analiza post hoc

Analiza post hoc to rodzaj analizy statystycznej przeprowadzanej po uzyskaniu wyników badania, gdy badacz szuka zależności, których nie określono a priori w protokole badawczym. Nazwa pochodzi z łacińskiego wyrażenia „post hoc, ergo propter hoc” (po tym, więc wskutek tego), co odnosi się do błędu logicznego polegającego na wnioskowaniu o przyczynowości tylko na podstawie sekwencji zdarzeń.

W badaniach klinicznych analizy post hoc są często wykonywane jako uzupełnienie wcześniej zaplanowanych analiz, w celu generowania nowych hipotez badawczych lub eksploracji nieoczekiwanych wyników. Należy jednak podchodzić do nich z ostrożnością, gdyż wiążą się z podwyższonym ryzykiem błędu typu I (fałszywie dodatniego wyniku) z powodu wielokrotnego testowania tych samych danych.

Wartość analizy post hoc w medycynie jest przedmiotem debaty. Z jednej strony może dostarczyć cennych informacji klinicznych i wskazówek do dalszych badań, z drugiej – wyniki takich analiz powinny być traktowane jako eksploracyjne i wymagają potwierdzenia w badaniach zaprojektowanych specjalnie w celu weryfikacji nowo powstałych hipotez. W publikacjach naukowych analizy post hoc powinny być wyraźnie oznaczone jako takie, aby czytelnik mógł odpowiednio interpretować ich znaczenie.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl