zrazik gruczołu piersiowego
Zrazik gruczołu piersiowego (lobulus mammae) stanowi podstawową jednostkę strukturalną i funkcjonalną gruczołu piersiowego kobiety. Każdy zrazik składa się z 10-100 pęcherzyków wydzielniczych (acini) połączonych drobnymi przewodami wyprowadzającymi, które następnie łączą się w przewód zrazikowy.
Histologicznie zraziki zbudowane są z dwóch typów komórek: nabłonkowych (wydzielniczych) wyścielających pęcherzyki od wewnątrz oraz mioepitelialnych (kurczliwych) położonych pomiędzy komórkami nabłonkowymi a błoną podstawną. Komórki mioepitelialne odgrywają kluczową rolę w procesie wydzielania mleka podczas laktacji poprzez swoje właściwości kurczliwe.
Zraziki gruczołu piersiowego podlegają cyklicznym zmianom pod wpływem hormonów płciowych, co przejawia się różnym stopniem rozwoju i aktywności wydzielniczej w zależności od fazy cyklu miesiączkowego, wieku kobiety oraz stanu fizjologicznego (ciąża, laktacja). Największy rozwój zrazików obserwuje się w czasie ciąży pod wpływem progesteronu i prolaktyny.
W diagnostyce patologii piersi ocena zmian w obrębie zrazików ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ niektóre schorzenia, jak rak zrazikowy (carcinoma lobulare) czy zmiany włóknisto-torbielowate, wywodzą się lub obejmują pierwotnie struktury zrazikowe. Badania obrazowe i histopatologiczne zrazików stanowią podstawę właściwej diagnostyki chorób gruczołu piersiowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak piersi (carcinoma mammae) jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u kobiet, z zachorowalnością sięgającą 1 na 8 kobiet w ciągu życia, a 83% przypadków dotyczy kobiet po 50. roku życia, szczególnie w wieku 50-69 lat. Główne czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, wiek, mutacje genów BRCA1/BRCA2 (zwiększające ryzyko nawet o 85%), wywiad rodzinny, czynniki hormonalne (np. wczesna menarche, późna menopauza, hormonalna terapia zastępcza), gęstość tkanki piersiowej, otyłość po menopauzie, spożycie alkoholu oraz wcześniejsze choroby piersi i radioterapię klatki piersiowej. Diagnostyka opiera się na samobadaniu, badaniu klinicznym, mammografii (zalecanej od 40. roku życia co 1-2 lata), USG, MRI oraz biopsji. Programy przesiewowe zmniejszają umieralność o 26% i redukują zaawansowane przypadki o 29%. Leczenie jest wielodyscyplinarne i obejmuje chirurgię (oszczędzającą pierś lub mastektomię), radioterapię, chemioterapię, terapię hormonalną oraz leczenie celowane (np. trastuzumab dla HER2+). Opieka paliatywna skupia się na kontroli objawów i wsparciu psychospołecznym.
alopecja, atypowa hiperplazja, biopsja, biopsja węzła wartowniczego, ból ostry, carcinoma mammae, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, drabina analgetyczna WHO, duszność, gęsta tkanka piersiowa, leczenie oszczędzające pierś, lęk, leukopenia, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, małopłytkowość, mammografia, marker nowotworowy, mastektomia, mucositis, mutacja genu BRCA, niedokrwistość, nowotwór hormonozależny, nowotwór złośliwy, obrzęk limfatyczny, osteoporoza, promieniowanie jonizujące, przerzut, przewód mleczny, radioterapia klatki piersiowej, rak piersi, receptor hormonalny, rekonstrukcja piersi, rezonans magnetyczny, samobadanie piersi, supresja szpiku kostnego, tlenoterapia, tomografia komputerowa, trastuzumab, ultrasonografia piersi, węzeł chłonny pachowy, zapalenie błon śluzowych, zrazik gruczołu piersiowego - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołowy in situ – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak gruczołowy in situ (LCIS) to nieprawidłowy rozrost komórek w zrazikach gruczołu piersiowego, klasyfikowany jako zmiana przednowotworowa, a nie nowotwór złośliwy. LCIS charakteryzuje się pozostawaniem komórek w obrębie zrazików bez naciekania tkanek sąsiednich. Wyróżnia się podtypy: klasyczny (CLCIS), pleomorficzny (PLCIS) i florydny, z których PLCIS i florydny wymagają bardziej agresywnego leczenia. Kobiety z LCIS mają 7-12-krotnie zwiększone ryzyko rozwoju inwazyjnego raka piersi, z ryzykiem około 10% w ciągu 10 lat i 20-25% po 20 latach obserwacji. Diagnostyka opiera się na biopsji gruboigłowej lub chirurgicznej oraz badaniu histopatologicznym, gdyż LCIS rzadko jest widoczny w badaniach obrazowych, takich jak mammografia czy USG.
anastrozol, badanie histopatologiczne, biopsja chirurgiczna, biopsja gruboigłowa, biopsja piersi, DCIS, eksemestan, florydny LCIS, hormonoterapia, inhibitor aromatazy, klasyczny LCIS, LCIS, letrozol, lumpektomia, mammografia, MRI piersi, pleomorficzny LCIS, profilaktyczna mastektomia obustronna, rak gruczołowy in situ, rak inwazyjny, rak przewodowy in situ, raloksyfen, rezonans magnetyczny, samobadanie piersi, selektywny modulator receptora estrogenowego, SERM, tamoksyfen, USG piersi, zrazik gruczołu piersiowego - Leksykon chorób i schorzeń
Piersi włóknisto-torbielowate – Objawy
Piersi włóknisto-torbielowate to powszechny, nienowotworowy stan dotykający do 60% kobiet, głównie w wieku 30-50 lat, charakteryzujący się guzkowatością, bolesnością i tkliwością piersi, szczególnie w kwadrancie górno-zewnętrznym. Objawy mają charakter cykliczny, nasilając się w drugiej połowie cyklu miesiączkowego, zwłaszcza w tygodniu przedmiesiączkowym, i ustępując po rozpoczęciu krwawienia. Guzki są ruchome, miękkie, o strukturze gumowatej lub sznurowatej, zmieniającej rozmiar w zależności od fazy cyklu. Wyciek z brodawek sutkowych jest zwykle niekrwisty, zielonkawy lub ciemnobrązowy. Diagnostycznie istotne jest odróżnienie tych zmian od nowotworowych, które są zwykle twarde, nieruchome, jednostronne i bezbolesne. Wahania hormonalne, zwłaszcza estrogenu i progesteronu, odgrywają kluczową rolę w patogenezie i nasileniu objawów.
badanie palpacyjne, brodawka sutkowa, cykl miesiączkowy, estrogen, hormonalna terapia zastępcza, krwisty wyciek z brodawki, mammografia, menopauza, objaw skórki pomarańczy, piersi włóknisto-torbielowate, progesteron, prolaktyna, przewód mleczny, rak piersi, torbiel piersi, wahania hormonalne, wyciek z brodawki sutkowej, zmiana nowotworowa, zrazik gruczołu piersiowego