wznowa
Wznowa (łac. recidiva) to ponowne wystąpienie choroby po okresie jej remisji lub wyleczenia. W onkologii termin ten odnosi się do nawrotu nowotworu po okresie, w którym nie był on wykrywalny dostępnymi metodami diagnostycznymi. Wznowa może być miejscowa (w tym samym miejscu co guz pierwotny), regionalna (w okolicznych węzłach chłonnych) lub odległa (przerzuty do innych narządów).
Ryzyko wznowy zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj i stadium nowotworu, jego charakterystyka biologiczna, zastosowane leczenie oraz indywidualne cechy pacjenta. Monitorowanie pacjentów po zakończonym leczeniu onkologicznym ma na celu wczesne wykrycie potencjalnej wznowy, co może zwiększyć szanse na skuteczne leczenie drugiej linii.
W chorobach infekcyjnych wznowa może być spowodowana przetrwaniem patogenu w organizmie mimo terapii lub ponownym zakażeniem. W chorobach autoimmunologicznych nawroty są często związane z okresowym nasileniem aktywności układu odpornościowego przeciwko własnym tkankom. Właściwy plan obserwacji po leczeniu jest kluczowy dla szybkiego wykrycia i leczenia wznowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak prostaty – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rak prostaty jest jednym z najczęstszych nowotworów u mężczyzn, z dominującą diagnozą po 65. roku życia. Rokowanie zależy od stadium zaawansowania, wyniku Gleasona, poziomu PSA oraz wieku i stanu ogólnego pacjenta. Wskaźniki przeżycia są korzystne: 5-letnie przeżycie netto wynosi 91% (Kanada), w USA 5-letni względny wskaźnik przeżycia dla zlokalizowanego lub regionalnego raka przekracza 99%, a dla przerzutowego 37%. W Anglii ponad 90% pacjentów przeżywa 5 lat, a około 80% – 10 lat. Poziom PSA i jego czas podwojenia są istotnymi markerami prognostycznymi, choć niedoskonałymi. Klasyfikacja ryzyka (niska, średnia, wysoka) oparta na T, Gleasonie i PSA pomaga w doborze terapii, jednak obecne modele mają dokładność 60-70%, co może prowadzić do nadmiernego leczenia. Nowoczesne narzędzia prognostyczne, takie jak PREDICT Prostate, integrują dane kliniczne i demograficzne, oferując 10-15-letnie prognozy przeżycia oraz ocenę korzyści i ryzyka leczenia.
aktywne monitorowanie, antygen specyficzny dla prostaty, chemioterapia, choroba przerzutowa, enzalutamid, inhibitor PARP, mCRPC, octan abirateronu, olaparib, prednizon, PSA, radioterapia, radykalna prostatektomia, rak prostaty, rak prostaty oporny na kastrację, rak prostaty wrażliwy na kastrację, skala Gleasona, stadium zaawansowania nowotworu, system TNM, sztuczna inteligencja, terapia antyandrogenowa, węzły chłonne miednicy, wznowa, zróżnicowanie histologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Keratoza aktyniczna (solar keratoza) – Objawy
Rogowacenie słoneczne (keratosis actinica) to zmiany przedrakowe skóry powstałe na skutek przewlekłej ekspozycji na promieniowanie UV, manifestujące się jako szorstkie, łuszczące się plamy lub grudki o średnicy zwykle <2,5 cm, często o zróżnicowanym zabarwieniu (różowe, czerwone, brązowe, białawe, żółtawe). Lokalizują się głównie na obszarach eksponowanych na słońce, takich jak twarz, uszy, skóra głowy, szyja, grzbiety dłoni i przedramiona, a także wargi (actinic cheilitis). Zmiany mogą być wyczuwalne jako powierzchnie przypominające papier ścierny i wykazywać objawy takie jak świąd, pieczenie, ból, krwawienie czy tworzenie strupów. Klinicznie wyróżnia się różne formy rogowacenia słonecznego, w tym hiperkeratotyczne, pigmentowane oraz rogowiaka kolczystokomórkowego, które mogą wskazywać na różne stopnie ryzyka progresji do raka kolczystokomórkowego (SCC).
brodawka, czerniak, czujność onkologiczna, dermatolog, hiperkeratoza, induracja, owrzodzenie, pieczenie, plama starcza, promieniowanie ultrafioletowe, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, regresja samoistna, rogowacenie słoneczne, rogowacenie słoneczne warg, rogowiak kolczystokomórkowy, rumień, strup, świąd, transformacja nowotworowa, układ odpornościowy, wznowa, zmiana przedrakowa - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawczakowłókniak kosmówkowy – Zapobieganie i profilaktyka
Brodawczakowłókniak kosmówkowy (DFSP) to rzadki, miejscowo agresywny nowotwór tkanek miękkich, charakteryzujący się wysokim ryzykiem nawrotów miejscowych, ale rzadko dający przerzuty. Etiologia DFSP pozostaje niejasna, co utrudnia opracowanie skutecznych metod pierwotnej prewencji. Czynniki ryzyka obejmują blizny po oparzeniach lub zabiegach chirurgicznych oraz predyspozycje u kobiet i osób rasy czarnej, jednak brak jest specyficznych protokołów zapobiegawczych. Profilaktyka wtórna opiera się na wczesnym wykrywaniu zmian poprzez regularne samobadanie skóry oraz kontrolne wizyty dermatologiczne co 3-6 miesięcy przez pierwsze 3 lata po leczeniu, a następnie raz w roku. Wczesne rozpoznanie i szybka interwencja są kluczowe dla poprawy rokowania, zwłaszcza że guz początkowo może manifestować się jako bezobjawowa grudka lub plama, powoli powiększająca się przez miesiące do lat.
badanie lekarskie, badanie skóry, bliznowacenie, brodawczakowłókniak kosmówkowy, chirurgia Mohsa, dermatolog, interwencja chirurgiczna, karcynogen, kontrola pooperacyjna, krem z filtrem przeciwsłonecznym, margines chirurgiczny, monitorowanie, nowotwór tkanek miękkich, profilaktyka wtórna, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UV, przerzut, resekcja chirurgiczna, samobadanie skóry, szerokie wycięcie miejscowe, ujemny margines, wznowa, wznowa miejscowa