultab) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak złośliwy zespół neuroleptyczny objawiający się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi i wzrostem kinazy kreatynowej. Lek może nasilać objawy choroby Parkinsona i powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Przed terapią należy ocenić czynniki ryzyka arytmii, w tym bradykardię <55/min, hipokaliemię, wrodzone wydłużenie QT oraz stosowanie innych leków wpływających na przewodzenie sercowe. U pacjentów w podeszłym wieku z demencją stosowanie amisulprydu wiąże się z trzykrotnym wzrostem ryzyka epizodów naczyniowo-mózgowych oraz 1,6-1,7-krotnie wyższym ryzykiem zgonu, głównie z przyczyn sercowo-naczyniowych i infekcyjnych. Ponadto, amisulpryd może indukować żylne choroby zakrzepowo-zatorowe, dlatego konieczna jest identyfikacja i profilaktyka czynników ryzyka.
agranulocytoza, amisulpryd, choroba Parkinsona, dysfagia, epizod naczyniowo-mózgowy, hiperglikemia, hipokaliemia, łagodny guz przysadki, laktoza jednowodna, leczenie przeciwpsychotyczne, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, ostry objaw odstawienia, otępienie, próg drgawkowy, prolaktyna, prolaktynoma, torsade de pointes, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zoladex 3,6 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Zoladex, zawierającego 3,6 mg gosereliny w formie implantu podskórnego, wykazały istotne zmiany patologiczne u zwierząt doświadczalnych przy długotrwałym i wielokrotnym podawaniu leku. U szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość łagodnych guzów przysadki u samców, co koreluje z efektami kastracji chirurgicznej i sugeruje mechanizm hormonalny związany z zaburzeniem osi podwzgórze-przysadka-gonady. U myszy, przy dawkach wielokrotnie przekraczających te stosowane u ludzi, stwierdzono przerost komórek trzustki oraz łagodną proliferację w obrębie odźwiernika żołądka, a także inne nienowotworowe zmiany tkankowe. Zmiany te miały charakter histologiczny i występowały wyłącznie przy dawkach znacznie wyższych niż terapeutyczne dla ludzi, co ogranicza ich bezpośrednią kliniczną interpretację.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Reseligo 10,8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gosereliny (Reseligo) wykazały, że długotrwałe, powtarzane podawanie tej substancji u szczurów prowadzi do zwiększonej częstości występowania łagodnych guzów przysadki u samców, co może być związane z zaburzeniem równowagi hormonalnej, podobnie jak po kastracji chirurgicznej. U myszy, w dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne, zaobserwowano zmiany histologiczne w przewodzie pokarmowym, takie jak rozrost komórek wysp trzustki oraz łagodna proliferacja komórek okolicy odźwiernika żołądka. Jednakże podobne zmiany występują samoistnie u myszy, co utrudnia jednoznaczną interpretację tych wyników.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xanderla 3,6 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gosereliny, substancji czynnej produktu leczniczego Xanderla (3,6 mg), wykazały istotne efekty biologiczne w modelach zwierzęcych przy długotrwałej ekspozycji na lek. U szczurów samców zaobserwowano zwiększoną częstość łagodnych guzów przysadki, co może być związane z deprywacją androgenową, analogicznie do efektów po kastracji chirurgicznej. W modelu myszy, przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, stwierdzono rozrost komórek wysp trzustki oraz łagodną proliferację komórek okolicy odźwiernika żołądka. Jednakże podobne zmiany histologiczne występują spontanicznie u myszy, co utrudnia jednoznaczną interpretację związku przyczynowo-skutkowego z podawaniem gosereliny.
badanie przedkliniczne, deprywacja androgenowa, goserelina, kastracja chirurgiczna, łagodny guz przysadki, model zwierzęcy, nadzór porejestracyjny, odźwiernik żołądka, proliferacja komórek odźwiernika, przewód pokarmowy, rozrost wysp trzustki, substancja czynna, zmiana histologiczna, związek przyczynowo-skutkowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diphereline SR 3,75 3,75 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne tryptoreliny obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, a także potencjału teratogennego, mutagennego i onkogennego. W badaniach toksyczności ostrej na szczurach i myszach stwierdzono znaczne różnice w wartościach LD50 w zależności od drogi podania: dootrzewnowo LD50 wynosiła około 100 mg/kg u szczurów i 160-200 mg/kg u myszy, natomiast podskórnie, co jest typową drogą kliniczną, LD50 była niemierzalna nawet przy dawkach 150 000-krotnie (szczury) i 250 000-krotnie (myszy) wyższych od dawki terapeutycznej. Badania przewlekłe nie wykazały istotnych zmian narządowych poza przewidywanym wpływem na układ rozrodczy, zgodnym z mechanizmem działania agonisty GnRH. Ponadto, tryptorelina nie wykazywała działania teratogennego ani mutagennego w badaniach in vitro i in vivo.
agonista GnRH, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, Diphereline SR, działanie onkogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, łagodny guz przysadki, mutacja genetyczna, oś podwzgórze-przysadka-gonady, podanie dootrzewnowe, podanie podskórne, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, przedwczesna śmierć, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tryptorelina, układ rozrodczy, wada rozwojowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ApoSuprid
Amisulpryd (ApoSuprid) jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi oraz podwyższeniem aktywności kinazy kreatynowej (CK). W przypadku hipertermii, zwłaszcza przy dużych dawkach, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Lek może powodować hiperglikemię, dlatego u pacjentów z cukrzycą lub ryzykiem jej rozwoju zaleca się regularne monitorowanie glikemii. Amisulpryd jest wydalany przez nerki, co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek. Zgłaszano również przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, co wymaga natychmiastowej diagnostyki w przypadku objawów takich jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty, ból brzucha czy żółtaczka. Lek może obniżać próg drgawkowy, dlatego pacjenci z padaczką powinni być uważnie monitorowani.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza, dystonia, elektrokardiogram, hiperglikemia, hipertermia, hipokaliemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kinaza kreatynowa, łagodny guz przysadki, lek moczopędny, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neuroleptyk, neutropenia, niedociśnienie, niewydolność nerek, objawy odstawienne, otępienie, próg drgawkowy, prolaktyna, prolaktynoma, rabdomioliza, sedacja, sztywność mięśniowa, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Solian 400 mg
Amisulpryd, substancja czynna leku Solian 400 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują głównie zaburzenia układu nerwowego, kardiologiczne, endokrynologiczne oraz hematologiczne. Do najczęstszych objawów neurologicznych należą pozapiramidowe (drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, akatyzja, dyskineza), a także poważne powikłania takie jak ostra dystonia, złośliwy zespół neuroleptyczny oraz późna dyskineza. W zakresie układu sercowo-naczyniowego amisulpryd może powodować wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko groźnych arytmii komorowych, w tym torsade de pointes, częstoskurczu komorowego, migotania komór, a nawet nagłego zatrzymania krążenia. Ponadto obserwuje się ryzyko zakrzepicy żylnej, niedociśnienia oraz nadciśnienia tętniczego. Wzrost stężenia prolaktyny w surowicy manifestuje się mlekotokiem, ginekomastią, zaburzeniami miesiączkowania i funkcji seksualnych, a w rzadkich przypadkach może prowadzić do rozwoju prolactinomy przysadki. Amisulpryd wpływa również na metabolizm, wywołując hiperglikemię, hipertriglicerydemię, hipercholesterolemię oraz hiponatremię i zespół SIADH.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, arytmia komorowa, bradykardia, częstoskurcz komorowy, drżenie, dyskineza, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, kręcz szyi, łagodny guz przysadki, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, napad padaczkowy, neutropenia, niedociśnienie, nudność, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteopenia, osteoporoza, ostra dystonia, pokrzywka, późna dyskineza, prolactinoma, prolaktyna, rabdomioliza, SIADH, suchość jamy ustnej, szczękościsk, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie erekcji, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zaparcie, zatorowość płucna, zatrzymanie miesiączki, zatrzymanie moczu, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Solian
Amisulpryd, stosowany w terapii neuroleptycznej, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby, złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS) oraz wydłużenia odstępu QT w EKG, co może prowadzić do torsade de pointes. Objawy dysfunkcji wątroby, takie jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty, ból brzucha i żółtaczka, wymagają natychmiastowej diagnostyki. W przypadku NMS, charakteryzującego się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi i wzrostem kinazy kreatynowej, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Amisulpryd może nasilać objawy choroby Parkinsona i powinien być stosowany u tych pacjentów tylko w sytuacjach bezwzględnej konieczności. Ponadto, lek może powodować hiperglikemię, obniżać próg drgawkowy oraz indukować leukopenię, neutropenię i agranulocytozę, co wymaga regularnej kontroli hematologicznej i glikemii, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub padaczką w wywiadzie.
agranulocytoza, akatyzja, bradykardia, brak laktazy, choroba Parkinsona, ciężkie uszkodzenie wątroby, dysfunkcja wątroby, dyskineza, dyskrazja krwi, dystonia, działanie antydopaminergiczne, epizod naczyniowo-mózgowy, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipokaliemia, komorowe zaburzenia rytmu serca, łagodny guz przysadki, leukopenia, nawrót objawów psychotycznych, neutropenia, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, obniżenie progu drgawkowego, ostry objaw odstawienia, otępienie, padaczka, prolactinoma, prolaktyna, rabdomioliza, rak piersi, ruchy mimowolne, torsade de pointes, ubytek pola widzenia, udar mózgu, wrodzone wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie czynności autonomicznego układu nerwowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ApoSuprid
Produkt leczniczy ApoSuprid (amisulpryd) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak złośliwy zespół neuroleptyczny (objawy: hipertermia, sztywność mięśni, zaburzenia autonomiczne, rabdomioliza z podwyższoną kinazą kreatynową), hiperglikemia, ciężkie uszkodzenie wątroby, obniżenie progu drgawkowego oraz wydłużenie odstępu QT w EKG. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest indywidualna modyfikacja dawki lub przerwanie leczenia. W przypadku QTc > 500 ms leczenie należy przerwać, a przy wydłużeniu odstępu QT zaleca się zmniejszenie dawki. Monitorowanie EKG jest szczególnie wskazane u osób starszych, z chorobami serca lub zaburzeniami elektrolitowymi (np. hipokaliemia). Ponadto, u pacjentów z cukrzycą lub ryzykiem jej rozwoju należy kontrolować glikemię, a u osób z padaczką wymagana jest szczególna obserwacja.
agranulocytoza, amisulpryd, bradykardia, choroba Parkinsona, hiperglikemia, hipertermia, hipokaliemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kinaza kreatynowa, łagodny guz przysadki, lek przeciwpsychotyczny, nagła śmierć sercowa, niedociśnienie, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, objawy odstawienia, próg drgawkowy, prolaktyna, prolaktynoma, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia świadomości, zapalenie płuc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa