Właściwości farmakokinetyczne leku Bactrazol 500 mg

Azytromycyna, substancja czynna leku Bactrazol, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jej zastosowanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych tego antybiotyku makrolidowego, obejmujący wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz eliminację.¹

Wchłanianie

Biodostępność azytromycyny po podaniu doustnym jest umiarkowana i wynosi około 37%. Po przyjęciu leku, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest osiągane stosunkowo szybko, bo już po 2-3 godzinach od momentu przyjęcia. W przypadku jednorazowej dawki 500 mg, wartość Cmax wynosi około 0,4 μg/ml.²

Dystrybucja

Azytromycyna charakteryzuje się wyjątkowym profilem dystrybucji w organizmie. Po podaniu doustnym przenika intensywnie do tkanek organizmu. Badania kinetyczne wykazały, że stężenia azytromycyny w tkankach mogą być znacząco wyższe – nawet do 50 razy – w porównaniu z maksymalnym stężeniem obserwowanym w osoczu.³

Wiązanie z białkami osocza dla azytromycyny wykazuje zależność od stężenia leku w surowicy i waha się w zakresie od 12% przy stężeniu 0,5 μg/ml do 52% przy niższym stężeniu 0,05 μg/ml. Średnia objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vss) jest bardzo duża i wynosi 31,1 l/kg, co dodatkowo potwierdza intensywną penetrację leku do tkanek.⁴

Istotną cechą dystrybucji azytromycyny jest jej zdolność do gromadzenia się w fagocytach i uwalniania w procesie aktywnej fagocytozy, co zostało potwierdzone w badaniach na zwierzętach. W ogniskach zapalnych stwierdzono wysokie stężenia azytromycyny, co może mieć znaczenie dla skuteczności przeciwbakteryjnej leku.⁵

Eliminacja

Okres półtrwania azytromycyny w fazie eliminacji z osocza jest ściśle powiązany z okresem półtrwania w tkankach i wynosi od 2 do 4 dni. Ta długa wartość t½ umożliwia stosowanie leku w schematach dawkowania raz na dobę oraz w krótkich kuracjach.⁶

Lek podlega podwójnej drodze eliminacji. Około 12% podanej dożylnie dawki azytromycyny jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej w ciągu 3 dni. Główna droga eliminacji azytromycyny prowadzi przez wydzielanie z żółcią – zarówno w postaci niezmienionej, jak i w formie metabolitów.⁷

Metabolizm

W procesie metabolizmu azytromycyny zidentyfikowano dziesięć metabolitów powstających w wyniku różnorodnych przemian biochemicznych, takich jak:

• N-demetylacja
• O-demetylacja
• Hydroksylacja pierścieni deoksyaminowych
• Hydroksylacja pierścieni aglikonowych
• Tworzenie koniugatów z kladynozą

Istotnym aspektem z punktu widzenia klinicznego jest fakt, że metabolity nie wykazują aktywności mikrobiologicznej, co zostało potwierdzone przez porównanie wyników uzyskanych metodą chromatografii cieczowej oraz testów mikrobiologicznych.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Niewydolność nerek

Parametry farmakokinetyczne azytromycyny ulegają zmianom u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, przy czym stopień tych zmian jest zależny od nasilenia niewydolności:^{40 ml/min) w porównaniu z grupą pacjentów z prawidłową czynnością nerek (współczynnik przesączania >90 ml/min).”>9}

• Lekka do umiarkowanej niewydolność nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego >40 ml/min) – po podaniu jednorazowej dawki doustnej 1 g azytromycyny obserwuje się niewielki wzrost wartości Cmax i AUC0-120 (odpowiednio o 5,1% oraz 4,2%) w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek (GFR >90 ml/min).
• Ciężka niewydolność nerek – w tej grupie pacjentów zmiany są bardziej wyraźne, ze średnim wzrostem Cmax o 61% i AUC0-120 o 35% w porównaniu z wartościami prawidłowymi.

Te różnice w parametrach farmakokinetycznych należy uwzględnić przy ustalaniu dawkowania u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek.¹⁰

Niewydolność wątroby

U pacjentów z łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem czynności wątroby nie obserwuje się istotnych zmian w parametrach farmakokinetycznych azytromycyny w surowicy w porównaniu z osobami z prawidłową funkcją wątroby. Interesującą obserwacją jest fakt, że u tych pacjentów wydalanie azytromycyny przez nerki wydaje się być zwiększone, co może stanowić mechanizm kompensacyjny wobec zmniejszonego klirensu wątrobowego.¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku

Farmakokinetyka azytromycyny u pacjentów w podeszłym wieku jest generalnie podobna do obserwowanej u młodych dorosłych. Istnieje jednak pewna różnica dotycząca kobiet w podeszłym wieku, u których maksymalne stężenia leku są większe o 30-50% w porównaniu z młodszymi pacjentkami. Mimo tych wyższych wartości Cmax, nie dochodzi do kumulacji leku podczas standardowych schematów dawkowania.¹²

Populacja pediatryczna

Parametry farmakokinetyczne azytromycyny badano u dzieci w szerokim przedziale wiekowym – od 4 miesięcy do 15 lat. W badaniach tych lek podawano w różnych postaciach farmaceutycznych (kapsułki, granulat lub zawiesina) według następującego schematu dawkowania:¹³

• Dzień 1: 10 mg/kg masy ciała
• Dni 2-5: 5 mg/kg masy ciała

Wyniki badań wykazały następujące stężenia maksymalne:

Czas półtrwania (t½) u starszych dzieci wynosi około 36 godzin i mieści się w zakresie wartości obserwowanych u pacjentów dorosłych, co pozwala na stosowanie podobnych schematów dawkowania z uwzględnieniem odpowiedniego przeliczenia dawki na masę ciała.¹⁴