podwyższony poziom prolaktyny

Podwyższony poziom prolaktyny, zwany hiperprolaktynemią, to stan, w którym stężenie hormonu prolaktyny w surowicy krwi przekracza wartości referencyjne (norma dla kobiet: 5-25 ng/ml, dla mężczyzn: 5-15 ng/ml). Prolaktyna jest hormonem wydzielanym przez przedni płat przysadki mózgowej, odpowiedzialnym głównie za stymulację produkcji mleka u kobiet po porodzie.

Etiologia hiperprolaktynemii jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny fizjologiczne (ciąża, karmienie piersią, stres, wysiłek fizyczny), farmakologiczne (neuroleptyki, metoklopramid, domperidon, niektóre leki przeciwdepresyjne), patologiczne (gruczolaki przysadki – prolaktynoma, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, marskość wątroby) oraz idiopatyczne.

Objawy kliniczne hiperprolaktynemii u kobiet obejmują zaburzenia miesiączkowania (oligomenorrhea, amenorrhea), mlekotok niezwiązany z ciążą i porodem, niepłodność, zmniejszenie libido oraz osteopenię. U mężczyzn manifestuje się głównie zaburzeniami erekcji, zmniejszeniem libido, ginekomastią, mlekotokiem i niepłodnością.

Diagnostyka hiperprolaktynemii opiera się na oznaczeniu stężenia prolaktyny w surowicy krwi (najlepiej na czczo, rano, po wykluczeniu stresu), badaniach obrazowych przysadki mózgowej (MRI z kontrastem), ocenie funkcji tarczycy oraz wykluczeniu ciąży u kobiet. Należy również przeanalizować przyjmowane leki pod kątem ich potencjalnego wpływu na stężenie prolaktyny.

Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje: eliminację czynników wywołujących, leczenie farmakologiczne (agonisty dopaminy – bromokryptyna, kabergolina), leczenie operacyjne (w przypadku makrogruczolaków przysadki) oraz radioterapię. Regularne monitorowanie stężenia prolaktyny i obrazowanie przysadki są niezbędne w procesie terapeutycznym.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl