infekcja grzybicza jamy ustnej
Infekcja grzybicza jamy ustnej, zwana również kandydozą jamy ustnej lub pleśniawkami, to zakażenie wywołane najczęściej przez drożdżaki z rodzaju Candida, zwłaszcza Candida albicans. Ta grzybica występuje na błonie śluzowej jamy ustnej, języka, podniebienia, dziąseł oraz wewnętrznej powierzchni policzków.
Objawy infekcji grzybiczej jamy ustnej obejmują charakterystyczne białe, kremowe lub żółtawe naloty na błonie śluzowej, które po zdrapaniu odsłaniają zaczerwienioną, często krwawiącą powierzchnię. Pacjenci mogą odczuwać pieczenie, dyskomfort podczas jedzenia, zaburzenia smaku oraz suchość w jamie ustnej.
Czynniki predysponujące do rozwoju kandydozy jamy ustnej to: immunosupresja, cukrzyca, stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania, kortykosteroidów, chemioterapia, radioterapia w obrębie głowy i szyi, niedożywienie, zaburzenia endokrynologiczne oraz użytkowanie protez zębowych. Zakażenie częściej występuje u niemowląt, osób starszych oraz pacjentów z HIV/AIDS.
Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniach mikrobiologicznych (hodowla, badanie mikroskopowe) oraz histopatologicznych. Różnicowanie obejmuje leukoplakię, liszaj płaski, reakcje polekowe oraz niektóre choroby pęcherzowe błony śluzowej.
Leczenie infekcji grzybiczej jamy ustnej polega na stosowaniu miejscowych i/lub ogólnoustrojowych leków przeciwgrzybiczych (nystatyna, mikonazol, flukonazol), poprawie higieny jamy ustnej, eliminacji czynników predysponujących oraz leczeniu chorób współistniejących. W przypadku kandydozy związanej z protezami konieczna jest ich odpowiednia dezynfekcja i okresowa wymiana.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Alvesco 80 80 mcg/dawkę inh.
Alvesco 80 to inhalacyjny aerozol zawierający 80 µg cyklezonidu na dawkę, stosowany w terapii astmy oskrzelowej. W badaniach klinicznych działania niepożądane wystąpiły u około 5% pacjentów, głównie o łagodnym przebiegu, nie wymagającym przerwania leczenia. Do najważniejszych działań niepożądanych należą paradoksalny skurcz oskrzeli, który może pojawić się bezpośrednio po inhalacji i wymaga monitorowania, a w ciężkich przypadkach rozważenia odstawienia leku. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek kortykosteroidów wziewnych może prowadzić do działań ogólnoustrojowych, takich jak zespół Cushinga, niewydolność nadnerczy, opóźnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma oraz jaskra. Lek zawiera 4,7 mg etanolu na dawkę jako substancję pomocniczą.
aerozol inhalacyjny, Alvesco, ból brzucha, ból głowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklezonid, dysfonia, dyspepsja, hipotensja, hirsutyzm, infekcja grzybicza jamy ustnej, inhalator ciśnieniowy, jaskra, kaszel po inhalacji, kołatanie serca, kortykosteroid wziewny, nadciśnienie tętnicze, nadmierna aktywność psychoruchowa, nadwrażliwość, niewydolność nadnerczy, nudności, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, paradoksalny skurcz oskrzeli, salbutamol, teofilina, wyprysk, zaburzenie snu, zaćma, zespół Cushinga, zespół cushingoidalny, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dezaftan med 1,5 mg + 1 mg + 17,42 mg
Dezaftan med to lek w formie tabletek do ssania o działaniu antyseptycznym i miejscowo znieczulającym, zawierający 1,5 mg chlorku cetylopirydyniowego, 1,0 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego oraz 17,42 mg cynku glukonianu (2,5 mg jonów cynku) w każdej tabletce. Preparat jest wskazany w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej, zapalenia dziąseł, zakażeń i owrzodzeń (w tym aft i pleśniawki) oraz urazów błony śluzowej spowodowanych aparatami ortodontycznymi i protezami. Działanie terapeutyczne wynika z synergii antyseptycznego chlorku cetylopirydyniowego, miejscowo znieczulającej lidokainy oraz wspomagającego gojenie i immunomodulującego cynku.
afta, aparat ortodontyczny, aspartam, bakterie Gram-dodatnie, cetylopirydyniowy chlorek, działanie antyseptyczne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwzapalne, glukonian cynku, infekcja grzybicza jamy ustnej, lidokaina, mannitol, miejscowe znieczulenie, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, pleśniawka, przewlekły stan zapalny, stan zapalny jamy ustnej, substancja pomocnicza, terapia skojarzona, zapalenie dziąseł - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Benodil 0,5 mg/ml
Lek Benodil zawierający budezonid dostępny jest w stężeniach 0,125 mg/ml, 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml w formie zawiesiny do nebulizacji. Dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania, z podziałem dawki dobowej na 2-4 podania, zależnie od nasilenia objawów astmy. Dla niemowląt (6-23 miesiące) i dzieci (2-11 lat) dawka początkowa wynosi 0,5–1 mg dwa razy na dobę, dawka podtrzymująca 0,25–0,5 mg dwa razy na dobę, a maksymalna dawka dobowa to 2 mg. U młodzieży (12-17 lat) i dorosłych dawka początkowa to 1–2 mg dwa razy na dobę, dawka podtrzymująca 0,5–1 mg dwa razy na dobę, a maksymalna dawka dobowa wynosi 4 mg. W leczeniu zespołu krupu stosuje się 2 mg jednorazowo lub podzielone na dwie dawki po 1 mg co 12 godzin, maksymalnie do 36 godzin. W POChP zalecane dawkowanie to 1–2 mg na dobę podzielone na dwie dawki co 12 godzin. Budezonid metabolizowany jest głównie w wątrobie, co należy uwzględnić u pacjentów z jej niewydolnością.
astma, budezonid, ciężka astma, działanie ogólnoustrojowe, glikokortykosteroid doustny, infekcja grzybicza jamy ustnej, kortykosteroid doustny, marskość wątroby, nebulizator, POChP, podrażnienie skóry, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina do nebulizacji, zespół krupu, zestaw inhalacyjny - Leksykon substancji czynnych
Tyrotrycyna – Przeciwwskazania stosowania
Tyrotrycyna, będąca antybiotykiem peptydowym o działaniu bakteriobójczym, stosowana jest miejscowo w jamie ustnej, m.in. w preparatach DoriTri mięta i DoriTri smak owoców leśnych, które zawierają również benzalkoniowy chlorek i benzokainę, zapewniając efekt przeciwbakteryjny i miejscowe znieczulenie. Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na tyrotrycynę lub inne składniki preparatu, obecność większych otwartych ran w jamie ustnej lub gardle oraz wiek poniżej 2 lat. Preparaty zawierają istotne ilości sorbitolu (870,7 mg i 860,7 mg na tabletkę), sacharozy (11,2 mg) oraz sodu (1 mg), co wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją fruktozy, cukrzycą oraz na diecie niskosodowej. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości, takich jak świąd, zaczerwienienie czy obrzęk błony śluzowej, leczenie należy przerwać i rozważyć konsultację specjalistyczną.
antybiotyk miejscowy, antybiotyk peptydowy, antybiotykoterapia systemowa, benzokaina, chlorek benzalkoniowy, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, cukrzyca, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwzapalne, GERD, infekcja grzybicza jamy ustnej, infekcja tkanek miękkich, kandydoza, nadwrażliwość na substancję czynną, nadżerka, niedobór sacharozy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, obrzęk błony śluzowej, oporność bakteryjna, owrzodzenie, rany jamy ustnej, reakcja alergiczna, ropień okołomigdałkowy, sacharoza, sorbitol, stan zapalny, substancja antybiotykowa, tyrotrycyna, zaburzenie odporności, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyxodil 160 mcg/dawkę inh.
W badaniach klinicznych cyklezonidu w dawkach od 40 do 1280 µg/dobę, działania niepożądane wystąpiły u około 5% pacjentów, głównie o łagodnym nasileniu, nie wymagającym przerwania terapii. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmowały kołatanie serca (często związane z jednoczesnym stosowaniem leków kardiotropowych), nudności, wymioty, ból brzucha, dyspepsję, suchość i reakcje w miejscu podania, infekcje grzybicze jamy ustnej oraz ból głowy, z częstością występowania klasyfikowaną jako niezbyt często (>1/1000 do <1/100). Rzadziej obserwowano paradoksalny skurcz oskrzeli (rzadko, >1/10 000 do <1/1000), który może pojawić się natychmiast po inhalacji i wymagać zaprzestania stosowania leku. Działania o częstości nieznanej obejmowały obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość, zmiany psychiczne (szczególnie u dzieci), niewyraźne widzenie oraz centralną surowiczą chorioretinopatię.
ból brzucha, ból głowy, centralna surowicza chorioretinopatia, cyklezonid, dysfonia, dyspepsja, infekcja grzybicza jamy ustnej, inhalator ciśnieniowy, jaskra, kołatanie serca, kortykosteroid wziewny, nadciśnienie tętnicze, nadmierna aktywność psychoruchowa, nadwrażliwość, niewydolność nadnerczy, niewyraźne widzenie, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, paradoksalny skurcz oskrzeli, wyprysk, zaburzenie snu, zaćma, zespół Cushinga, zespół cushingoidalny, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Spasmolina 60 mg
Produkt leczniczy Spasmolina, zawierający 60 mg cytrynianu alweryny w kapsułkach twardych, może wywoływać działania niepożądane o nieznanej częstości występowania, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Do najistotniejszych należą zaburzenia jamy ustnej, takie jak uczucie suchości, które może prowadzić do dyskomfortu, zaburzeń mowy, trudności w połykaniu oraz zwiększonego ryzyka infekcji grzybiczych i próchnicy. Ponadto obserwuje się obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, co może manifestować się zawrotami głowy, omdleniami i osłabieniem, zwłaszcza przy zmianie pozycji ciała, stanowiąc potencjalne zagrożenie u pacjentów z chorobami układu krążenia lub przyjmujących leki hipotensyjne.
bezpieczeństwo pacjenta, choroba układu krążenia, cytrynian alweryny, dysfagia, działanie niepożądane, hipotensja, infekcja grzybicza jamy ustnej, infekcja jamy ustnej, kapsułka twarda, lek hipotensyjny, modyfikacja dawki, monitorowanie występowania, niedokrwienie narządów, omdlenie, próchnica, produkt leczniczy, reakcja niepożądana, sorbitol, Spasmolina, stosunek korzyści do ryzyka, substancja pomocnicza, suchość w ustach, zaburzenie mowy, zawroty głowy, żółcień chinolinowa, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alvesco 160 160 mcg/dawkę inh.
Alvesco 160, aerozol inhalacyjny zawierający 160 μg cyklezonidu na dawkę, wykazuje profil działań niepożądanych u około 5% pacjentów stosujących dawki od 40 do 1280 μg/dobę. Najczęściej obserwowane działania niepożądane mają charakter łagodny i nie wymagają przerwania terapii. Niezbyt często występują kołatanie serca, nudności, wymioty, ból brzucha, reakcje i suchość w miejscu podania, infekcje grzybicze jamy ustnej, ból głowy, dysfonia, kaszel po inhalacji, wyprysk, wysypka oraz nadciśnienie tętnicze. Rzadko notuje się obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość oraz paradoksalny skurcz oskrzeli, który może wymagać natychmiastowej interwencji i rozważenia zaprzestania stosowania leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wpływającymi na czynność serca, takimi jak teofilina czy salbutamol, które mogą nasilać kołatanie serca.
aerozol inhalacyjny, ból głowy, cyklezonid, dysfonia, dyspepsja, działanie ogólnoustrojowe, infekcja grzybicza jamy ustnej, inhalator ciśnieniowy z dozownikiem, jaskra, kaszel po inhalacji, kołatanie serca, kortykosteroid wziewny, lęk i depresja, nadciśnienie tętnicze, nadmierna aktywność psychoruchowa, nadwrażliwość, nieprzyjemny smak, niewydolność nadnerczy, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja w miejscu podania, substancja czynna, wyprysk i wysypka, zaburzenie snu, zaćma, zespół Cushinga, zespół cushingoidalny, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyxodil 320 mcg/dawkę inh.
W badaniach klinicznych z zastosowaniem cyklezonidu w inhalatorze ciśnieniowym (pMDI) w dawkach od 40 do 1280 µg/dobę działania niepożądane wystąpiły u około 5% pacjentów, głównie o łagodnym charakterze, nie wymagającym przerwania terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane o częstości niezbyt częstej (>1/1000, <1/100) obejmowały kołatanie serca (często związane z jednoczesnym stosowaniem leków kardiotropowych, np. teofiliny lub salbutamolu), nudności, wymioty, ból brzucha, dyspepsję, suchość i reakcje w miejscu podania, infekcje grzybicze jamy ustnej, ból głowy, wyprysk, wysypkę oraz nadciśnienie tętnicze. Rzadko występowały obrzęk naczynioruchowy i nadwrażliwość. Częstość nieznana dotyczyła zaburzeń psychicznych (np. nadmierna aktywność psychoruchowa, zaburzenia snu, lęk, depresja, agresja, zwłaszcza u dzieci) oraz zaburzeń oka, takich jak niewyraźne widzenie i centralna surowicza chorioretinopatia. Paradoksalny skurcz oskrzeli, potencjalnie zagrażający życiu, może pojawić się natychmiast po inhalacji i wymaga natychmiastowej interwencji oraz rozważenia zaprzestania leczenia.
ból głowy, centralna surowicza chorioretinopatia, cyklezonid, duszność, dysfonia, dysguesja, dyspepsja, infekcja grzybicza jamy ustnej, inhalator ciśnieniowy, jaskra, kołatanie serca, kortykosteroid wziewny, nadciśnienie tętnicze, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność nadnerczy, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, paradoksalny skurcz oskrzeli, zaburzenia snu, zaćma, zespół Cushinga, zespół cushingoidalny, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bobodent 0,5 g/100 g
Preparat Bobodent (0,5 g/100 g, żel) zawiera lidokainę chlorowodorek jednowodny i jest stosowany miejscowo jako środek znieczulający z grupy amidów. Przeciwwskazaniem do jego użycia jest nadwrażliwość na lidokainę lub inne amidowe środki znieczulające oraz na substancje pomocnicze, takie jak sorbitol ciekły, glikol propylenowy, metylu i propylu parahydroksybenzoesan, które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub podrażnienia. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z uszkodzeniami błony śluzowej jamy ustnej i dziąseł, w tym przy zmianach troficznych, obrzęku tkanek oraz owrzodzeniach, ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania lidokainy i nasilenia działań niepożądanych.
amid, dolegliwość gastryczna, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza jamy ustnej, infekcja wirusowa, lek miejscowo znieczulający, lidokainy chlorowodorek, nadwrażliwość na lidokainę, nietolerancja fruktozy, owrzodzenie jamy ustnej, paraben, podrażnienie błony śluzowej, reakcja alergiczna, środek miejscowo znieczulający, stan zapalny, układ przewodzący serca, uszkodzenie błony śluzowej, zaburzenie rytmu serca, zachłyśnięcie, znieczulenie nasiękowe, znieczulenie przewodowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Nebbud 0,25 mg/2 ml
Nebbud to zawiesina do nebulizacji zawierająca budezonid, stosowana głównie w leczeniu astmy oraz zaostrzeń POChP. Dawki dobowe dla dzieci od 6 miesięcy wynoszą od 0,25 do 1 mg, z możliwością zwiększenia do 2 mg u dzieci przyjmujących doustne steroidy. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat dawki wahają się od 0,5 do 2 mg na dobę, z możliwością zwiększenia w ciężkich przypadkach. W leczeniu astmy lek podaje się zwykle dwa razy na dobę, choć u pacjentów ze stabilną astmą o lekkim lub umiarkowanym przebiegu można rozważyć dawkowanie raz na dobę. Pełne działanie terapeutyczne rozwija się po 2-4 tygodniach, a poprawa kliniczna może być widoczna już po 3 dniach. W zaostrzeniach POChP zalecana dawka wynosi 4-8 mg na dobę, podzielona na 2-4 dawki, z maksymalnym czasem leczenia do 10 dni.
astma, bromek ipratropiowy, budezonid, budezonid wziewny, doustny glikokortykosteroid, infekcja grzybicza jamy ustnej, inwazyjna wentylacja mechaniczna, kandydoza jamy ustnej, kromoglikan sodowy, nebulizator, nebulizator strumieniowy, nebulizator ultradźwiękowy, niewydolność kory nadnerczy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudokrup, salbutamol, steroid doustny, terbutalina, zaostrzenie POChP, zapalenie płuc, zespół odstawienia steroidów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyxodil 80 mcg/dawkę inh.
Cyklezonid, substancja czynna leku Cyxodil dostępnego w dawkach 80, 160 i 320 µg/dawkę inhalacyjną, wykazuje profil bezpieczeństwa z działaniami niepożądanymi u około 5% pacjentów stosujących dawki od 40 do 1280 µg/dobę. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane mają charakter łagodny i nie wymagają przerwania terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia układu oddechowego (dysfonia, kaszel, paradoksalny skurcz oskrzeli), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, ból brzucha), reakcje miejscowe (suchość w jamie ustnej, reakcje w miejscu podania) oraz objawy ze strony układu nerwowego (ból głowy). Rzadziej obserwuje się obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość, infekcje grzybicze jamy ustnej, a także zaburzenia psychiczne, szczególnie u dzieci. Paradoksalny skurcz oskrzeli, mogący wystąpić natychmiast po inhalacji, stanowi istotne zagrożenie i wymaga natychmiastowego zaprzestania stosowania leku.
ból brzucha, ból głowy, centralna surowicza chorioretinopatia, cyklezonid, Cyxodil, dysfonia, dyspepsja, infekcja grzybicza jamy ustnej, inhalator ciśnieniowy, jaskra, kołatanie serca, kortykosteroid wziewny, nadciśnienie tętnicze, nadmierna aktywność psychoruchowa, nadwrażliwość, nieprzyjemny smak, niewydolność nadnerczy, niewyraźne widzenie, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, wyprysk, zaćma, zespół Cushinga, zespół cushingoidalny, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Baikadent 5,77 mg/g
Baikadent to preparat miejscowy stosowany w leczeniu chorób przyzębia, zawierający zespół flawonów izolowanych z korzenia Scutellaria baicalensis Georgi, z zawartością bajkaliny nie mniejszą niż 65%. W 100 g żelu znajduje się 0,577 g flawonów, co odpowiada około 375 mg bajkaliny, a pojedyncza dawka (2 cm żelu) dostarcza około 1,5 mg bajkaliny. Mechanizm działania preparatu obejmuje hamowanie syntezy mediatorów zapalnych (IL-1β, leukotrieny, prostaglandyny), stymulację aktywności fibroblastów w tkankach dziąseł oraz działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, szczególnie wobec bakterii Gram-dodatnich (Staphylococcus aureus, Staphylococcus mutans, Prevotella intermedia) oraz Candida albicans.
bajkalina, Candida albicans, choroba przyzębia, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwzapalne, fibroblast, infekcja grzybicza jamy ustnej, interleukina IL-1β, leukotrien, mediator stanu zapalnego, Prevotella intermedia, prostaglandyna, regeneracja tkanek, Staphylococcus aureus, Staphylococcus mutans