mięsień brodawkowaty
Mięśnie brodawkowate (musculi papillares) to stożkowate struktury mięśniowe występujące w jamach komór serca. Są one połączone z zastawkami przedsionkowo-komorowymi (mitralną i trójdzielną) za pomocą strun ścięgnistych (chordae tendineae).
W lewej komorze serca znajdują się zwykle dwa główne mięśnie brodawkowate: przedni (anterior) i tylny (posterior), natomiast w prawej komorze występują trzy: przedni, tylny i przegrodowy. Główną funkcją mięśni brodawkowatych jest zapobieganie wypadaniu płatków zastawek przedsionkowo-komorowych do przedsionków podczas skurczu komór (systole).
Zaburzenia funkcji mięśni brodawkowatych, takie jak pęknięcie, niedokrwienie czy dysfunkcja, mogą prowadzić do niedomykalności zastawek i niewydolności serca. Uszkodzenia te mogą wystąpić w przebiegu zawału mięśnia sercowego, choroby reumatycznej serca lub kardiomiopatii. W diagnostyce patologii mięśni brodawkowatych kluczową rolę odgrywa echokardiografia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki trójdzielnej – Patofizjologia i mechanizm
Choroba zastawki trójdzielnej obejmuje głównie niedomykalność (TR) i rzadziej zwężenie zastawki. Niedomykalność trójdzielna dzieli się na pierwotną (organiczna, 8-10% przypadków) wynikającą z bezpośredniego uszkodzenia aparatu zastawkowego (np. infekcyjne zapalenie wsierdzia, choroba reumatyczna, zespół rakowiaka, wady wrodzone) oraz wtórną (czynnościową, 90% przypadków) spowodowaną rozszerzeniem pierścienia zastawki i/lub napięciem płatków w przebiegu przebudowy prawej komory lub przedsionka. Wtórna TR może być związana z nadciśnieniem płucnym (PH-FTR) lub idiopatycznym rozszerzeniem prawego przedsionka (A-STR). Patofizjologia wtórnej niedomykalności obejmuje rozszerzenie pierścienia o ponad 40% i zmiany geometrii prawej komory, co prowadzi do błędnego koła progresji niewydolności zastawki i prawej komory. Zwężenie zastawki trójdzielnej, rzadziej spotykane, najczęściej wynika z choroby reumatycznej serca, prowadząc do włóknistego pogrubienia i zrośnięcia płatków, co skutkuje utrudnionym napływem krwi do prawej komory i wzrostem ciśnienia w prawym przedsionku oraz żyłach głównych.
anomalia Ebsteina, aparat zastawkowy, choroba Fabry’ego, choroba reumatyczna serca, choroba Whipple’a, infekcyjne zapalenie wsierdzia, mięsień brodawkowaty, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niewydolność wątroby, pierścień trójdzielny, prawy przedsionek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reumatoidalne zapalenie stawów, struny ścięgniste, toczeń rumieniowaty układowy, wodobrzusze, wsteczny przepływ krwi, zastawka trójdzielna, zatorowość płucna, zawał prawej komory, zespół Marfana, zespół rakowiaka, zwężenie zastawki trójdzielnej - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki mitralnej – Etiologia i przyczyny
Choroba zastawki mitralnej obejmuje szeroki zakres patologii, od wrodzonych wad strukturalnych, takich jak zastawka mitralna z rozszczepem czy spadochronowa, po nabyte zmiany wynikające z gorączki reumatycznej, infekcyjnego zapalenia wsierdzia (IE), zwyrodnienia śluzakowatego (myxomatous degeneration) oraz powikłań choroby niedokrwiennej serca i kardiomiopatii. Gorączka reumatyczna pozostaje główną przyczyną stenozy mitralnej, odpowiadającą za około 85% przypadków, szczególnie w krajach rozwijających się. Zwyrodnienie zastawki mitralnej jest natomiast dominującą etiologią niedomykalności mitralnej w krajach rozwiniętych, często manifestującą się w postaci wypadania zastawki mitralnej (MVP). Warto podkreślić, że uszkodzenia zastawki mogą wynikać także z powikłań zawału serca, prowadząc do niedokrwiennej niedomykalności mitralnej, a także z chorób tkanki łącznej (np. zespół Marfana, Ehlersa-Danlosa) i chorób autoimmunologicznych (np. toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów).
choroba Fabry’ego, choroba niedokrwienna serca, choroba reumatyczna serca, choroba Whipple’a, gorączka reumatyczna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiomiopatia, kardiomiopatia niedokrwienna, kardiomiopatia rozstrzeniowa, lewa komora serca, mięsień brodawkowaty, migotanie przedsionków, niedomykalność mitralna, niewydolność serca, pęknięcie mięśnia brodawkowatego, przewlekła choroba nerek, pseudoxanthoma elasticum, reumatoidalne zapalenie stawów, stenoza mitralna, struny ścięgniste, toczeń rumieniowaty układowy, wypadanie zastawki mitralnej, zakażenie paciorkowcowe, zastawka mitralna, zawał serca, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zespół rakowiaka, zwapnienie pierścienia mitralnego, zwyrodnienie śluzakowate - Leksykon chorób i schorzeń
Niedomykalność zastawki mitralnej – Patofizjologia i mechanizm
Niedomykalność zastawki mitralnej (NZM) to patologiczny stan charakteryzujący się niepełnym zamknięciem zastawki mitralnej, prowadzącym do wstecznego przepływu krwi z lewej komory do lewego przedsionka podczas skurczu. NZM dzieli się na pierwotną (strukturalną), wynikającą z uszkodzeń aparatu zastawkowego (np. wypadanie zastawki mitralnej, zwyrodnienie śluzakowate, gorączka reumatyczna, infekcyjne zapalenie wsierdzia) oraz wtórną (czynnościową), spowodowaną przebudową lewej komory i przedsionka (np. rozszerzenie pierścienia mitralnego, tethering płatków, dyssynchronia skurczu). Patofizjologia obejmuje fazę ostrą (np. nagłe zerwanie strun ścięgnistych), przewlekłą wyrównaną (adaptacyjne rozszerzenie jam serca) oraz przewlekłą niewyrównaną (dysfunkcja skurczowa, wzrost ciśnień, obrzęk płuc). Nasilenie niedomykalności zależy od efektywnego pola niedomykalności, czasu trwania oraz gradientu ciśnień między lewą komorą a lewym przedsionkiem. NZM prowadzi do przeciążenia objętościowego lewej komory, ekscentrycznego przerostu i stopniowej dysfunkcji skurczowej.
blok lewej odnogi pęczka Hisa, echokardiografia, frakcja wyrzutowa, gorączka reumatyczna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiomiopatia niedokrwienna, kardiomiopatia przerostowa, mięsień brodawkowaty, migotanie przedsionków, niedomykalność zastawki mitralnej, obrzęk płuc, pierścień mitralny, późne wzmocnienie gadolinem, rezonans magnetyczny serca, struna ścięgnista, szmer skurczowy, terapia resynchronizująca serca, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs kardiogenny, wypadanie zastawki mitralnej, zerwanie strun ścięgnistych, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zwapnienie pierścienia mitralnego - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzone anomalie zastawki mitralnej – Etiologia i przyczyny
Wrodzone anomalie zastawki mitralnej stanowią rzadką grupę wad serca, dotyczących struktury zastawki dwudzielnej, z częstością około 0,4% wśród wrodzonych wad serca i 5/100 000 w populacji ogólnej. Etiologia tych wad jest wieloczynnikowa, obejmująca mutacje genetyczne wpływające na rozwój zastawek, zaburzenia fuzji poduszeczek wsierdziowych oraz nieprawidłowości w rozwoju kolagenu i elastyny. Anomalie mogą dotyczyć płatków zastawki (np. izolowane rozszczepienie płatka, podwójne ujście zastawki mitralnej, fenestracja), struktur podtrzymujących (np. zastawka spadochronowa, asymetryczna zastawka spadochronowa, nieprawidłowości strun ścięgnistych i mięśni brodawkowatych) oraz rzadziej pierścienia nadmitralnego czy anomalii Ebsteina. Wady te często współistnieją z innymi wrodzonymi defektami serca, takimi jak ubytki przegrody, zespół Shone’a, czy niedorozwój lewej części serca. Ponadto, wady zastawki mitralnej mogą być powiązane z zespołami chorób tkanki łącznej, np. zespołem Marfana czy Ehlersa-Danlosa.
anomalia Ebsteina, dysplazja zastawki mitralnej, infekcyjne zapalenie wsierdzia, jednopłatkowa zastawka mitralna, koarktacja aorty, kolagen i elastyna, mięsień brodawkowaty, niedomykalność zastawki mitralnej, niewydolność serca, pierścień nadmitralny, poduszeczka wsierdziowa, powiększenie lewego przedsionka, pseudoxanthoma elasticum, rozszczepienie płatka mitralnego, struna ścięgnista, ubytek przegrody komorowej, ubytek przegrody przedsionkowej, wrodzona anomalia zastawki mitralnej, wrodzona łamliwość kości, wrodzona wada serca, wspólny kanał przedsionkowo-komorowy, zastawka dwudzielna, zastawka mitralna spadochronowa, zastawka mitralna z podwójnym ujściem, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Loeysa-Dietza, zespół Marfana, zespół Shone’a, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzone anomalie zastawki mitralnej – Patofizjologia i mechanizm
Wrodzone anomalie zastawki mitralnej, stanowiące około 0,5% wrodzonych wad serca, obejmują szerokie spektrum defektów strukturalnych i funkcjonalnych zastawki mitralnej oraz aparatu podzastawkowego, powstających w okresie rozwoju płodowego. Patogeneza tych wad jest wieloczynnikowa, obejmując defekty fuzji poduszeczek wsierdziowych, mutacje genetyczne wpływające na kolagen i elastynę oraz utrzymywanie się embrionalnych mostków tkankowych. Do najczęstszych anomalii należą grube, sztywne lub zrośnięte płatki zastawki, nieprawidłowości strun ścięgnistych, a także rzadkie jednostki takie jak zastawka mitralna spadochronowa, z podwójnym ujściem (DOMV), pierścień nadmitralny czy izolowana szczelina w płatku mitralnym. Wrodzone wady zastawki mitralnej manifestują się głównie jako zwężenie (stenoza) lub niedomykalność zastawki, prowadząc do przeciążenia objętościowego lewej komory, poszerzenia lewego przedsionka oraz przerostu mięśnia sercowego, co może skutkować niewydolnością serca i zwiększonym ryzykiem infekcyjnego zapalenia wsierdzia.
antykoagulacja, dysplazja zastawki mitralnej, infekcyjne zapalenie wsierdzia, koarktacja aorty, lewy przedsionek, mięsień brodawkowaty, niedomykalność zastawki mitralnej, nieprawidłowy spływ żył płucnych, niewydolność serca, pierścień nadmitralny, poduszeczka wsierdziowa, podwójne ujście zastawki mitralnej, regurgitacja, stenoza, struna ścięgnista, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody przedsionkowo-komorowej, wrodzona wada serca, wymiana zastawki mitralnej, wypadanie płatka zastawki mitralnej, zastawka mitralna, zastawka mitralna spadochronowa, zwężenie zastawki mitralnej, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzone anomalie zastawki mitralnej – Diagnostyka i diagnoza
Wrodzone anomalie zastawki mitralnej obejmują różnorodne wady strukturalne obecne od urodzenia, manifestujące się jako stenoza, niedomykalność lub ich kombinacja, wpływające na hemodynamikę lewego serca. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, wywiadzie oraz szeregu badań obrazowych, z echokardiografią przezklatkową jako podstawowym narzędziem umożliwiającym ocenę morfologii i funkcji zastawki. Wskazane jest także stosowanie echokardiografii przezprzełykowej (TEE), zwłaszcza z obrazowaniem 3D, które pozwala na precyzyjną identyfikację złożonych wad, takich jak zastawka mitralna z podwójnym ujściem (DOMV) czy izolowana szczelina płatka (CMVL). Wrodzone zwężenie zastawki mitralnej występuje u 0,21-0,42% pacjentów z wrodzonymi wadami serca, często współistniejąc z ubytkiem przegrody międzykomorowej (30%) oraz zespołem Shone’a. Echokardiografia umożliwia pomiar gradientu przezzastawkowego i ocenę stopnia zwężenia oraz niedomykalności, a także identyfikację mechanizmów patologii i towarzyszących wad serca.
badanie elektrofizjologiczne, cewnikowanie serca, duszność wysiłkowa, dwuwymiarowa echokardiografia, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, echokardiografia trójwymiarowa, elektrokardiogram, kołatanie serca, lewa komora serca, lewy przedsionek, mięsień brodawkowaty, niedomykalność zastawki, pierścień mitralny, regurgitacja, rezonans magnetyczny serca, stenoza mitralna, stenoza zastawki, struna ścięgnista, szczelina płatka zastawki mitralnej, szmer sercowy, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody przedsionkowo-komorowej, wrodzona anomalia zastawki mitralnej, wrodzona wada serca, wypadanie płatka zastawki mitralnej, zastawka dwudzielna, zastawka mitralna spadochronowa, zastawka mitralna z podwójnym ujściem, zespół Shone’a - Leksykon chorób i schorzeń
Niewydolność zastawki trójdzielnej – Etiologia i przyczyny
Niewydolność zastawki trójdzielnej (NTZ) to stan patologiczny charakteryzujący się niedomykalnością zastawki między prawym przedsionkiem a prawą komorą, prowadzącą do wstecznego przepływu krwi. Etiologia NTZ dzieli się na pierwotną (organiczną), stanowiącą około 8-10% przypadków, oraz wtórną (czynnościową), która odpowiada za około 90% przypadków. Pierwotna NTZ wynika z uszkodzenia aparatu zastawkowego, spowodowanego m.in. infekcyjnym zapaleniem wsierdzia, wadami wrodzonymi (np. anomalią Ebsteina), gorączką reumatyczną, zespołem rakowiaka, zwyrodnieniem śluzakowatym, urazami, działaniem leków czy chorobami tkanki łącznej i autoimmunologicznymi. Wtórna NTZ jest konsekwencją poszerzenia prawej komory i/lub przedsionka, co prowadzi do rozciągnięcia pierścienia zastawki i nieprawidłowej koaptacji płatków, najczęściej w przebiegu nadciśnienia płucnego, niewydolności serca, wad zastawki mitralnej i aortalnej, kardiomiopatii, zawału prawej komory oraz migotania przedsionków.
anomalia Ebsteina, antagonista dopaminy, biopsja mięśnia sercowego, dysfunkcja prawej komory, gorączka reumatyczna, idiopatyczne nadciśnienie płucne, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiomiopatia, koaptacja płatków, mięsień brodawkowaty, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, nadczynność tarczycy, niewydolność serca, niewydolność zastawki trójdzielnej, pierścień zastawki, POChP, przebudowa prawej komory, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reumatoidalne zapalenie stawów, stenoza, struny ścięgniste, toczeń rumieniowaty układowy, wada zastawki aortalnej, wsteczny przepływ krwi, zaciskające zapalenie osierdzia, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Eisenmengera, zespół Marfana, zespół rakowiaka, zwężenie zastawki płucnej, zwyrodnienie śluzakowate - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzone anomalie zastawki mitralnej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Wrodzone anomalie zastawki mitralnej stanowią złożoną grupę wad serca, których rokowanie zależy od typu wady, stopnia jej nasilenia, obecności współistniejących wad oraz momentu interwencji. Modele predykcyjne ryzyka umożliwiają ocenę prawdopodobieństwa rezydualnych zmian zastawkowych i konieczności reoperacji po naprawie. Wymiana zastawki mitralnej u dzieci wiąże się z wysoką 30-dniową śmiertelnością na poziomie 20,3%, głównie związaną z małym rozmiarem protezy i jej pozycją nadpierścieniową. Pięcioletnie przeżycie wolne od zdarzeń niepożądanych wynosi 68% (95% CI: 62-75%), brak powikłań krwotocznych 89% (95% CI: 84-94%), a brak dysfunkcji zastawki i reoperacji 92% (95% CI: 87-97%). Czynniki ryzyka obejmują niską masę ciała, młody wiek oraz mały rozmiar implantowanej zastawki. Wymiana zastawki powinna być zarezerwowana dla przypadków, gdzie naprawa jest niemożliwa technicznie, ze względu na wysokie ryzyko powikłań peri- i pooperacyjnych.
algorytm diagnostyczny, droga odpływu lewej komory, dysfagia, kardiolog, kompleks Shone’a, mięsień brodawkowaty, niewydolność serca, opieka okołooperacyjna, wada wrodzona serca, wrodzona anomalia zastawki mitralnej, wrodzona wada serca, wrodzona wada zastawki mitralnej, wskaźnik śmiertelności, wymiana zastawki mitralnej, zastawka spadochronowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie mitralne – Patofizjologia i mechanizm
Zwężenie mitralne jest chorobą zastawkową serca, najczęściej wynikającą z przewlekłych następstw gorączki reumatycznej, prowadzącą do zwężenia ujścia zastawki dwudzielnej i ograniczenia przepływu krwi z lewego przedsionka do lewej komory. Patomechanizm obejmuje autoimmunologiczne zapalenie zastawki, prowadzące do zrośnięcia komisur, pogrubienia i zwapnienia płatków oraz skrócenia strun ścięgnistych. Powierzchnia zastawki mitralnej prawidłowo wynosi 4-6 cm², a hemodynamiczne objawy pojawiają się przy zmniejszeniu poniżej 2 cm², z ciężkim zwężeniem definiowanym jako powierzchnia <1 cm². W konsekwencji dochodzi do wzrostu ciśnienia w lewym przedsionku, powiększenia jego rozmiarów, rozwoju migotania przedsionków oraz nadciśnienia płucnego, które z czasem prowadzi do przerostu i niewydolności prawej komory. Zwapnienie pierścienia mitralnego (MAC) jest istotnym czynnikiem w zwyrodnieniowym zwężeniu mitralnym, różniącym się od reumatycznego mechanizmem i lokalizacją zmian.
dysfunkcja prawej komory, fetuina-A, gorączka reumatyczna, gradient ciśnień, hiperplazja błony wewnętrznej, infekcyjne zapalenie wsierdzia, krwioplucie, mięsień brodawkowaty, migotanie przedsionków, mimikra molekularna, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki trójdzielnej, obrzęk płuc, powikłania zakrzepowo-zatorowe, remodeling, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, struny ścięgniste, zapalenie wsierdzia, zastawka dwudzielna, zastój wątroby, zespół Ortnera, złogi wapnia, zwapnienie pierścienia mitralnego, zwężenie mitralne