glej promienisty
Glej promienisty (łac. corpus callosum) to największe pasmo istoty białej w mózgu, łączące obie półkule mózgowe. Składa się z ok. 200-300 milionów zmielinizowanych włókien nerwowych, które umożliwiają komunikację między prawą i lewą półkulą mózgu.
Anatomicznie ciało modzelowate dzieli się na dziób (rostrum), kolano (genu), trzon (truncus) i płat (splenium). Każda z tych części łączy określone obszary kory mózgowej obu półkul. Włókna przechodzące przez przednie części gleju promienistego łączą płaty czołowe, środkowe części łączą płaty ciemieniowe, a tylne – płaty potyliczne.
Zaburzenia w obrębie gleju promienistego mogą prowadzić do tzw. zespołu rozdzielonego mózgu (split-brain syndrome), w którym półkule mózgowe funkcjonują niezależnie od siebie. Agenezja ciała modzelowatego (wrodzony brak tej struktury) wiąże się natomiast z rozmaitymi zaburzeniami neurologicznymi, choć niektóre osoby mogą wykazywać minimalne objawy kliniczne dzięki mechanizmom kompensacyjnym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół alkoholowy płodu – Patofizjologia i mechanizm
Zespół alkoholowy płodu (FAS) jest ciężkim zespołem wad wrodzonych wynikającym z prenatalnej ekspozycji na alkohol, który działa jako silny teratogen. Alkohol przenika swobodnie przez łożysko, osiągając u płodu stężenia równoważne z matczynymi, a jego metabolizm u płodu jest znacznie ograniczony (aktywność dehydrogenazy alkoholowej poniżej 10% w porównaniu do dorosłych). Ekspozycja na alkohol prowadzi do stresu oksydacyjnego, zwiększonej produkcji reaktywnych form tlenu (ROS), uszkodzenia DNA i apoptozy neuronów, szczególnie w okresie synaptogenezy, gdy poziom alkoholu we krwi przekracza 0,2% (200 mg/dl) przez co najmniej 4 godziny. Alkohol zaburza proliferację, migrację i różnicowanie komórek nerwowych, wpływa na rozwój oligodendrocytów, a także modyfikuje szlaki sygnalizacyjne (m.in. Sonic Hedgehog, kwasu retinowego) oraz epigenetyczne mechanizmy metylacji DNA, co prowadzi do trwałych deficytów neurobehawioralnych i strukturalnych uszkodzeń mózgu, takich jak mikroencefalia, zmniejszona objętość mózgu, nieprawidłowości ciała modzelowatego i móżdżku. Ponadto, alkohol powoduje zaburzenia hormonalne (HPA, hormony tarczycy, IGF-1), niedobory składników odżywczych i przewlekłe niedotlenienie płodu, co dodatkowo pogłębia patologię.
aldehyd octowy, apolipoproteina E, apoptoza, białko zasadowe mieliny, ciało modzelowate, czynnik martwicy nowotworów alfa, dehydrogenaza alkoholowa, glej promienisty, hormony tarczycy, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, jądra podstawy, komórki macierzyste, koneksyna 43, kwas retinowy, łożysko, metylacja DNA, metylacja histonów, mikroencefalia, móżdżek, napad padaczkowy, neurodegeneracja, neurozapalenie, oligodendrocyty, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, płyn owodniowy, przodomózgowie, reaktywne formy tlenu, receptor NMDA, różnicowanie komórek, spektrum alkoholowych zaburzeń płodu, śródmózgowie, stres oksydacyjny, synaptogeneza, szlak Sonic Hedgehog, teratogen, zespół alkoholowy płodu