osoczowy klirens
Osoczowy klirens (klirens osoczowy) to parametr farmakokinetyczny określający objętość osocza całkowicie oczyszczoną z danej substancji w jednostce czasu. Jest miarą wydajności, z jaką organizm eliminuje daną substancję z krwi, wyrażaną najczęściej w ml/min lub l/h.
W praktyce klinicznej osoczowy klirens jest istotnym wskaźnikiem przy ustalaniu dawkowania leków, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym. Może być obliczany dla różnych narządów (np. klirens nerkowy, wątrobowy) lub jako klirens całkowity, będący sumą wszystkich dróg eliminacji substancji.
Na wartość klirensu osoczowego wpływają takie czynniki jak: przepływ krwi przez narządy eliminujące substancję, wydajność mechanizmów eliminacji (np. filtracji kłębuszkowej, transportu cewkowego, metabolizmu wątrobowego), wiązanie z białkami osocza oraz właściwości fizykochemiczne samej substancji. Zmiany klirensu osoczowego mogą wynikać z fizjologicznych różnic międzyosobniczych, stanów patologicznych (np. niewydolności nerek lub wątroby) czy interakcji lekowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aurex 20 20 mg
Cytalopram wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) średnio po 4 godzinach (zakres 1-7 godzin), z wysoką dostępnością biologiczną około 80%. Objętość dystrybucji wynosi 12-17 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (<80%), co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Lek podlega metabolizmowi wątrobowemu, z wytworzeniem aktywnych metabolitów (demetylocytalopram, didemetylocytalopram, N-tlenek cytalopramu) o słabszym działaniu oraz nieaktywnego metabolitu deaminowanej pochodnej kwasu propionowego. Okres półtrwania wynosi około 1,5 doby, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a osoczowy klirens całkowity to około 0,4 l/min (klirens wątrobowy 0,3 l/min, nerkowy 0,05-0,08 l/min). Eliminacja odbywa się głównie przez wątrobę (85% dawki), a 12-23% dawki wydalane jest w moczu w postaci niezmienionej. Farmakokinetyka cytalopramu jest liniowa, a stan stacjonarny osiągany jest po 1-2 tygodniach stosowania; średnie stężenie w osoczu przy dawce 40 mg/dobę wynosi 300 nmol/l (zakres 165-405 nmol/l) bez wyraźnej korelacji z efektem terapeutycznym lub działaniami niepożądanymi.
Aurex, biotransformacja, ciężka niewydolność nerek, Cmax, cytalopram, demetylocytalopram, didemetylocytalopram, dostępność biologiczna, farmakokinetyka liniowa, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens wątrobowy, N-tlenek cytalopramu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoczowy klirens, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby