Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania budezonidu w zawiesinie do nebulizacji

Budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu ze względu na potencjalne działania niepożądane oraz specyficzne sytuacje kliniczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania leku BDS N.¹

Podstawowe ograniczenia terapeutyczne

Należy wyraźnie podkreślić, że preparat BDS N nie jest przeznaczony do szybkiego łagodzenia ostrych epizodów astmy, w których wymagane jest zastosowanie wziewnych, krótko działających leków rozszerzających oskrzela. W przypadku, gdy u pacjenta krótko działający lek rozszerzający oskrzela okaże się nieskuteczny lub konieczne będzie zastosowanie większej niż zwykle liczby inhalacji, pacjent powinien niezwłocznie zwrócić się do lekarza. W takiej sytuacji należy rozważyć modyfikację schematu leczenia, np. poprzez zwiększenie dawek budezonidu w postaci wziewnej, wprowadzenie do leczenia długo działającego beta-mimetyku lub okresowe zastosowanie doustnego glikokortykosteroidu.²

Grupy pacjentów wymagające szczególnej uwagi

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynną lub nieaktywną gruźlicą płuc oraz u pacjentów z grzybiczymi lub wirusowymi zakażeniami dróg oddechowych.³

Rozpoczynanie terapii u różnych grup pacjentów

Pacjenci niestosujący wcześniej steroidów: Działanie lecznicze budezonidu zazwyczaj uzyskuje się w ciągu 10 dni. U pacjentów, u których występuje nadmierne wydzielanie śluzu w oskrzelach, można na początku podawać dodatkowo przez krótki okres (około 2 tygodni) doustne kortykosteroidy. Po zakończeniu leczenia lekiem doustnym, podawanie samego produktu BDS N powinno być wystarczające.⁴

Pacjenci wcześniej stosujący steroidy: Przed rozpoczęciem zmiany leczenia doustnym kortykosteroidem na leczenie produktem BDS N, pacjent powinien być we względnie stabilnym stanie. Podczas rozpoczynania leczenia wziewnym steroidem należy stopniowo zmniejszać dawkę steroidu doustnego (na przykład o 2,5 mg prednizolonu lub równoważną dawkę odpowiednika na miesiąc) do możliwie najmniejszej dawki skutecznej.⁵

Objawy związane z redukcją dawki steroidów systemowych

W czasie zmiany leczenia doustnego na produkt BDS N, ogólnoustrojowe działanie kortykosteroidu będzie słabsze, co może powodować występowanie objawów alergicznych lub zapalenia stawów, takich jak:

• zapalenie błony śluzowej nosa
• wyprysk
• bóle mięśni i stawów

Należy wówczas zastosować odpowiednie leczenie tych objawów. W rzadkich przypadkach wystąpienie takich objawów, jak zmęczenie, ból głowy, nudności i wymioty, może wskazywać na niewystarczające działanie glikokortykosteroidów. W takich przypadkach może być konieczne okresowe zwiększenie dawki glikokortykosteroidów doustnych.⁶

Paradoksalny skurcz oskrzeli

Tak jak podczas stosowania innych leków wziewnych, po podaniu produktu BDS N może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli z nasileniem świszczącego oddechu bezpośrednio po zastosowaniu dawki produktu. Gdy takie objawy wystąpią, należy niezwłocznie przerwać leczenie budezonidem w postaci wziewnej, ponownie ocenić sposób leczenia pacjenta i jeśli jest to konieczne, zastosować leczenie alternatywne.⁷

Ryzyko niewydolności kory nadnerczy

Pacjenci, u których było konieczne doraźne leczenie dużymi dawkami kortykosteroidów lub długotrwałe leczenie wziewnymi kortykosteroidami w największej zalecanej dawce, należą do grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia niewydolności kory nadnerczy. U pacjentów tych, kiedy są narażeni na ciężkie sytuacje stresowe, mogą wystąpić objawy przedmiotowe i podmiotowe niewydolności kory nadnerczy. Należy rozważyć zwiększenie dawki kortykosteroidów w okresach stresu lub podczas planowanych zabiegów chirurgicznych.⁸

Ogólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów wziewnych

Działania ogólnoustrojowe kortykosteroidów wziewnych mogą wystąpić szczególnie w przypadku przyjmowania dużych dawek przez dłuższy okres. Prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań jest mniejsze niż w przypadku stosowania kortykosteroidów doustnych. Możliwe działania ogólnoustrojowe obejmują:⁹

• Zespół Cushinga lub objawy zbliżone do tego zespołu – charakteryzujące się redystrybucją tkanki tłuszczowej, zaokrągleniem twarzy oraz osłabieniem mięśni
• Zahamowanie czynności nadnerczy – prowadzące do niewystarczającej produkcji kortyzolu
• Spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży – wymagające regularnego monitorowania
• Zmniejszenie gęstości mineralnej kości – zwiększające ryzyko osteoporozy
• Zaćma – zmętnienie soczewki oka powodujące pogorszenie widzenia
• Jaskra – zwiększone ciśnienie śródgałkowe mogące prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego
• Zaburzenia psychiczne lub zachowania – rzadziej występujące, obejmujące:
  • nadpobudliwość psychoruchową
  • zaburzenia snu
  • lęk
  • depresję
  • agresję (szczególnie u dzieci)

W związku z powyższym, ważne jest zmniejszenie dawki kortykosteroidu wziewnego do najmniejszej dawki zapewniającej skuteczną kontrolę astmy.¹⁰

Ryzyko zapalenia płuc u pacjentów z POChP

U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) przyjmujących wziewne kortykosteroidy obserwowano zwiększenie przypadków występowania zapalenia płuc, które wymagało hospitalizacji. Istnieją doniesienia o zwiększonym ryzyku zachorowania na zapalenie płuc związanym ze zwiększeniem dawki steroidów, ale nie obserwowano tego we wszystkich prowadzonych badaniach.¹¹

Brak jest ostatecznych dowodów klinicznych na różnice w zwiększaniu ryzyka wystąpienia zapalenia płuc w grupie wziewnych kortykosteroidów. Lekarze powinni uważnie obserwować pacjentów z POChP w kierunku rozwoju zapalenia płuc, ponieważ kliniczne objawy tej choroby mogą maskować objawy zaostrzenia POChP.¹²

Czynnikami ryzyka wystąpienia zapalenia płuc u pacjentów z POChP są:¹³

• palenie tytoniu
• podeszły wiek
• niski indeks masy ciała (BMI)
• ciężka postać POChP

Wpływ na wzrost u dzieci

Zaleca się regularną kontrolę wzrostu u dzieci długotrwale leczonych wziewnymi kortykosteroidami. W przypadku spowolnienia wzrostu należy ponownie zweryfikować sposób leczenia w celu zmniejszenia dawki kortykosteroidu wziewnego, jeżeli jest to możliwe, do najmniejszej dawki skutecznej, która zapewni skuteczną kontrolę astmy. Należy starannie oceniać korzyści wynikające z leczenia kortykosteroidami i możliwe ryzyko związane ze spowolnieniem wzrostu. Ponadto należy rozważyć skierowanie pacjenta do pulmonologa dziecięcego.¹⁴

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Osłabiona czynność wątroby wpływa na eliminację kortykosteroidów powodując zmniejszenie szybkości eliminacji i zwiększenie ekspozycji ogólnoustrojowej. Należy ostrzec pacjenta o możliwym wystąpieniu ogólnoustrojowych działań niepożądanych.¹⁵

Klirens osoczowy po dożylnym podaniu dawki budezonidu u pacjentów z marskością wątroby był podobny do występującego u pacjentów zdrowych. Po zastosowaniu doustnym, dostępność ogólnoustrojowa budezonidu zwiększała się z powodu osłabionej czynności wątroby w wyniku zmniejszonego metabolizmu pierwszego przejścia. Znaczenie kliniczne tej obserwacji w odniesieniu do podawania produktu BDS N nie jest znane, gdyż brak jest danych dotyczących budezonidu wziewnego. Należy jednak oczekiwać zwiększonego stężenia w osoczu i w związku z tym, zwiększonego ryzyka wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.¹⁶

Interakcje z inhibitorami CYP3A4

Badania in vivo wykazały, iż doustne podanie ketokonazolu i itrakonazolu (znanych inhibitorów aktywności CYP3A4 w wątrobie i błonie śluzowej jelit) powoduje zwiększenie ekspozycji ogólnoustrojowej na budezonid. Należy unikać jednoczesnego podawania budezonidu z ketokonazolem, itrakonazolem, inhibitorami proteazy HIV lub innymi silnymi inhibitorami CYP3A4. Jeśli nie jest to możliwe, przerwa między podawaniem wchodzących w interakcje leków powinna być jak najdłuższa. Należy również rozważyć zmniejszenie dawki budezonidu.¹⁷

Ryzyko kandydozy jamy ustnej

W czasie leczenia wziewnymi kortykosteroidami może wystąpić kandydoza jamy ustnej. Może być konieczne leczenie tego zakażenia odpowiednimi lekami przeciwgrzybiczymi, a u niektórych pacjentów konieczne może być przerwanie terapii.¹⁸

Zaburzenia widzenia

Po podaniu ogólnie lub miejscowo działających kortykosteroidów zgłaszano zaburzenia widzenia. Jeżeli u pacjenta występują objawy, takie jak niewyraźne widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy rozważyć skierowanie pacjenta do okulisty w celu zdiagnozowania możliwych przyczyn, które mogą być następujące:¹⁹

• zaćma
• jaskra
• rzadkie choroby, takie jak centralna retinopatia surowicza środkowa (central serous chorioretinopathy – CSCR)

Informacja o zawartości sodu

Produkt leczniczy BDS N zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na ampułkę, to znaczy produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.²⁰