tokspolazmoza wrodzona
Wskazanie

Toksoplazmoza wrodzona to choroba pasożytnicza, spowodowana wewnątrzłonową transmisją pierwotniaka Toxoplasma gondii od matki do płodu podczas pierwotnej infekcji w czasie ciąży. Ryzyko transmisji rośnie wraz z zaawansowaniem ciąży (od około 15% w pierwszym trymestrze do ponad 70% w trzecim), ale ciężkość objawów maleje – wczesne zakażenie powoduje najpoważniejsze konsekwencje.

Klasyczna triada objawów toksoplazmowy wrodzonej obejmuje zapalenie siatkówki i naczyniówki oka, zwapnienia śródmózgowe oraz wodogłowie. Ponadto mogą wystąpić zaburzenia neurologiczne, małogłowie, drgawki, opóźnienie rozwoju psychomotorycznego, żółtaczka, powiększenie wątroby i śledziony, czy zaburzenia hematologiczne. Znaczna część dzieci rodzi się jednak bez objawów, a choroba ujawnia się dopiero w późniejszym okresie życia.

Leczenie toksoplazmowy wrodzonej wymaga zastosowania skojarzonej terapii przeciwpasożytniczej, najczęściej przez okres 12 miesięcy. W Polsce stosuje się najczęściej pirymetaminę (Daraprim) w połączeniu z sulfadiazyną (Sulfadiazin) oraz suplementacją kwasu folinowego (Leucovorin, Calciumfolinat). Alternatywnie można stosować spiramycynę (Rovamycine) u kobiet ciężarnych z pierwotnym zakażeniem, aby zapobiec transmisji do płodu. W przypadku nietolerancji sulfadiaziną, można ją zastąpić klindamycyną (Clindacin, Dalacin C).

Największe trudności w leczeniu toksoplazmowy wrodzonej obejmują toksyczność stosowanych leków, szczególnie supresję szpiku kostnego po pirymetaminie, która wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi. Problemem jest również długotrwałość leczenia, które musi być prowadzone przez co najmniej rok, co wpływa na compliance pacjentów. Uszkodzenia OUN i narządu wzroku często są nieodwracalne, co wymaga długoterminowej, wielospecjalistycznej opieki. Dodatkowym wyzwaniem pozostaje wczesna diagnostyka, gdyż wiele zakażeń wrodzonych przebiega bezobjawowo w okresie noworodkowym, a manifestacja kliniczna może pojawić się dopiero po miesiącach lub latach.