właściwości morfinopodobne
Właściwości morfinopodobne to zespół cech farmakologicznych charakterystycznych dla morfiny i innych opioidów. Obejmują one przede wszystkim silne działanie przeciwbólowe (analgezja), które wynika z aktywacji receptorów opioidowych, głównie typu μ (mi), znajdujących się w ośrodkowym układzie nerwowym.
Substancje o właściwościach morfinopodobnych wywołują również szereg innych efektów, takich jak: działanie euforyzujące, sedacja, depresja oddechowa, supresja odruchu kaszlowego, zwężenie źrenic (mioza), zaparcia oraz spowolnienie perystaltyki przewodu pokarmowego. Charakterystyczną cechą tych związków jest również wywoływanie tolerancji i zależności fizycznej przy długotrwałym stosowaniu.
W praktyce klinicznej substancje o właściwościach morfinopodobnych wykorzystywane są głównie w leczeniu silnego bólu, szczególnie bólu nowotworowego. Do tej grupy należą zarówno naturalne alkaloidy opium (morfina, kodeina), ich półsyntetyczne pochodne (heroina, oksykodon), jak i syntetyczne opioidy (fentanyl, metadon, tramadol). Ich stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej, która może stanowić zagrożenie życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Klipal 600 mg + 50 mg
Lek Klipal zawiera paracetamol (600 mg) oraz kodeinę fosforan półwodny (50 mg) i wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. W ciąży dopuszcza się okazjonalne stosowanie leku w najmniejszej skutecznej dawce i przez najkrótszy czas, unikając przewlekłego podawania, zwłaszcza w końcowym okresie ciąży ze względu na ryzyko depresji oddechowej i zespołu odstawiennego u noworodka. Paracetamol w standardowych dawkach nie wykazuje teratogenności, natomiast dane dotyczące kodeiny są niejednoznaczne, z niektórymi badaniami wskazującymi na potencjalne ryzyko wad serca. Lek jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią ze względu na przenikanie kodeiny i jej metabolitów do mleka, co u kobiet z szybkim metabolizmem CYP2D6 może prowadzić do toksyczności opioidowej u niemowląt, objawiającej się m.in. sennością, zaburzeniami ssania i depresją oddechową, a w skrajnych przypadkach nawet śmiercią dziecka.