działanie adrenolityczne
Działanie adrenolityczne (sympatykolityczne) odnosi się do hamowania lub blokowania wpływu katecholamin (adrenaliny, noradrenaliny) na receptory adrenergiczne. Substancje o takim działaniu blokują efekty pobudzenia układu współczulnego (sympatycznego), będącego częścią autonomicznego układu nerwowego.
Leki adrenolityczne dzielą się głównie na α-adrenolityki (blokujące receptory α-adrenergiczne) oraz β-adrenolityki (blokujące receptory β-adrenergiczne). Istnieją również substancje o działaniu mieszanym. Alfa-adrenolityki stosuje się głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego, przerostu prostaty oraz w niektórych przypadkach zaburzeń krążenia obwodowego. Beta-adrenolityki znajdują zastosowanie w terapii nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, zaburzeń rytmu serca oraz w profilaktyce migreny.
Mechanizm działania adrenolityków polega na kompetycyjnym wiązaniu się z receptorami adrenergicznymi, przez co uniemożliwiają one przyłączenie się do nich naturalnych neurotransmiterów – adrenaliny i noradrenaliny. W konsekwencji dochodzi do blokady efektów fizjologicznych związanych z pobudzeniem układu współczulnego, takich jak przyspieszenie akcji serca, wzrost ciśnienia tętniczego czy rozszerzenie oskrzeli.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Klomipramina – Właściwości farmakodynamiczne
Klomipramina, dostępna w formie tabletek powlekanych o dawkach 10 mg, 25 mg oraz 75 mg (Anafranil SR), jest nieselektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego monoamin (kod ATC: N06AA04), wykazującym dominujące hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) w porównaniu do noradrenaliny (NA). Oprócz podstawowego mechanizmu, lek wykazuje działanie α1-adrenolityczne, cholinolityczne, przeciwhistaminowe oraz przeciwserotoninergiczne. W terapii depresji klomipramina poprawia objawy takie jak spowolnienie psychomotoryczne, obniżony nastrój oraz lęk, przy czym efekt terapeutyczny pojawia się zwykle po 2-3 tygodniach systematycznego stosowania, co jest zgodne z typowym okresem latencji leków przeciwdepresyjnych.
działanie adrenolityczne, działanie cholinolityczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwserotoninergiczne, hamowanie zwrotnego wychwytu neuroprzekaźników, inhibitor wychwytu zwrotnego monoamin, klomipramina, noradrenalina, ośrodkowy układ nerwowy, patofizjologia, receptor adrenergiczny, receptor histaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, serotonina, spowolnienie psychomotoryczne, układ serotoninergiczny, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół depresyjny, zespół natręctw - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Promazin Jelfa 25 mg
Promazyna, będąca pochodną fenotiazyny i klasyfikowana pod kodem ATC N05AA03, jest neuroleptykiem o umiarkowanym działaniu uspokajającym i przeciwpsychotycznym. Substancją czynną preparatu Promazin Jelfa jest chlorowodorek promazyny, dostępny w dawkach 25 mg, 50 mg oraz 100 mg w formie tabletek drażowanych. Mechanizm działania promazyny opiera się na antagonizmie receptorów dopaminergicznych (kluczowy dla efektu przeciwpsychotycznego), serotoninergicznych 5-HT2, adrenergicznych α1 (odpowiedzialnych za ortostatyczne spadki ciśnienia tętniczego), muskarynowych (powodujących objawy cholinolityczne) oraz histaminowych H1 (przyczyniających się do działania sedatywnego). Lek wykazuje także słabe działanie przeciwautystyczne i przeciwwymiotne, co rozszerza jego zastosowanie kliniczne.
chlorowodorek promazyny, dysfunkcja seksualna, działanie adrenolityczne, działanie antycholinergiczne, działanie przeciwautystyczne, działanie przeciwdopaminergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwwymiotne, działanie uspokajające, fenotiazyna, ginekomastia, hiperprolaktynemia, laktoza jednowodna, mlekotok, neuroleptyk, nietolerancja substancji, objaw cholinolityczny, ortostatyczny spadek ciśnienia, ośrodkowy układ nerwowy, przekaźnictwo dopaminergiczne, przysadka mózgowa, receptor 5-HT2, receptor adrenergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, tabletka drażowana, układ endokrynny, układ limbiczny, wydzielanie prolaktyny, zaburzenie miesiączkowania - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hydroxyzinum Bluefish 10 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek, klasyfikowana jako lek psycholeptyczny z grupy anksjolityków (ATC: N05BB01), wykazuje silny antagonizm receptorów histaminowych H1, co przekłada się na szybkie i długotrwałe działanie przeciwhistaminowe (początek po około 1 godzinie, utrzymujące się co najmniej 24 godziny, a nawet do 96 godzin u pacjentów z niewydolnością wątroby). Ponadto lek charakteryzuje się działaniem sedatywnym, pojawiającym się po 15-45 minutach i trwającym około 12 godzin, wynikającym z wpływu na twór siatkowaty. Hydroksyzyna wykazuje także właściwości przeciwświądowe, potwierdzone w badaniach pediatrycznych (dawka 0,7 mg/kg m.c.), gdzie redukcja świądu przekraczała 85% w okresie 2-12 godzin po podaniu. Dodatkowo lek posiada działanie przeciwcholinergiczne, spazmolityczne, sympatykolityczne oraz łagodne przeciwbólowe, co rozszerza jego profil farmakologiczny.
atopowe zapalenie skóry, bezsenność, działanie adrenolityczne, działanie anksjolityczne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwwydzielnicze, działanie przeciwwymiotne, działanie spazmolityczne, działanie sympatykolityczne, elektroencefalografia, hydroksyzyna chlorowodorek, niewydolność wątroby, objawy odstawienia, objawy skórne, pokrzywka, polisomnografia, próba apomorfinowa, próba veriloidowa, receptory muskarynowe, rozszerzanie oskrzeli, twór siatkowaty, wyprysk, zaburzenia lękowe, zaburzenia pamięci, zapalenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tonicard 150 mg
Propafenon chlorowodorek, substancja czynna leku Tonicard dostępnego w tabletkach o dawkach 150 mg i 300 mg, jest klasyfikowany jako lek przeciwarytmiczny klasy Ic (kod ATC: C01BC03). Jego podstawowy mechanizm działania polega na stabilizacji błon komórkowych mięśnia sercowego poprzez blokadę szybkiego prądu jonów sodowych, co prowadzi do zwolnienia depolaryzacji komórek oraz wydłużenia czasu przewodzenia impulsów w przedsionkach, węźle przedsionkowo-komorowym oraz układzie Hisa-Purkinjego, z najsilniejszym efektem w tym ostatnim. Propafenon zwiększa próg stymulacji mięśnia sercowego oraz próg migotania komór, co zmniejsza pobudliwość elektryczną serca i stabilizuje rytm serca.
blokowanie kanału sodowego, czas refrakcji, depolaryzacja komórek, dodatkowa droga przewodzenia, działanie adrenolityczne, efekt elektrofizjologiczny, elektrofizjologia mięśnia sercowego, lek przeciwarytmiczny klasy IC, pobudliwość elektryczna, prąd jonów sodowych, próg migotania komór, propafenonu chlorowodorek, stabilizacja błony komórkowej, układ bodźco-przewodzący serca, układ Hisa-Purkinjego, węzeł przedsionkowo-komorowy, właściwość β-adrenolityczna, zespół preekscytacji, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, zespół WPW - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Urapidil Kalceks 25 mg
Urapidyl, klasyfikowany jako lek adrenolityczny obwodowy blokujący receptory alfa-adrenergiczne (ATC: C02CA06), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący zarówno komponenty ośrodkowe, jak i obwodowe. Jego podstawowym efektem farmakodynamicznym jest obniżenie skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego poprzez zmniejszenie oporu obwodowego naczyń krwionośnych, przy jednoczesnym zachowaniu stabilnego tętna, co ogranicza ryzyko tachykardii odruchowej. Urapidyl nie wpływa negatywnie na rzut minutowy serca, a w przypadkach pierwotnie obniżonego rzutu minutowego z powodu zwiększonego obciążenia następczego może nawet prowadzić do jego poprawy, co stanowi istotną korzyść hemodynamiczną.
adrenalina i noradrenalina, alfa-bloker, amina katecholowa, choroba nadciśnieniowa, ciśnienie skurczowe i rozkurczowe, ciśnienie tętnicze krwi, działanie adrenolityczne, lek hipotensyjny, obciążenie następcze, opór obwodowy naczyń, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-adrenergiczny, receptor serotoninergiczny, receptor serotoninergiczny 5-HT1A, rozkurcz mięśni gładkich, roztwór do wstrzykiwań, rzut minutowy serca, tachykardia odruchowa, układ współczulny, urapidyl - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Chlorprothixen Hasco 15 mg
Chloroprotyksen, należący do pochodnych tioksantenu i oznaczony w klasyfikacji ATC kodem N05AF03, wykazuje działanie przeciwpsychotyczne głównie poprzez blokadę postsynaptycznych receptorów dopaminergicznych w mózgu. Jego profil farmakodynamiczny obejmuje również blokadę receptorów alfa-adrenergicznych, co może prowadzić do efektów obwodowych, takich jak hipotensja ortostatyczna. Lek charakteryzuje się wyraźnym działaniem sedatywnym, wynikającym z hamowania bodźców do układu siatkowatego pnia mózgu, co skutkuje uspokojeniem i sennością. Ponadto chloroprotyksen wykazuje działanie przeciwwymiotne poprzez hamowanie chemoreceptorów w rdzeniu kręgowym, co klinicznie przekłada się na zmniejszenie nudności i wymiotów.
chloroprotyksen, działanie adrenolityczne, działanie przeciwwymiotne, działanie sedatywne, hiperprolaktynemia, hipotensja ortostatyczna, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, prolaktyna, prolaktynostatyna, receptor alfa-adrenergiczny, receptor dopaminergiczny postsynaptyczny, układ siatkowaty pnia mózgu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Carvetrend 3,125 mg
Carvetrend, zawierający 3,125 mg karwedylolu, jest wskazany w leczeniu przewlekłej niewydolności serca (od łagodnej do ciężkiej), nadciśnienia tętniczego, stabilnej choroby wieńcowej oraz u pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego z frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF ≤ 40%). W terapii niewydolności serca lek stosowany jest jako uzupełnienie standardowej terapii obejmującej inhibitory ACE, leki moczopędne oraz digoksynę, przy zachowaniu stabilności klinicznej i prawidłowej objętości wewnątrznaczyniowej pacjenta. Karwedylol wykazuje działanie alfa- i beta-adrenolityczne, co przekłada się na obniżenie oporu obwodowego, redukcję częstości akcji serca oraz zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego, korzystnie wpływając na zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen oraz przebudowę lewej komory.
choroba wieńcowa, digoksyna, dysfunkcja lewej komory, działanie adrenolityczne, frakcja wyrzutowa lewej komory, inhibitor konwertazy angiotensyny, karwedylol, lek hipotensyjny, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, objętość wewnątrznaczyniowa, ostry zawał mięśnia sercowego, przebudowa lewej komory serca, przewlekła niewydolność serca, schorzenie układu sercowo-naczyniowego, stabilna choroba wieńcowa, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Anafranil 25 mg
Anafranil, zawierający chlorowodorek klomipraminy, jest nieselektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego monoamin (kod ATC: N06AA04), dostępnym w tabletkach powlekanych o dawkach 10 mg i 25 mg. Jego podstawowy mechanizm działania polega na hamowaniu zwrotnego wychwytu noradrenaliny (NA) i serotoniny (5-HT), z przewagą wpływu na układ serotoninergiczny. Klomipramina wykazuje także dodatkowe efekty farmakodynamiczne, takie jak blokada receptorów α1-adrenergicznych (co może prowadzić do hipotensji), działanie cholinolityczne (objawy niepożądane: suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zaparcia), przeciwhistaminowe (senność, uspokojenie) oraz przeciwserotoninergiczne, które wspólnie wzmacniają jej efekt terapeutyczny.
chlorowodorek klomipraminy, działanie adrenolityczne, działanie cholinolityczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwserotoninergiczne, hamowanie zwrotnego wychwytu neuroprzekaźników, lek przeciwdepresyjny, lek trójpierścieniowy, nieselektywny inhibitor wychwytu zwrotnego monoamin, noradrenalina, odpowiedź kliniczna, receptor adrenergiczny, receptor histaminowy, receptor serotoninowy, serotonina, spowolnienie psychomotoryczne, szczelina synaptyczna, transmisja serotoninergiczna, układ cholinergiczny, układ serotoninergiczny, zaburzenie depresyjne, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół depresyjny, zespół natręctw