niedobór włókien elastycznych
Niedobór włókien elastycznych to stan patologiczny charakteryzujący się zmniejszoną ilością lub nieprawidłową strukturą włókien elastycznych w tkankach, co prowadzi do utraty elastyczności i sprężystości. Włókna elastyczne, składające się głównie z białka elastyny, stanowią kluczowy komponent macierzy pozakomórkowej i są odpowiedzialne za zdolność tkanek do powrotu do pierwotnego kształtu po rozciągnięciu.
Niedobór może być wrodzony, wynikający z mutacji genetycznych wpływających na syntezę elastyny lub enzymów uczestniczących w jej prawidłowym składaniu (jak w zespole Williamsa-Beurena czy pseudoxanthoma elasticum), lub nabyty wskutek procesów degeneracyjnych, starzenia się, przewlekłego stanu zapalnego czy ekspozycji na promieniowanie UV. Klinicznie manifestuje się zmianami skórnymi (utrata elastyczności, zmarszczki), naczyniowymi (tętniaki, nadciśnienie) oraz płucnymi (rozedma, obniżenie pojemności dyfuzyjnej).
Diagnostyka obejmuje badania histopatologiczne z wykorzystaniem specjalnych barwień (np. orceina, elastyna-van Gieson), które uwidaczniają włókna elastyczne. W leczeniu stosuje się terapie ukierunkowane na konkretne objawy oraz profilaktykę dalszej degradacji (ochrona przeciwsłoneczna, zaprzestanie palenia). W zaawansowanych badaniach rozważa się również potencjalne terapie regeneracyjne z wykorzystaniem inżynierii tkankowej i stymulacji syntezy elastyny.