objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tracrium 10 mg/ml
Atrakuriowy bezylan, substancja czynna Tracrium (10 mg/ml), wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach 0,3-0,6 mg/kg mc., z okresem półtrwania eliminacji około 20 minut i objętością dystrybucji 0,16 l/kg. Lek wiąże się z białkami osocza w 82%, co wpływa na jego biodostępność. Metabolizm atrakurium odbywa się głównie przez nieenzymatyczną reakcję Hofmanna oraz hydrolizę estrową katalizowaną przez nieswoiste esterazy, niezależnie od funkcji nerek i wątroby, co czyni go bezpiecznym u pacjentów z ich niewydolnością. Powstają dwa nieaktywne metabolity: laudanozyna i alkohol czwartorzędowy, które nie wykazują działania blokującego przewodnictwo nerwowo-mięśniowe.
alkohol czwartorzędowy, atrakuriowy bezylan, białka osocza, biodostępność, biotransformacja leku, blokada nerwowo-mięśniowa, eliminacja Hofmanna, esterazy, hydroliza estrowa, krańcowa niewydolność nerek, laudanozyna, objętość dystrybucji, oddział intensywnej terapii, okres półtrwania, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, reakcja Hofmanna, Tracrium, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abiraterone Fresenius Kabi 250 mg
Abirateron octan po doustnym podaniu na czczo osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) w około 2 godziny, charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (99,8%) oraz dużą objętością dystrybucji (~5630 l). Biodostępność leku jest silnie zależna od obecności pokarmu, zwłaszcza tłuszczów, co powoduje wzrost AUC do 10-krotnego i Cmax do 17-krotnego w porównaniu z podaniem na czczo. Metabolizm abirateronu zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania dominujących metabolitów – siarczanu abirateronu i siarczanu N-tlenku abirateronu, które stanowią po około 43% całkowitej promieniotwórczości. Okres półtrwania u osób zdrowych wynosi około 15 godzin, a eliminacja odbywa się głównie z kałem (88%, w tym 55% w postaci niezmienionego abirateronu octanu) oraz w mniejszym stopniu z moczem (5%). Ze względu na zmienność ekspozycji farmakokinetycznej, zaleca się przyjmowanie leku na czczo, co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku, aby zapewnić stabilną biodostępność.
abirateron octan, biodostępność, biosynteza androgenów, Cmax, farmakokinetyka, hemodializa, hepatotoksyczność, hydroliza, in vivo, klasyfikacja Child-Pugh, krańcowe stadium choroby nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, rak gruczołu krokowego z przerzutami, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, skala Child-Pugh, sulfuryzacja, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Olodaterol – Właściwości farmakokinetyczne
Olodaterol, długo działający β2-agonista, wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach terapeutycznych, osiągając stan stacjonarny po 8 dniach inhalacji raz na dobę. Po inhalacji za pomocą Respimat biodostępność wynosi około 30%, a maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 10-20 minut. Substancja wiąże się z białkami osocza w 60%, ma dużą objętość dystrybucji (1110 l) i jest substratem dla transporterów P-gp, OAT1, OAT3 oraz OCT1. Metabolizm olodaterolu zachodzi głównie przez glukuronizację i O-demetylację, z udziałem izoenzymów CYP2C9, CYP2C8, CYP3A4 oraz UGT2B7, UGT1A1, UGT1A7 i UGT1A9. Całkowity klirens wynosi 872 ml/min, z klirensem nerkowym 173 ml/min. Wydalanie odbywa się głównie z kałem (53%) i moczem (38%), a okres półtrwania wynosi około 45 godzin, co wskazuje na długotrwałe utrzymywanie się leku w organizmie.
astma, białko oporności raka piersi, białko osocza, biodostępność olodaterolu, biotransformacja, cytochrom P450, długo działający β2-agonista, glukuronizacja, inhalator Respimat, izoenzym CYP2C9, klirens całkowity, klirens nerkowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oporność wielolekowa, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, POChP, polipeptyd transportujący aniony organiczne, Spiolto Respimat, stan stacjonarny, transporter anionów organicznych, transporter błonowy, transporter kationów organicznych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Olimestra 40 mg
Olmesartan medoksomil jest prolekiem, który ulega szybkiej konwersji do aktywnego olmesartanu podczas absorpcji w przewodzie pokarmowym, z biodostępnością wynoszącą 25,6%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2 godzinach, a lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (99,7%) oraz objętością dystrybucji 16-29 l. Całkowity klirens osoczowy wynosi średnio 1,3 l/h, z klirensem nerkowym 0,5-0,7 l/h, a okres półtrwania w fazie eliminacji to 10-15 godzin. Wydalanie olmesartanu odbywa się w około 40% przez nerki i 60% drogą wątrobowo-żółciową, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania u pacjentów z niedrożnością dróg żółciowych. Stan stacjonarny osiągany jest po kilku dawkach, bez dalszej kumulacji po 14 dniach stosowania.
biodostępność olmesartanu, Cmax, esteraza, interakcja lekowa, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kolesewelam chlorowodorek, krążenie jelitowo-wątrobowe, nadciśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, parametr farmakokinetyczny, prolek, sekwestrant kwasu żółciowego, stan stacjonarny, stężenie olmesartanu w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metformin Medreg 500 mg
Metformina, doustny lek przeciwcukrzycowy z grupy biguanidów, charakteryzuje się biodostępnością na poziomie 50-60% po podaniu tabletek 500 mg lub 850 mg, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 2,5 godzinie (tmax). Wchłanianie leku jest nieliniowe i może ulegać wysyceniu, a spożycie pokarmu zmniejsza Cmax o 40% i AUC o 25%, jednocześnie opóźniając tmax o 35 minut. W stanie stacjonarnym, osiąganym w ciągu 24-48 godzin, stężenie metforminy w osoczu zwykle nie przekracza 1 µg/mL, a maksymalne stężenia w badaniach klinicznych nie przekraczają 5 µg/mL. Metformina wykazuje minimalne wiązanie z białkami osocza, szeroką objętość dystrybucji (63-276 L) oraz przenika do erytrocytów, co wskazuje na znaczną dystrybucję tkankową. Lek nie ulega metabolizmowi i jest wydalany w formie niezmienionej głównie przez nerki, z klirensem nerkowym przekraczającym 400 mL/min, co sugeruje eliminację przez przesączanie kłębuszkowe i wydzielanie kanalikowe. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 6,5 godziny.
biguanid, biodostępność, chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, farmakokinetyka nieliniowa, klirens nerkowy, kontrola glikemii, kwasica mleczanowa, lek przeciwcukrzycowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, stężenie glukozy we krwi, stężenie leku, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmycar 80 mg + 25 mg
Telmycar, zawierający 80 mg telmisartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu, wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne wynikające z profili obu substancji czynnych. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością 42% przy dawce 40 mg i 58% przy 160 mg, wykazując farmakokinetykę nieliniową. Pokarm zmniejsza biodostępność telmisartanu o 6-19%, jednak nie wpływa to na skuteczność terapeutyczną. Telmisartan wiąże się z białkami osocza w >99,5%, ma pozorną objętość dystrybucji około 500 litrów i jest metabolizowany do nieaktywnego acyloglukuronidu bez udziału cytochromu P450. Eliminacja następuje głównie drogą żółciową (>97% w kale), z klirensem osoczowym >1500 ml/min i okresem półtrwania >20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Hydrochlorotiazyd osiąga Tmax w 1-3 godziny, ma biodostępność około 60%, umiarkowane wiązanie z białkami (68%), pozorną objętość dystrybucji 0,83-1,14 l/kg, jest wydalany nerkowo w postaci niezmienionej, z klirensem nerkowym 250-300 ml/min i okresem półtrwania 10-15 godzin, wykazując farmakokinetykę liniową.
acyloglukuronid, alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność leku, cytochrom P450, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kwas glukuronowy, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, telmisartan hydrochlorotiazyd, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie żółciowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Hemina – Właściwości farmakokinetyczne
Hemina, stosowana w leczeniu porfirii, wykazuje specyficzne parametry farmakokinetyczne po dożylnym podaniu dawki 3 mg/kg masy ciała. Średnie stężenie początkowe (C0) wynosi 60,0 ± 17 µg/ml, a okres półtrwania w fazie eliminacji (t½) to 10,8 ± 1,6 godziny. Całkowity klirens osocza wynosi 3,7 ± 1,2 ml/min, natomiast objętość dystrybucji to 3,4 ± 0,9 l, co wskazuje na ograniczoną dystrybucję głównie w przestrzeni wewnątrznaczyniowej i wątrobie. Produkt Human Hemin Orphan Europe dostępny jest jako koncentrat 25 mg/ml, gdzie jedna ampułka 10 ml zawiera 250 mg heminy, a po rozcieńczeniu w 100 ml 0,9% NaCl stężenie w roztworze do infuzji wynosi 2273 µg/ml. Zawartość etanolu 96% (1 g/10 ml) jako substancji pomocniczej może mieć znaczenie kliniczne u wybranych pacjentów.
biodostępność, etanol, hem, hemina, hemoglobina, hemoproteina, infuzja dożylna, klirens osocza, koncentrat do sporządzania roztworu, kumulacja substancji, mechanizm eliminacji, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, podanie wielokrotne, półtrwanie biologiczne, porfiria, przestrzeń wewnątrznaczyniowa, roztwór chlorku sodu, stężenie początkowe, stężenie terapeutyczne, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adalift 5 mg
Tadalafil, substancja czynna preparatu Adalift, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 2 godzinach. Jego średnia objętość dystrybucji wynosi około 63 litrów, a 94% leku wiąże się z białkami osocza. Metabolizm odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, a głównym metabolitem jest glukuronian metylokatecholu, który wykazuje aktywność na PDE5 co najmniej 13 000 razy słabszą niż tadalafil. Klirens leku u zdrowych osób wynosi 2,5 l/godzinę, a okres półtrwania to średnio 17,5 godziny. Eliminacja zachodzi głównie z kałem (61% dawki) oraz z moczem (36% dawki). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5–20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę. Wpływ posiłku i pory dnia na wchłanianie jest klinicznie nieistotny.
białka osoczowe, ciężka niewydolność wątroby, cukrzyca, cytochrom P450, dostępność biologiczna tadalafilu, fosfodiesteraza typu 5, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, klirens tadalafilu, maksymalne stężenie w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny tadalafilu, substancja czynna, tadalafil, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teriflunomide +pharma 14 mg
Teriflunomid, podawany doustnie w dawce 14 mg, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz mediana Tmax wynoszącą 1-4 godziny po wielokrotnym podaniu. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę z około 34-krotnym współczynnikiem kumulacji AUC i osiąga 95% stężenia stanu stacjonarnego po około 100 dniach terapii. Teriflunomid wiąże się w ponad 99% z białkami osocza, głównie albuminą, a jego objętość dystrybucji wynosi około 11 L. Metabolizm zachodzi głównie przez hydrolizę, z udziałem utleniania, N-acetylacji i sprzęgania z siarczanami. Eliminacja odbywa się głównie przez wydzielanie do przewodu pokarmowego z żółcią (37,5% z kałem, 22,6% z moczem), a okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 19 dni. Klirens całkowity po dożylnym podaniu wynosi 30,5 mL/h.
białko oporności raka piersi, białko osocza, biodostępność, cholestyramina, ekspozycja w stanie stacjonarnym, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, klirens całkowity, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, procedura przyspieszonej eliminacji, procedura szybkiej eliminacji, sprzęganie z siarczanami, stan stacjonarny, stężenie minimalne, stężenie w osoczu, stwardnienie rozsiane, tabletka powlekana, teriflunomid, transporter BCRP, utlenianie, węgiel aktywowany, współczynnik kumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Temsirolimus – Właściwości farmakokinetyczne
Temsirolimus, dostępny w postaci koncentratu do infuzji, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się wielowykładniczym spadkiem stężenia we krwi pełnej oraz preferencyjnym wiązaniem z białkiem FKBP-12 w komórkach krwi. Po dożylnym podaniu pojedynczej dawki 25 mg, średnie Cmax wynosiło 585 ng/ml, a AUC 1627 ng·h/ml, natomiast po schemacie 175 mg tygodniowo przez 3 tygodnie, a następnie 75 mg tygodniowo, Cmax wzrastało do około 2457-2574 ng/ml. Temsirolimus metabolizowany jest głównie w wątrobie do aktywnego metabolitu syrolimusu, którego AUC jest 2,7-krotnie wyższe niż leku macierzystego, a okres półtrwania wynosi 73,3 godziny (w porównaniu do 17,7 godziny temsirolimusu). Klirens leku wynosi średnio 11,4 ± 2,4 l/h, a wydalanie odbywa się głównie z kałem (78%), z minimalnym udziałem nerek (4,6%). Substancja jest substratem P-gp i wykazuje hamowanie izoenzymów CYP450, zwłaszcza CYP3A4/5 (Ki = 3,1 µM), co może prowadzić do interakcji farmakokinetycznych, szczególnie z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4/5, np. midazolamem, którego AUC może wzrosnąć 3-4-krotnie podczas terapii temsirolimusem.
AUCsum, białko FKBP-12, chłoniak z komórek płaszcza, ciężkie zaburzenie wątroby, cytochrom P450, ekspozycja na lek, eskalacja dawki, farmakokinetyka, glikoproteina p, hydroksylowanie, interakcja lekowa, klirens leku, mikrosomy wątroby, modelowanie farmakokinetyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, populacja pediatryczna, redukcja dawki, seco-temsirolimus, stała dysocjacji, stała hamowania, stężenie leku, stężenie maksymalne, substancja przeciwnowotworowa, syrolimus, zaburzenie czynności wątroby, znakowanie radioaktywne