doustny glikokortykosteroid

Doustne glikokortykosteroidy to syntetyczne leki hormonalne, które naśladują działanie kortyzolu – naturalnego hormonu produkowanego przez nadnercza. Stosowane są w leczeniu wielu schorzeń o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym ze względu na ich silne właściwości przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne.

Do najczęściej stosowanych doustnych glikokortykosteroidów należą prednizon, prednizolon, metyloprednizolon, deksametazon i betametazon. Różnią się one między sobą siłą działania, czasem działania oraz nasileniem efektu mineralokortykoidowego, co determinuje ich zastosowanie w konkretnych jednostkach chorobowych.

Wskazania do stosowania doustnych glikokortykosteroidów obejmują choroby reumatyczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów), choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty układowy), choroby zapalne jelit, astmę, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, choroby skóry (np. łuszczyca, atopowe zapalenie skóry), a także stany nagłe jak wstrząs anafilaktyczny czy obrzęk mózgu.

Długotrwałe stosowanie doustnych glikokortykosteroidów wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, w tym osteoporozy, cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, zaćmy, zwiększonej podatności na infekcje, zaburzeń psychicznych, zahamowania wzrostu u dzieci oraz zespołu Cushinga. Z tego powodu terapię prowadzi się zazwyczaj najkrótszym możliwym czasie i najmniejszą skuteczną dawką.

Nagłe odstawienie glikokortykosteroidów po długotrwałym stosowaniu może prowadzić do zespołu odstawienia z objawami niewydolności kory nadnerczy, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki pod ścisłą kontrolą lekarską. W trakcie terapii niezbędne jest regularne monitorowanie parametrów metabolicznych, ciśnienia tętniczego oraz gęstości mineralnej kości.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl