powikłania naczyniowe cukrzycy
Powikłania naczyniowe cukrzycy to szereg patologicznych zmian w naczyniach krwionośnych, które rozwijają się w wyniku długotrwałej hiperglikemii. Dzielą się na mikroangiopatię (uszkodzenie małych naczyń) i makroangiopatię (uszkodzenie dużych naczyń). Mikroangiopatia obejmuje retinopatię, nefropatię i neuropatię cukrzycową, natomiast makroangiopatia prowadzi do przyspieszonej miażdżycy, chorób sercowo-naczyniowych, udaru mózgu i choroby tętnic obwodowych.
Patogeneza powikłań naczyniowych w cukrzycy jest złożona i obejmuje wiele mechanizmów. Przewlekła hiperglikemia prowadzi do wzmożonej produkcji reaktywnych form tlenu, aktywacji szlaku polioli, zwiększonego tworzenia końcowych produktów zaawansowanej glikacji (AGEs), aktywacji kinazy białkowej C oraz nasilenia stresu oksydacyjnego. Te procesy prowadzą do dysfunkcji śródbłonka, zmian w przepuszczalności naczyń, zaburzeń krzepnięcia i reologii krwi.
Diagnostyka powikłań naczyniowych obejmuje regularne badania okulistyczne, oznaczanie mikroalbuminurii, badanie funkcji nerek, ocenę układu sercowo-naczyniowego oraz badanie neurologiczne. Wczesne wykrycie zmian pozwala na skuteczniejsze leczenie i spowolnienie progresji powikłań. Kluczowe znaczenie ma ścisła kontrola glikemii, ciśnienia tętniczego i gospodarki lipidowej, a także modyfikacja stylu życia.
Leczenie powikłań naczyniowych cukrzycy powinno być kompleksowe i zindywidualizowane. Oprócz optymalnej kontroli glikemii, istotne jest stosowanie leków o udowodnionym działaniu ochronnym na układ sercowo-naczyniowy i nerki, jak inhibitory SGLT-2 czy agoniści receptora GLP-1. W zaawansowanych przypadkach konieczne może być leczenie zabiegowe, w tym zabiegi rewaskularyzacyjne, fotokoagulacja laserowa siatkówki czy leczenie nerkozastępcze.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Circlet (0,120 mg + 0,015 mg)/24 h
System terapeutyczny dopochwowy Circlet zawiera etonogestrel 0,120 mg oraz etynyloestradiol 0,015 mg na 24 godziny i jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym. Jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentek z aktywną lub przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (VTE), w tym zakrzepicą żył głębokich (DVT) i zatorowością płucną (PE), a także u osób z dziedzicznymi lub nabytymi predyspozycjami do VTE, takimi jak oporność na aktywowane białko C (APC), niedobory antytrombiny III, białka C lub białka S. Ponadto, przeciwwskazania obejmują planowane lub przebyty rozległy zabieg operacyjny z długotrwałym unieruchomieniem oraz wysokie ryzyko VTE wynikające z wielu czynników ryzyka. System nie powinien być stosowany także u pacjentek z tętniczymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi (ATE), w tym zawałem mięśnia sercowego, udarem mózgu, migreną z ogniskowymi objawami neurologicznymi oraz u osób z wysokim ryzykiem ATE, np. z cukrzycą z powikłaniami naczyniowymi, ciężkim nadciśnieniem tętniczym lub ciężką dyslipoproteinemią.
antykoagulant toczniowy, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etonogestrel, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, nowotwór narządów rodnych, nowotwór wątroby, oporność na aktywowane białko C, powikłania naczyniowe cukrzycy, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, system dopochwowy, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mercilon 0,15 mg + 0,02 mg
Mercilon, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku, w tym laktozę jednowodną (<80 mg). Lek nie powinien być podawany pacjentkom z aktywną lub przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (DVT, PE), dziedziczną lub nabytą predyspozycją do zakrzepicy (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także w okresie rozległych zabiegów operacyjnych z długotrwałym unieruchomieniem. Przeciwwskazania obejmują również tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, TIA), migrenę z aurą, ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzycę z powikłaniami naczyniowymi, ciężką dyslipoproteinemię oraz choroby wątroby i trzustki związane z hipertriglicerydemią. Ponadto, lek jest niewskazany u pacjentek z nowotworami zależnymi od hormonów płciowych, rozrostem endometrium, krwawieniami o nieznanej etiologii oraz w ciąży lub jej podejrzeniu.
antykoagulant toczniowy, czynnik V Leiden, dezogestrel, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z pochwy, leki przeciwwirusowe WZW C, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór wątroby, oporność na aktywowane białko C, powikłania naczyniowe cukrzycy, predyspozycja dziedziczna, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, rozrost endometrium, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar mózgu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cyprodiol 2 mg + 0,035 mg
Cyprodiol, zawierający 2 mg cyproteronu i 0,035 mg etynyloestradiolu, jest preparatem hormonalnym o złożonym profilu działania, którego stosowanie wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki, nietolerancję laktozy (47,4 mg laktozy jednowodnej na tabletkę), a także współistnienie chorób zakrzepowo-zatorowych, takich jak idiopatyczna żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, przebyta zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zakrzepica tętnicza, udar mózgu, oraz dziedziczne lub nabyte predyspozycje do zakrzepicy (np. niedobory antytrombiny III, białka C i S, oporność na aktywowane białko C, hiperhomocysteinemia, obecność przeciwciał antyfosfolipidowych). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentek z poważnymi czynnikami ryzyka zakrzepicy, takimi jak cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężka dyslipoproteinemia oraz u palących tytoń, a także w przypadku chorób wątroby, guzów zależnych od hormonów płciowych, migren z aurą, krwawień z dróg rodnych o nieustalonej etiologii, ciąży i karmienia piersią. Cyprodiol nie jest wskazany do stosowania u mężczyzn.
ciężkie nadciśnienie tętnicze, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, glekaprewir/pibrentaswir, guzy wątroby, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, laktoza jednowodna, migrena z objawami ogniskowymi, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nietolerancja laktozy, ombitaswir parytaprewir, oponiak, oporność na aktywowane białko C, opryszczka ciężarnych, otoskleroza, powikłania naczyniowe cukrzycy, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir/welpataswir, udar mózgu, zaburzenia czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Dubina-Johnsona, zespół Rotora, żółtaczka ciążowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clazicon 30 mg
Gliklazyd, substancja czynna preparatu Clazicon (kod ATC: A10BB09), jest doustnym lekiem przeciwcukrzycowym z grupy sulfonylomocznika o unikalnej strukturze chemicznej, charakteryzującym się stymulacją wydzielania insuliny przez komórki β wysp Langerhansa. Mechanizm działania obejmuje przywrócenie wczesnej fazy wydzielania insuliny oraz nasilenie drugiej fazy, co skutkuje poprawą kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2. Efekt hipoglikemizujący utrzymuje się nawet po dwóch latach terapii, co potwierdza długotrwałą skuteczność preparatu. Ponadto gliklazyd wpływa na parametry hematologiczne i funkcje śródbłonka naczyniowego, co jest istotne w profilaktyce powikłań naczyniowych cukrzycy.
agregacja płytek krwi, aktywność fibrynolityczna, beta-tromboglobulina, białko C, cukrzyca typu 2, działanie hipoglikemizujące, fibrynoliza, gliklazyd, hiperglikemia, kontrola glikemii, lek przeciwcukrzycowy, markery płytkowe, mikroangiopatia cukrzycowa, mikrozakrzepy, parametry hematologiczne, pochodne sulfonylomocznika, powikłania naczyniowe cukrzycy, śródbłonek naczyniowy, sulfonamidy, tkankowy aktywator plazminogenu, tromboksan B2, układ fibrynolityczny, wydzielanie insuliny, wyspy Langerhansa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Symazide MR 30 30 mg
Gliklazyd, substancja czynna leku Symazide MR 30, jest pochodną sulfonylomocznika o unikalnej budowie chemicznej, która umożliwia skuteczne obniżanie stężenia glukozy we krwi poprzez stymulację wydzielania insuliny z komórek beta wysp Langerhansa trzustki. Klinicznie istotne jest utrzymywanie się zwiększonego poposiłkowego wydzielania insuliny i białka C nawet po dwóch latach terapii, co potwierdza długotrwałą skuteczność leku u pacjentów z cukrzycą typu 2. Gliklazyd przywraca zarówno wczesną, jak i drugą fazę wydzielania insuliny w odpowiedzi na glukozę, co przekłada się na lepszą kontrolę glikemii.
agregacja płytek krwi, aktywność fibrynolityczna, białko C, cukrzyca typu 2, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie naczynioprotekcyjne, działanie profibrynolityczne, działanie przeciwagregacyjne, działanie przeciwcukrzycowe, komórki beta wysp Langerhansa, kontrola glikemii, lek hipoglikemizujący, markery płytkowe, pochodna sulfonylomocznika, poposiłkowe wydzielanie insuliny, powikłania mikronaczyniowe, powikłania naczyniowe, powikłania naczyniowe cukrzycy, sekrecja insuliny, stężenie glukozy we krwi, Symazide MR, tkankowy aktywator plazminogenu, tromboksan B2, wydzielanie insuliny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – MENSIL MAX 50 mg
Syldenafil, substancja czynna produktu leczniczego MENSIL MAX (50 mg tabletki do rozgryzania i żucia), posiada określone przeciwwskazania, które należy bezwzględnie respektować podczas kwalifikacji pacjentów do terapii. Lek jest przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na syldenafil lub substancje pomocnicze, w tym aspartam (4,30 mg) i laktozę jednowodną (140,915 mg). Nie wolno stosować MENSIL MAX jednocześnie z azotanami lub lekami uwalniającymi tlenek azotu ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego. Przeciwwskazane jest także łączenie syldenafilu z riocyguatem, co może prowadzić do objawowego niedociśnienia. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u mężczyzn, u których aktywność seksualna jest przeciwwskazana z powodu ciężkich schorzeń układu sercowo-naczyniowego, takich jak niestabilna dławica piersiowa czy ciężka niewydolność serca, oraz u pacjentów z utratą wzroku w jednym oku po NAION.
aspartam, azotyn amylu, białaczka, choroba Peyroniego, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, cyklaza guanylowa, cykliczny guanozynomonofosforan, deformacja prącia, degeneracja siatkówki, fosfodiesteraza siatkówki, hipotonia, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, laktoza jednowodna, lek hipotensyjny, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na syldenafil, neuropatia niedokrwienna nerwu wzrokowego, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, powikłania naczyniowe cukrzycy, priapizm, retinitis pigmentosa, riocyguat, syldenafil, szpiczak mnogi, tlenek azotu, udar mózgu, zaburzenie erekcji, zaburzenie krzepnięcia, zawał serca, zwłóknienie ciał jamistych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oziclide MR 60 mg
Gliklazyd, aktywny składnik leku Oziclide MR, jest doustnym środkiem hipoglikemizującym z grupy sulfonylomocznika (kod ATC: A10BB09), stosowanym w terapii cukrzycy typu 2. Jego mechanizm działania opiera się na stymulacji wydzielania insuliny z komórek beta wysp Langerhansa, ze szczególnym uwzględnieniem utrzymania zwiększonego poposiłkowego wydzielania insuliny oraz białka C nawet po dwuletnim leczeniu. Gliklazyd przywraca prawidłową, wczesną fazę wydzielania insuliny w odpowiedzi na glukozę oraz wzmacnia drugą fazę sekrecji insuliny, co jest kluczowe dla fizjologicznej kontroli hiperglikemii. Badania kliniczne potwierdzają istotny wzrost wydzielania insuliny po podaniu gliklazydu w odpowiedzi na bodźce fizjologiczne, takie jak posiłek czy glukoza.
agregacja płytek krwi, aktywność fibrynolityczna śródbłonka, beta-tromboglobulina, cukrzyca typu 2, działanie przeciwagregacyjne, gospodarka węglowodanowa, hiperglikemia, lek hipoglikemizujący, mikrozakrzep, pochodna sulfonylomocznika, powikłania naczyniowe, powikłania naczyniowe cukrzycy, stężenie glukozy, sulfonamid, tkankowy aktywator plazminogenu, tromboksan B2, wydzielanie insuliny, wydzielanie insuliny poposiłkowe, wyspy Langerhansa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Diagen 60 mg
Gliklazyd, substancja czynna leku Diagen (60 mg tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu), jest pochodną sulfonylomocznika z unikalną strukturą chemiczną zawierającą heterocykliczny pierścień z atomem azotu, co wpływa na jego specyficzny profil działania. Mechanizm terapeutyczny polega na stymulacji wydzielania insuliny przez komórki beta wysp Langerhansa, ze szczególnym uwzględnieniem przywracania wczesnej fazy wydzielania insuliny oraz wzmocnienia fazy drugiej, co umożliwia skuteczną kontrolę poposiłkowej glikemii. Efekt ten utrzymuje się nawet po dwuletnim leczeniu, a gliklazyd działa w sposób zależny od stężenia glukozy, co minimalizuje ryzyko hipoglikemii. Preparat jest stosowany w terapii cukrzycy typu 2, gdzie zaburzenia wydzielania insuliny są kluczowym elementem patofizjologii choroby.
adhezja płytek krwi, agregacja płytek krwi, aktywność fibrynolityczna, beta-tromboglobulina, białko C, cukrzyca typu 2, gliklazyd, hipoglikemia, komórki beta wysp Langerhansa, lek hipoglikemizujący, pochodna sulfonylomocznika, poposiłkowa glikemia, poposiłkowe wydzielanie insuliny, powikłania mikronaczyniowe, powikłania naczyniowe cukrzycy, śródbłonek naczyniowy, stężenie glukozy we krwi, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tkankowy aktywator plazminogenu, tromboksan B2, trzustka, wydzielanie insuliny, zakrzep naczyniowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clazicon 60 mg
Gliklazyd, substancja czynna leku Clazicon (tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu 30 mg i 60 mg), jest pochodną sulfonylomocznika o unikalnej strukturze chemicznej, która stymuluje wydzielanie insuliny przez komórki β wysp Langerhansa, co prowadzi do obniżenia stężenia glukozy we krwi. Lek wykazuje długotrwałą skuteczność, utrzymując zwiększone poposiłkowe wydzielanie insuliny i białka C nawet po dwóch latach terapii. Ponadto gliklazyd poprawia funkcję układu naczyniowego i parametry krwi, co ma istotne znaczenie w prewencji powikłań naczyniowych cukrzycy typu 2, przywracając wczesną fazę wydzielania insuliny i nasilając fazę drugą sekrecji insuliny. Farmakodynamicznie gliklazyd zwiększa stężenie insuliny po stymulacji pokarmowej i glukozowej.
agregacja płytek krwi, aktywność fibrynolityczna, beta-tromboglobulina, białko C, cukrzyca typu 2, działanie profibrynolityczne, działanie przeciwpłytkowe, efekt hipoglikemizujący, fibrynoliza, glikemia, krzepnięcie krwi, markery aktywacji płytek, mikrozakrzepy, nietolerancja laktozy, pochodna sulfonylomocznika, powikłania naczyniowe, powikłania naczyniowe cukrzycy, sekrecja insuliny, śródbłonek naczyniowy, stężenie glukozy, substancja hipoglikemizująca, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, tkankowy aktywator plazminogenu, tromboksan B2, wydzielanie insuliny, wydzielanie poposiłkowe insuliny, wyspy Langerhansa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vines 60 mcg + 15 mcg
Lek Vines, zawierający 60 µg gestodenu i 15 µg etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym w formie tabletek powlekanych. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na składniki, obecność lub ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (np. aktywna lub przebyta zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, genetyczne defekty takie jak oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi). Dodatkowo, lek jest przeciwwskazany u pacjentek z nowotworami zależnymi od estrogenów, ciężkimi chorobami wątroby, nerek, nieznanym krwawieniem z dróg rodnych oraz zapaleniem trzustki z ciężką hipertrójglicerydemią. Tabletki zawierają laktozę (40,118 mg w tabletkach aktywnych, 37,26 mg w placebo) oraz barwnik E110 w tabletkach placebo, co należy uwzględnić u pacjentek z nietolerancją.
antykoagulant toczniowy, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, glekaprewir/pibrentaswir, hiperhomocysteinemia, hipertrójglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, laktoza jednowodna, migrena z ogniskowymi objawami, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór piersi, nowotwór wątroby, ombitaswir parytaprewir rytonawir, oporność na aktywowane białko C, powikłania naczyniowe cukrzycy, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, rak trzonu macicy, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tabletka placebo, tabletka powlekana, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Diaprel MR 30 mg
Diaprel MR zawiera 30 mg gliklazydu w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, należącego do sulfonylomocznika (kod ATC: A10BB09). Gliklazyd działa hipoglikemizująco poprzez stymulację wydzielania insuliny z komórek beta wysp Langerhansa, przywracając wczesną i nasilając drugą fazę wydzielania insuliny w odpowiedzi na glukozę, co jest kluczowe dla kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2. Efekt ten utrzymuje się nawet po dwóch latach terapii. Substancja wykazuje również specyficzny wpływ na naczynia krwionośne, co może mieć znaczenie w prewencji powikłań naczyniowych cukrzycy.
agregacja płytek krwi, aktywność fibrynolityczna śródbłonka, białko C, cukrzyca typu 2, działanie hipoglikemizujące, efekt insulinotropowy, gliklazyd o zmodyfikowanym uwalnianiu, komórki beta wysp Langerhansa, kontrola glikemii, mikrozakrzepy, pochodne sulfonylomocznika, poposiłkowe wydzielanie insuliny, powikłania naczyniowe cukrzycy, stężenie glukozy we krwi, tkankowy aktywator plazminogenu, właściwości przeciwzakrzepowe, wydzielanie insuliny, β-tromboglobulina - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sylvie 30 30 mcg + 75 mcg
Lek Sylvie 30, zawierający 30 µg etynyloestradiolu i 75 µg gestodenu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym w formie tabletek drażowanych. Jego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentek z aktywną lub przebytą żylna chorobą zakrzepowo-zatorową (VTE), w tym zakrzepicą żył głębokich (DVT) i zatorowością płucną (PE), a także u osób z genetycznymi lub nabytymi predyspozycjami do zakrzepicy, takimi jak oporność na aktywowane białko C (APC), niedobory antytrombiny III, białka C i białka S. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentek planujących rozległe zabiegi operacyjne z długotrwałym unieruchomieniem oraz u tych z wieloma czynnikami ryzyka VTE. Przeciwwskazania obejmują także aktywne i przebyte tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, w tym zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, przemijające napady niedokrwienne (TIA), a także predyspozycje genetyczne lub nabyte, takie jak hiperhomocysteinemia i obecność przeciwciał antyfosfolipidowych. Wysokie ryzyko tętniczych incydentów zakrzepowo-zatorowych występuje także u pacjentek z cukrzycą z powikłaniami naczyniowymi, ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz ciężką dyslipoproteinemią.
antykoagulant toczniowy, białko C aktywowane, czynnik V Leiden, dazabuwir, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, gestoden, glekaprewir, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, krwawienie z dróg rodnych, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, powikłania naczyniowe cukrzycy, predyspozycje genetyczne, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, rytonawir, sofosbuwir, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar mózgu, welpataswir, woksylaprewir, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa