białko C aktywowane

Białko C aktywowane (APC – Activated Protein C) jest kluczowym elementem układu krzepnięcia, pełniącym funkcję przeciwzakrzepową. Powstaje z białka C pod wpływem kompleksu trombina-trombomodulina na powierzchni komórek śródbłonka naczyniowego. APC inaktywuje czynniki krzepnięcia Va i VIIIa, hamując w ten sposób kaskadę krzepnięcia.

Działanie białka C aktywowanego obejmuje nie tylko właściwości przeciwzakrzepowe, ale również przeciwzapalne i cytoprotekcyjne. APC hamuje produkcję cytokin prozapalnych, zmniejsza adhezję leukocytów do śródbłonka naczyniowego oraz zapobiega apoptozie komórek śródbłonka. Te właściwości sprawiają, że białko C aktywowane jest istotnym czynnikiem ochronnym w stanach zapalnych.

W praktyce klinicznej oznaczanie poziomu białka C aktywowanego ma znaczenie w diagnostyce trombofilii, a rekombinowane APC (drotrecogin alfa) było stosowane w leczeniu ciężkiej sepsy z niewydolnością wielonarządową. Niedobór białka C lub zaburzenia jego aktywacji mogą prowadzić do stanów nadkrzepliwości, zakrzepicy żylnej oraz zakrzepicy tętniczej. Szczególnie groźną manifestacją niedoboru białka C jest piorunująca plamica zakrzepowa u noworodków.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl