Leki w grupie
„antybiotyki makrolidowe”

Antybiotyki makrolidowe to grupa antybiotyków o działaniu bakteriostatycznym, charakteryzujących się obecnością makrocyklicznego pierścienia laktonowego w swojej strukturze. Działają poprzez wiązanie się z podjednostką 50S rybosomu bakteryjnego, blokując syntezę białek patogenów. Wykazują skuteczność głównie wobec bakterii Gram-dodatnich, atypowych patogenów oddechowych (Mycoplasma, Chlamydia, Legionella) oraz niektórych bakterii Gram-ujemnych.

Do najważniejszych antybiotyków makrolidowych należą: erytromycyna (najstarszy przedstawiciel grupy), klarytromycyna, azytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna, fidaksomycyna oraz telitromycyna (ketolid). Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające te substancje pod nazwami handlowymi: Erythromycinum, Davercin (erytromycyna); Klacid, Fromilid, Lekoklar (klarytromycyna); Azibiot, Azitox, Sumamed (azytromycyna); Rulid, Roxiratio (roksytromycyna); Rovamycine (spiramycyna); Dificlir (fidaksomycyna).

Makrolidy dzieli się na generacje: I generacja (erytromycyna, spiramycyna), II generacja (klarytromycyna, roksytromycyna) i III generacja (azytromycyna). Dodatkowo wyróżnia się ketolidów (telitromycyna), będących półsyntetycznymi pochodnymi erytromycyny, zmodyfikowanymi w celu przezwyciężenia mechanizmów oporności.

Główne zalety antybiotyków makrolidowych obejmują: dobry profil bezpieczeństwa, wysoką biodostępność po podaniu doustnym, dobrą penetrację do tkanek (zwłaszcza azytromycyna), możliwość stosowania u pacjentów z alergią na antybiotyki beta-laktamowe, działanie przeciwzapalne (niezależne od efektu przeciwbakteryjnego) oraz wygodne dawkowanie (azytromycyna może być stosowana w krótkich schematach terapeutycznych).

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem makrolidów to przede wszystkim interakcje lekowe (poprzez hamowanie cytochromu P450), wydłużenie odstępu QT (szczególnie klarytromycyna i azytromycyna), co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), ryzyko rozwoju oporności bakterii (szczególnie przy nadużywaniu tych leków) oraz rzadkie przypadki hepatotoksyczności. Ketolidów mogą powodować poważniejsze działania niepożądane, w tym zaburzenia widzenia i nasilone hepatotoksyczności.

Lista leków w tej grupie

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl