przewód mleczny
Przewód mleczny (ductus lactiferous) to struktura anatomiczna stanowiąca element budowy gruczołu sutkowego. W każdej piersi znajduje się od 15 do 20 przewodów mlecznych, które biegną od zrazików gruczołu mlekowego do brodawki sutkowej.
Przewody mleczne pełnią kluczową funkcję w procesie laktacji, transportując wytwarzane w gruczołach mleko do brodawki sutkowej. Każdy przewód posiada małe rozszerzenie zwane zatoką mleczną (sinus lactiferous), które znajduje się tuż pod powierzchnią brodawki i służy jako tymczasowy zbiornik mleka przed wydzieleniem.
W diagnostyce schorzeń piersi, ocena przewodów mlecznych ma istotne znaczenie kliniczne. Patologie dotyczące tych struktur obejmują: brodawczaki wewnątrzprzewodowe, ektazję przewodów mlecznych (poszerzenie przewodów) oraz wydzielinę z brodawki. W badaniach obrazowych, takich jak galaktografia (mammografia z kontrastem wprowadzanym do przewodów mlecznych), można uwidocznić zmiany w przebiegu i strukturze przewodów mlecznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak piersi (carcinoma mammae) jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u kobiet, z zachorowalnością sięgającą 1 na 8 kobiet w ciągu życia, a 83% przypadków dotyczy kobiet po 50. roku życia, szczególnie w wieku 50-69 lat. Główne czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, wiek, mutacje genów BRCA1/BRCA2 (zwiększające ryzyko nawet o 85%), wywiad rodzinny, czynniki hormonalne (np. wczesna menarche, późna menopauza, hormonalna terapia zastępcza), gęstość tkanki piersiowej, otyłość po menopauzie, spożycie alkoholu oraz wcześniejsze choroby piersi i radioterapię klatki piersiowej. Diagnostyka opiera się na samobadaniu, badaniu klinicznym, mammografii (zalecanej od 40. roku życia co 1-2 lata), USG, MRI oraz biopsji. Programy przesiewowe zmniejszają umieralność o 26% i redukują zaawansowane przypadki o 29%. Leczenie jest wielodyscyplinarne i obejmuje chirurgię (oszczędzającą pierś lub mastektomię), radioterapię, chemioterapię, terapię hormonalną oraz leczenie celowane (np. trastuzumab dla HER2+). Opieka paliatywna skupia się na kontroli objawów i wsparciu psychospołecznym.
alopecja, atypowa hiperplazja, biopsja, biopsja węzła wartowniczego, ból ostry, carcinoma mammae, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, drabina analgetyczna WHO, duszność, gęsta tkanka piersiowa, leczenie oszczędzające pierś, lęk, leukopenia, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, małopłytkowość, mammografia, marker nowotworowy, mastektomia, mucositis, mutacja genu BRCA, niedokrwistość, nowotwór hormonozależny, nowotwór złośliwy, obrzęk limfatyczny, osteoporoza, promieniowanie jonizujące, przerzut, przewód mleczny, radioterapia klatki piersiowej, rak piersi, receptor hormonalny, rekonstrukcja piersi, rezonans magnetyczny, samobadanie piersi, supresja szpiku kostnego, tlenoterapia, tomografia komputerowa, trastuzumab, ultrasonografia piersi, węzeł chłonny pachowy, zapalenie błon śluzowych, zrazik gruczołu piersiowego - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta brodawki sutkowej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba Pageta brodawki sutkowej to rzadki podtyp raka piersi, którego rokowanie zależy od wielu czynników kliniczno-patologicznych, w tym stopnia złośliwości guza, typu histologicznego, stadium zaawansowania według klasyfikacji AJCC, obecności inwazyjnego raka piersi oraz zajęcia węzłów chłonnych. Wskaźniki przeżycia różnią się w zależności od podtypu choroby: 5-letni względny wskaźnik przeżycia wynosi 97,5-98,2% dla Pageta z DCIS, 72,9-92,4% dla Pageta bez towarzyszącego nowotworu oraz 71,4-84,1% dla Pageta z inwazyjnym rakiem przewodowym. Dla pacjentek z inwazyjnym rakiem piersi współistniejącym z chorobą Pageta, 5-letni wskaźnik przeżycia spada wraz ze wzrostem stadium: I – 95,8%, II – 77,7%, III – 46,3%, IV – 14,3%. Wczesne rozpoznanie i leczenie chirurgiczne, często wystarczające w przypadku choroby ograniczonej do brodawki lub DCIS, są kluczowe dla poprawy rokowania.
brodawka sutkowa, chemioterapia, choroba Pageta, choroba Pageta brodawki sutkowej, czynnik prognostyczny, inwazyjny rak piersi, klasyfikacja AJCC, Narodowy Instytut Raka, nawrót choroby, nomogram prognostyczny, przerzut nowotworowy, przewód mleczny, przeżycie całkowite, przeżycie specyficzne dla raka, rak piersi, rak przewodowy, rak przewodowy in situ, stadium zaawansowania nowotworu, stopień złośliwości guza, typ histologiczny, węzeł chłonny, wskaźnik przeżycia - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta sutka – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Pageta sutka to rzadki, stanowiący 1-5% przypadków raka piersi, nowotwór rozwijający się pierwotnie w brodawce sutkowej, często współistniejący z inwazyjnym rakiem piersi lub rakiem przewodowym in situ (DCIS) u około 97% pacjentów. Klinicznie manifestuje się zmianami skórnymi brodawki i otoczki, takimi jak zaczerwienienie, złuszczanie, świąd, wydzielina oraz zgrubienie, które mogą być mylone z łagodnymi dermatozami. Diagnostyka opiera się na biopsji skóry brodawki (punch lub klinowa), mammografii, USG oraz MRI, przy czym mammografia może mieć ograniczoną czułość w wykrywaniu zmian ograniczonych do brodawki. Leczenie jest przede wszystkim chirurgiczne – od zabiegów oszczędzających pierś po mastektomię, uzupełniane radioterapią, chemioterapią, hormonoterapią lub terapią celowaną w zależności od charakterystyki nowotworu i obecności receptorów hormonalnych oraz HER2.
biopsja klinowa, biopsja skórna, biopsja węzła wartowniczego, brodawka sutkowa, chemioterapia, choroba Pageta sutka, DCIS, hormonoterapia, inwazyjny rak piersi, komórka Pageta, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, mammografia, mastektomia, obrzęk limfatyczny, przewód mleczny, radioterapia, rak piersi, rak przewodowy in situ, receptor hormonalny, rezonans magnetyczny piersi, terapia celowana, trastuzumab, ultrasonografia piersi, zapalenie skóry, złuszczanie skóry, zmiana wieloogniskowa - Leksykon chorób i schorzeń
Włókniakogruczolak piersi – Leczenie
Włókniakogruczolak piersi (fibroadenoma) jest najczęstszym łagodnym guzem piersi, występującym u około 10% kobiet w wieku reprodukcyjnym (15-35 lat). Zmiana ta jest hormonozależna, często zmienia rozmiar w trakcie cyklu miesiączkowego, ciąży i laktacji. Włókniakogruczolaki o wielkości poniżej 2-3 cm, bez dolegliwości bólowych i cech podejrzanych w badaniach obrazowych oraz potwierdzone biopsją jako łagodne, zwykle nie wymagają leczenia, a jedynie obserwacji klinicznej i obrazowej co 6-12 miesięcy przez 1-2 lata. Wskazania do leczenia zabiegowego obejmują szybki wzrost guza, rozmiar powyżej 2-3 cm, dolegliwości bólowe, deformację piersi, nieprawidłowe wyniki biopsji, rodzinne obciążenie rakiem piersi oraz niepokój pacjentki. Szczególne typy, takie jak włókniakogruczolak olbrzymi, złożony czy młodzieńczy, częściej wymagają interwencji chirurgicznej.
atypia, badanie kliniczne piersi, badanie obrazowe, biopsja, biopsja wspomagana próżnią, biopsja wycinkowa, enukleacja, guz liściasty, HIFU, krioablacja, łagodny guz piersi, lek hipoglikemizujący, lumpektomia, metformina, metoda ablacyjna, przewód mleczny, rak piersi, terapia hormonalna, włókniakogruczolak młodzieńczy, włókniakogruczolak piersi, włókniakogruczolak złożony, znieczulenie miejscowe, znieczulenie ogólne - Leksykon chorób i schorzeń
Rak wewnątrzprzewodowy in situ (dcis) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak wewnątrzprzewodowy in situ (DCIS) stanowi około 20-25% wszystkich nowo rozpoznawanych raków piersi i charakteryzuje się obecnością nieinwazyjnych komórek nowotworowych ograniczonych do przewodów mlecznych, bez przerzutów do otaczających tkanek. Diagnostyka opiera się głównie na mammografii przesiewowej, gdzie DCIS manifestuje się jako mikrokalcyfikacje, oraz potwierdzeniu histopatologicznym biopsji. Kluczowe jest określenie stopnia złośliwości (niski, pośredni, wysoki) oraz statusu receptorów hormonalnych (ER/PR), co wpływa na plan leczenia. Standardowo leczenie obejmuje chirurgię (lumpektomia lub mastektomia), często uzupełnioną radioterapią po oszczędzającej piersi oraz terapię hormonalną u pacjentek z DCIS ER+. Radioterapia zmniejsza ryzyko nawrotu z około 30% do 15%, a terapia hormonalna, trwająca zwykle 5 lat, redukuje ryzyko nawrotu i rozwoju nowego raka piersi.
anastrozol, badanie fizykalne, badanie obrazowe piersi, biopsja, eksemestan, inhibitor aromatazy, inwazyjny rak przewodowy, krwisty wyciek z brodawki, lumpektomia, mammografia, marker biologiczny, marker prognostyczny, mastektomia, nawrót raka, przewód mleczny, radioterapia, radioterapia całej piersi, rak przedinwazyjny, rak wewnątrzprzewodowy in situ, receptor estrogenowy, receptor hormonalny, samobadanie piersi, tamoksyfen, terapia endokrynologiczna, terapia hormonalna, węzeł chłonny - Leksykon chorób i schorzeń
Ból piersi – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Ból piersi podczas karmienia piersią dotyka ponad 75% matek w pierwszych 2 tygodniach po porodzie, a 90% doświadcza dyskomfortu w okolicy brodawek sutkowych. Przyczyny bólu są zróżnicowane i obejmują nieprawidłowe przystawienie dziecka do piersi, obrzęk piersi (engorgement), zatkane przewody mleczne, mastitis oraz infekcje grzybicze. Objawy mastitis to m.in. bolesność, zaczerwienienie, obrzęk, gorączka powyżej 38,5°C i objawy grypopodobne. Obrzęk piersi pojawia się zwykle 2-5 dni po porodzie i może trwać od 12 do 48 godzin przy odpowiednim leczeniu, a w przeciwnym razie nawet 7-10 dni. Zatkane przewody mleczne manifestują się jako bolesny, twardy guzek i wymagają szybkiej interwencji, aby zapobiec rozwojowi zapalenia piersi. Infekcje grzybicze charakteryzują się przeszywającym bólem, nasilającym się po karmieniu, oraz zmianami skórnymi wokół brodawek. Kluczowe jest prawidłowe przystawienie dziecka, które zapobiega uszkodzeniom brodawek i skutkuje efektywnym karmieniem.
antybiotykoterapia, brodawka płaska, brodawka sutkowa, ciąża mnoga, depresja poporodowa, doradca laktacyjny, dysfagia, guzek piersi, infekcja, infekcja grzybicza, konsultant laktacyjny, laktacja, lek przeciwgrzybiczny, obrzęk piersi, otoczka brodawki sutkowej, pęcherz mleczny, pleśniawka, przewód mleczny, ropień piersi, wędzidełko podjęzykowe, zapalenie piersi, zatkany przewód mleczny, zespół Reye’a - Leksykon chorób i schorzeń
Piersi włóknisto-torbielowate – Objawy
Piersi włóknisto-torbielowate to powszechny, nienowotworowy stan dotykający do 60% kobiet, głównie w wieku 30-50 lat, charakteryzujący się guzkowatością, bolesnością i tkliwością piersi, szczególnie w kwadrancie górno-zewnętrznym. Objawy mają charakter cykliczny, nasilając się w drugiej połowie cyklu miesiączkowego, zwłaszcza w tygodniu przedmiesiączkowym, i ustępując po rozpoczęciu krwawienia. Guzki są ruchome, miękkie, o strukturze gumowatej lub sznurowatej, zmieniającej rozmiar w zależności od fazy cyklu. Wyciek z brodawek sutkowych jest zwykle niekrwisty, zielonkawy lub ciemnobrązowy. Diagnostycznie istotne jest odróżnienie tych zmian od nowotworowych, które są zwykle twarde, nieruchome, jednostronne i bezbolesne. Wahania hormonalne, zwłaszcza estrogenu i progesteronu, odgrywają kluczową rolę w patogenezie i nasileniu objawów.
badanie palpacyjne, brodawka sutkowa, cykl miesiączkowy, estrogen, hormonalna terapia zastępcza, krwisty wyciek z brodawki, mammografia, menopauza, objaw skórki pomarańczy, piersi włóknisto-torbielowate, progesteron, prolaktyna, przewód mleczny, rak piersi, torbiel piersi, wahania hormonalne, wyciek z brodawki sutkowej, zmiana nowotworowa, zrazik gruczołu piersiowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olmita 40 mg + 10 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące skojarzenia olmesartanu medoksomilu i amlodypiny, jak również każdej substancji oddzielnie, wykazały brak synergii toksyczności, pomimo odmiennych miejsc działania (nerki dla olmesartanu i serce dla amlodypiny). W 3-miesięcznym badaniu toksyczności u szczurów zaobserwowano zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych, zmiany nerkowe i jelitowe, przerost komórek nadnerczy oraz przerost przewodów mlecznych, typowe dla poszczególnych substancji. W badaniach przewlekłych u szczurów i psów olmesartan medoksomil powodował wzrost stężenia BUN i kreatyniny, zmniejszenie masy serca oraz uszkodzenia nerek, które można było częściowo złagodzić podaniem chlorku sodu. Genotoksyczność in vitro wykazała zwiększoną częstość pęknięć chromosomów, jednak badania in vivo, nawet przy dawkach do 2000 mg/kg, nie potwierdziły działania genotoksycznego. Badania rakotwórczości nie wykazały działania kancerogennego olmesartanu medoksomilu.
aktywność reniny, antagonista receptora AT1, azot mocznikowy, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, jelito, komórka Sertoliego, komórki przykłębuszkowe nerki, masa serca, miedniczka nerkowa, nadnercze, parametry czerwonokrwinkowe, pęknięcie chromosomu, przewód mleczny, przeżywalność potomstwa, spermatyda, teratogenność, uszkodzenie nerki - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta sutka – Objawy
Choroba Pageta sutka to rzadka postać raka piersi, stanowiąca 1-3% wszystkich przypadków, charakteryzująca się pierwotnym zajęciem brodawki sutkowej i ewentualnym rozprzestrzenianiem się na otoczkę. Początkowe objawy są subtelne i obejmują zaczerwienienie, łuszczenie, świąd, mrowienie oraz wyciek z brodawki o charakterze surowiczym, żółtawym, krwistym lub ropnym. W około 50% przypadków obecny jest wyczuwalny guz, najczęściej inwazyjny rak przewodowy. Średni czas od pojawienia się objawów do diagnozy wynosi około 12 miesięcy u kobiet i 8-9 miesięcy u mężczyzn, co wynika z częstych błędnych rozpoznań jako łagodne schorzenia skórne (np. egzema, dermatitis). Choroba rozwija się stopniowo, początkowo ograniczając się do brodawki, a następnie obejmując otoczkę i okoliczne tkanki, z możliwością progresji do inwazyjnego raka piersi z przerzutami do węzłów chłonnych i narządów wewnętrznych.
brodawka sutkowa, choroba Pageta sutka, dermatitis, egzema, guz piersi, inwazyjny rak przewodowy, inwersja brodawki, łuszczenie się skóry, łuszczyca, otoczka brodawki, owrzodzenie brodawki, progresja choroby, przerzut do węzłów chłonnych, przewód mleczny, rak piersi, rak przewodowy in situ, rokowanie, węzeł chłonny, wyciek krwisty, wyciek ropny, wyciek z brodawki, zapalenie piersi - Leksykon chorób i schorzeń
Ropień piersiowy – Zapobieganie i profilaktyka
Ropień piersiowy stanowi zlokalizowane zbiorowisko ropy w tkance piersi, najczęściej będące powikłaniem mastitis. Profilaktyka opiera się na eliminacji czynników ryzyka, takich jak uszkodzenia brodawek, niewłaściwa higiena, palenie tytoniu oraz nieprawidłowe techniki karmienia piersią. Kluczowe jest utrzymanie higieny piersi i brodawek, stosowanie kremów nawilżających (zawierających witaminy A i D), unikanie ciasnej odzieży oraz optymalizacja techniki karmienia, w tym prawidłowe przystawianie dziecka, częste opróżnianie piersi i zmiana pozycji karmienia. W przypadku obrzęku piersi zaleca się stosowanie ciepłych kompresów przed karmieniem i zimnych po karmieniu, a także delikatny masaż. Wczesne rozpoznanie i leczenie zapalenia piersi, w tym antybiotykoterapia dikloksacyliną 500 mg co 6 godzin oraz stosowanie NLPZ, są kluczowe dla zapobiegania rozwojowi ropnia.
antybiotykoterapia, aspiracja igłowa, biopsja ssąca, brodawka sutkowa, ciepły kompres, dikloksacylina, drenaż cewnikiem, drenaż ropnia, gronkowiec złocisty, gruźlica, lecytyna, lek przeciwzapalny, masaż piersi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk piersi, przewód mleczny, ropień laktacyjny, ropień piersiowy, ropień podotoczkowy, technika karmienia piersią, zapalenie piersi, zapalny rak piersi, zastój mleka, zimny kompres - Leksykon chorób i schorzeń
Ropień piersiowy – Leczenie
Ropień piersiowy to ograniczone zbiorowisko ropy w tkance gruczołu piersiowego, najczęściej powikłanie mastitis u kobiet karmiących. Standardem leczenia jest drenaż ropnia, z aspiracją igłową jako metodą pierwszego wyboru dla ropni <3 cm, wykonywaną pod kontrolą USG i miejscowym znieczuleniem, często wymagającą powtórzeń. Większe ropnie (>3 cm) wymagają drenażu cewnikiem, a nacięcie i drenaż chirurgiczny stosuje się w przypadkach dużych, wielokomorowych ropni lub gdy aspiracja jest nieskuteczna. Alternatywnie, technika VABB (vacuum-assisted breast biopsy) oferuje skuteczne leczenie ropni laktacyjnych z krótszym czasem gojenia. Antybiotykoterapia, trwająca zwykle 10-14 dni, powinna być ukierunkowana na Staphylococcus aureus, z uwzględnieniem ryzyka MRSA, stosując m.in. dikloksacylinę, cefaleksynę, trimetoprym-sulfametoksazol, klindamycynę czy wankomycynę, a w przypadku alergii beta-laktamów – klarytromycynę lub doksycyklinę.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, ampicylina z sulbaktamem, antybiogram, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, aspiracja igłowa, Bacteroides, biopsja skóry, cefaleksyna, corynebacterium, daptomycyna, dikloksacylina, doksycyklina, drenaż cewnikiem, drenaż chirurgiczny, Escherichia coli, klarytromycyna, klindamycyna, linezolid, mastitis, MRSA, nafcylina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, oksacylina, Proteus mirabilis, przetoka mleczna, przewód mleczny, Pseudomonas aeruginosa, rak piersi, ropień laktacyjny, ropień nielaktacyjny, ropień piersiowy, sepsa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, trimetoprym-sulfametoksazol, tygecyklina, ultrasonografia, wankomycyna, zapalenie sutka - Leksykon chorób i schorzeń
Ropień piersiowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Ropień piersiowy to zlokalizowane zbiorowisko ropy w tkance gruczołu piersiowego, najczęściej powikłanie mastitis, szczególnie u kobiet karmiących w pierwszych 3 miesiącach po porodzie. Etiologia obejmuje zakażenie bakteryjne, głównie Staphylococcus aureus, oraz czynniki ryzyka takie jak wiek matki >30 lat, palenie tytoniu (zwiększające ryzyko 8-krotnie), pierwsza ciąża i problemy z karmieniem. Klinicznie manifestuje się bolesnym, twardym guzem z zaczerwienieniem, obrzękiem, gorączką i możliwą fluktuacją. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym i ultrasonografii piersi, z możliwością biopsji cienko- lub gruboigłowej w celu wykluczenia nowotworu, szczególnie u kobiet niekarmiących. Morfologia krwi może wykazać leukocytozę, a posiew ropy pozwala na identyfikację patogenu i dobór antybiotykoterapii. Mammografia jest zalecana u pacjentek >35 roku życia po ustąpieniu infekcji.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, aspiracja igłowa, badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne piersi, biopsja cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, biopsja wspomagana próżnią, brodawka sutkowa, cefalosporyna, dikloksacylina, drenaż chirurgiczny, erytromycyna, fluktuacja, klarytromycyna, klindamycyna, konsultant laktacyjny, martwica tkanek, mastitis, metronidazol, morfologia krwi, MRSA, niesteroidowe leki przeciwzapalne, objawy grypopodobne, otoczka brodawki sutkowej, posiew mikrobiologiczny, przetoka mleczna, przewód mleczny, ropień piersiowy, ropień podotoczkowy, sepsa, Staphylococcus aureus, włókniakogruczolak, zapalenie piersi, zapalny rak piersi - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiele piersi – Etiologia i przyczyny
Torbiele piersi to wypełnione płynem struktury powstające w wyniku zablokowania przewodów mlecznych lub nadprodukcji płynu w tkance gruczołowej piersi, związane z aberracją normalnego rozwoju i inwolucji (ANDI). Kluczową rolę w ich etiopatogenezie odgrywają wahania hormonalne, zwłaszcza estrogenów i progesteronu, które modulują proliferację tkanki łącznej i grubość nabłonka. Torbiele występują najczęściej u kobiet w wieku 35-50 lat, szczególnie w fazie lutealnej cyklu miesiączkowego, a ich rozwój może być nasilony przez hormonalną terapię zastępczą, czynniki genetyczne, styl życia (dieta bogata w tłuszcze nasycone, spożycie alkoholu, palenie tytoniu) oraz potencjalny niedobór jodu, który wpływa na apoptozę komórek piersiowych. Po menopauzie, wraz ze spadkiem poziomu estrogenów, torbiele zwykle ustępują.
ANDI, aspiracja torbieli, atypowa hiperplazja, badanie ultrasonograficzne piersi, biopsja piersi, cykl miesiączkowy, faza lutealna, gruczoł mlekowy, guzek piersi, hormonalna terapia zastępcza, hormony płciowe, łagodne zmiany piersi, nabłonek, niedobór jodu, promieniowanie jonizujące, prosta torbiel piersi, przewód mleczny, rak wewnątrztorbielowy, równowaga hormonalna, tkanka gruczołowa piersi, tkanka piersiowa, tkliwość piersi, tłuszcz nasycony, torbiel, torbiel piersi, zablokowany przewód mleczny, złożona torbiel - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiele piersi – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Torbiele piersi to łagodne, wypełnione płynem struktury, najczęściej występujące u kobiet w wieku 35-50 lat, przed menopauzą. Wyróżnia się torbiele proste (wypełnione płynem, gładkie, bez ryzyka nowotworowego), skomplikowane (z drobnymi cząstkami stałymi, wymagające monitorowania) oraz złożone (z litym komponentem, podwyższone ryzyko nowotworowe, konieczność biopsji). Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, USG piersi, mammografii i w wybranych przypadkach MRI. Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) służy zarówno diagnostyce, jak i leczeniu, umożliwiając usunięcie płynu i ocenę cytologiczną. Objawy obejmują wyczuwalny, ruchomy guzek, ból nasilający się przed miesiączką oraz ewentualny wyciek z brodawki. Torbiele często zmieniają rozmiar w zależności od fazy cyklu menstruacyjnego, a ich obecność nie zwiększa ryzyka raka piersi, z wyjątkiem torbieli złożonych.
aspiracja torbieli, badanie cytologiczne, badanie palpacyjne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, cykl hormonalny, doustny środek antykoncepcyjny, hormonalna terapia zastępcza, krwisty płyn, mammografia, mikrotorbiel, MILR, przewód mleczny, rezonans magnetyczny, samobadanie piersi, terapia hormonalna, tkanka gruczołowa piersi, torbiel mleczna, torbiel piersi, torbiel prosta, torbiel złożona, USG piersi, wyciek z brodawki sutkowej, zablokowany przewód mleczny - Leksykon chorób i schorzeń
Galaktocele lub laktoreja – Objawy
Galaktocele, definiowane jako samoistny lub wywołany wyciek mleka lub wydzieliny mlekopodobnej z piersi u osób niebędących w ciąży ani niekarmiących, występują u około 20-25% kobiet w wieku reprodukcyjnym (20-35 lat) oraz rzadziej u mężczyzn (około 5,5%). Charakterystyczny jest biały, mleczny wyciek, który może mieć także barwę żółtawą lub zielonkawą, pojawiający się z jednej lub obu piersi, stale lub okresowo, z wielu przewodów mlecznych. Galaktocele często towarzyszą zaburzenia hormonalne, zwłaszcza hiperprolaktynemia, manifestująca się m.in. zaburzeniami miesiączkowania, bólami głowy, zaburzeniami widzenia, obniżonym libido, hirsutyzmem czy ginekomastią u mężczyzn. W przypadku podejrzenia nowotworu piersi (np. wyciek krwisty, obecność guzka) konieczna jest pilna diagnostyka.
amenorrhea, galaktocele, galaktocele idiopatyczna, ginekomastia, guz przysadki, guzek piersi, hiperprolaktynemia, hirsutyzm, kortyzol, niepłodność, nowotwór piersi, obniżony poziom testosteronu, osteoporoza, podwyższony poziom prolaktyny, powiększenie tkanki piersiowej, problemy z płodnością, prolaktynoma, przewód mleczny, równowaga hormonalna, utrata pola widzenia, wyciek krwisty, zaburzenia erekcji, zaburzenia hormonalne, zaburzenia owulacji - Leksykon chorób i schorzeń
Podejrzane guzy piersi – Etiologia i przyczyny
Podejrzane guzki piersi stanowią zmiany tkankowe o zróżnicowanej etiologii, z których 80-90% ma charakter łagodny, obejmując zmiany włóknisto-torbielowate, torbiele, gruczolakowłókniaki oraz inne stany takie jak martwica tłuszczowa czy brodawczaki wewnątrzprzewodowe. Czynniki hormonalne, zwłaszcza wahania poziomów estrogenów i progesteronu, odgrywają kluczową rolę w patogenezie tych zmian, co jest szczególnie widoczne w okresach przedmiesiączkowych, ciąży i menopauzy. Ryzyko wystąpienia guzków oraz ich charakterystyka zmieniają się wraz z wiekiem: gruczolakowłókniaki dominują u kobiet poniżej 35 lat, torbiele są najczęstsze w wieku 30-60 lat, natomiast ryzyko złośliwości wzrasta znacząco po 55. roku życia, gdzie odsetek guzów złośliwych sięga 85%. W diagnostyce różnicowej istotne są cechy kliniczne guzków nowotworowych, takie jak twardość, nieregularne brzegi, nieruchomość oraz zmiany skórne, a także obecność powiększonych węzłów chłonnych.
aberracja normalnego rozwoju, ANDI, atypowa hiperplazja przewodowa, atypowa hiperplazja zrazikowa, brodawczak wewnątrzprzewodowy, brodawka sutkowa, choroba włóknisto-torbielowata piersi, estrogen i progesteron, gen BRCA1, gen BRCA2, gęsta pierś, gruczolakowłókniak, guzek nowotworowy, hamartoma, martwica tłuszczowa, podejrzany guz piersi, przewód mleczny, rak piersi, rak przewodowy in situ, rak zrazikowy in situ, terapia hormonalna, tkanka gruczołowa, tkanka włóknista, tłuszczak, torbiel piersi, węzeł chłonny, wyciek z brodawki sutkowej, zmiana włóknisto-torbielowata - Leksykon chorób i schorzeń
Ektazja przewodów piersiowych – Patofizjologia i mechanizm
Ektazja przewodów piersiowych to łagodna, nieproliferacyjna choroba charakteryzująca się poszerzeniem przewodów mlecznych pod brodawką sutkową, definiowana jako średnica przewodu >2 mm lub ampułkowatej części >3 mm. Patogeneza pozostaje niejasna, z dwoma głównymi hipotezami: procesem inwolucyjnym związanym ze starzeniem się tkanki gruczołowej piersi oraz pierwotnym stanem zapalnym okołoprzewodowym prowadzącym do sklerotyzacji i ektazji. Histopatologicznie obserwuje się rozszerzenie przewodów bez proliferacji nabłonka, obecność histiocytów piankowatych, nacieki zapalne i włóknienie. Zmiany ultrastrukturalne obejmują utratę mikrokosmków na komórkach nabłonkowych, co upośledza oczyszczanie przewodów. Transformacja nabłonkowo-mezenchymalna (EMT) jest nowo odkrytym mechanizmem patogenetycznym, sugerującym unikalny proces rozwoju choroby. Czynniki ryzyka to m.in. palenie tytoniu, hiperprolaktynemia, mechaniczna obstrukcja przewodów, infekcje bakteryjne, otyłość oraz urazy i choroby autoimmunologiczne.
badanie histopatologiczne, badanie ultrastrukturalne, brodawka sutkowa, ektazja przewodów piersiowych, hiperprolaktynemia, histiocyt piankowaty, inwolucja, mikroskopia elektronowa transmisyjna, nabłonek, naciek limfocytarny, naciek zapalny, proliferacja nabłonka, przewód mleczny, rak in situ, rak przewodowy, rak przewodowy in situ, tkanka gruczołowa piersi, transformacja nabłonkowo-mezenchymalna, wydzielina z brodawki sutkowej, zapalenie okołoprzewodowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lustork 200 mg
Progesteron zawarty w produkcie leczniczym Lustork (200 mg tabletki dopochwowe) jest syntetycznym hormonem identycznym z naturalnym progesteronem produkowanym przez ciałko żółte jajnika, łożysko, korę nadnerczy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Jego biosynteza rozpoczyna się od cholesterolu, a kluczowy etap zachodzi w mitochondriach pod wpływem hormonu luteinizującego (LH). W fazie lutealnej cyklu owulacyjnego stężenie progesteronu wzrasta od około 5 mg/dobę do 55 mg/dobę w 20.-22. dniu cyklu, po czym spada. Progesteron działa poprzez specyficzne receptory w macicy, gruczołach sutkowych, OUN i przysadce, inicjując ekspresję genów odpowiedzialnych za regulację owulacji, przygotowanie endometrium do implantacji, działanie antyproliferacyjne oraz modulację funkcji narządów rozrodczych.
cholesterol, ciałko żółte jajnika, cykl menstruacyjny, działanie antyproliferacyjne, działanie tokolityczne, endometrium, faza lutealna, glikokortykosteroid, gruczoł sutkowy, hormon luteinizujący, implantacja zarodka, kora nadnerczy, lipoproteiny niskiej gęstości, mineralokortykosteroid, modulacja immunologiczna, nabłonek jajowodu, ośrodkowy układ nerwowy, owulacja, pęcherzyk Graafa, pregnenolon, progesteron, przewód mleczny, przysadka mózgowa, receptor progesteronowy, suplementacja progesteronu, wspomagany rozród, zapłodnienie pozaustrojowe