lek przeciw parkinsonizmowi
Leki przeciw parkinsonizmowi to grupa preparatów farmakologicznych stosowanych w leczeniu choroby Parkinsona oraz innych zespołów parkinsonowskich. Ich głównym celem jest łagodzenie objawów wynikających z niedoboru dopaminy w układzie nigrostriatalnym mózgu.
W terapii parkinsonizmu stosuje się kilka klas leków. Najważniejsze z nich to prekursory dopaminy (lewodopa), agoniści dopaminy (np. ropinirol, pramipeksol), inhibitory monoaminooksydazy B (selegilina, rasagilina), inhibitory katecholo-O-metylotransferazy (entakapon, tolkapon) oraz leki cholinolityczne (biperiden, triheksyfenidyl).
Lewodopa, często stosowana w połączeniu z inhibitorem dekarboksylazy (karbidopa lub benserazyd), pozostaje złotym standardem w leczeniu choroby Parkinsona. Jednak długotrwałe stosowanie lewodopy wiąże się z ryzykiem wystąpienia fluktuacji ruchowych i dyskinez, co wymaga indywidualizacji terapii.
Wybór odpowiedniego leku przeciwparkinsonowskiego zależy od wieku pacjenta, nasilenia objawów, współistniejących chorób oraz potencjalnych działań niepożądanych. Leczenie zazwyczaj rozpoczyna się od monoterapii, a w miarę postępu choroby stosuje się terapię skojarzoną kilkoma lekami o różnych mechanizmach działania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rispolept 1 mg
Rispolept (rysperydon) jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg oraz w postaci roztworu doustnego, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do wskazań i stanu pacjenta. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, zwiększana drugiego dnia do 4 mg/dobę, z optymalnym zakresem 4-6 mg/dobę; dawki powyżej 10 mg/dobę nie zwiększają skuteczności, a powyżej 16 mg/dobę nie są zalecane. U osób w podeszłym wieku dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększania do 1-2 mg dwa razy na dobę. W terapii epizodów maniakalnych dawka początkowa to 2 mg raz na dobę, z możliwością zwiększania do 6 mg/dobę. W leczeniu uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera stosuje się dawkę początkową 0,25 mg dwa razy na dobę (roztwór doustny), z optymalną dawką 0,5 mg dwa razy na dobę, nie przekraczając 6 tygodni terapii. Dawkowanie u dzieci i młodzieży (5-18 lat) zależy od masy ciała, z dawkami początkowymi 0,5 mg/dobę (≥50 kg) lub 0,25 mg/dobę (<50 kg) i optymalnymi dawkami odpowiednio 1 mg/dobę i 0,5 mg/dobę.
akatyzja, bezsenność, dawka terapeutyczna, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciw parkinsonizmowi, nadmierne pocenie się, nudności, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie w chorobie Alzheimera, Rispolept, roztwór doustny, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, tabletka powlekana, uporczywa agresja, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zachowania - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Risperidon Vipharm 1 mg
Rysperydon (Risperidon Vipharm, 1 mg) jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych, uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem oraz zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży. Dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od wskazania, wieku i stanu pacjenta. U dorosłych z schizofrenią zaleca się rozpoczęcie terapii od 2 mg/dobę, zwiększając do 4 mg/dobę drugiego dnia, z optymalną dawką 4-6 mg/dobę; dawki powyżej 10 mg/dobę nie zwiększają skuteczności, a powyżej 16 mg/dobę nie są zalecane. U osób starszych dawka początkowa wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania do 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka początkowa u dorosłych to 2 mg/dobę, z możliwością zwiększania do 6 mg/dobę, natomiast u osób starszych dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę. W przypadku uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem dawka początkowa wynosi 0,25 mg dwa razy na dobę, z maksymalną dawką 1 mg dwa razy na dobę, a leczenie nie powinno przekraczać 6 tygodni.
akatyzja, bezsenność, dawka terapeutyczna, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, nadmierne pocenie, nudność, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie, otępienie typu alzheimerowskiego, podanie doustne, Risperidon Vipharm, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, uporczywa agresja, wymioty, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zachowania - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Orizon 1 mg/ml
Produkt leczniczy Orizon zawiera rysperydon w stężeniu 1 mg/ml w formie roztworu doustnego, dawkowany indywidualnie w zależności od wskazania, wieku pacjenta oraz stanu klinicznego. U dorosłych z schizofrenią dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg/dobę drugiego dnia, a dawka optymalna to 4-6 mg/dobę, nie przekraczając 16 mg/dobę ze względu na ryzyko objawów pozapiramidowych. U osób starszych dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka początkowa u dorosłych to 2 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 6 mg/dobę. W otępieniu alzheimerowskim zalecana dawka początkowa wynosi 0,25 mg dwa razy na dobę, z optymalną dawką 0,5 mg dwa razy na dobę, a terapia nie powinna przekraczać 6 tygodni. U dzieci i młodzieży (5-18 lat) z zaburzeniami zachowania dawka zależy od masy ciała: ≥50 kg – początkowo 0,5 mg/dobę, optymalnie 1 mg/dobę; <50 kg – początkowo 0,25 mg/dobę, optymalnie 0,5 mg/dobę. Produkt nie jest zalecany u dzieci poniżej 5 lat oraz u osób poniżej 18 lat w leczeniu schizofrenii i epizodów maniakalnych ze względu na brak danych skuteczności.
akatyzja, bezsenność, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, nadmierne pocenie, nudność, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie typu alzheimerowskiego, roztwór doustny, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, uporczywa agresja, wolna frakcja rysperydonu, wymioty, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zachowania - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Orizon 4 mg
Orizon (rysperydon) jest stosowany w różnych wskazaniach klinicznych z dostosowaniem dawkowania do wieku pacjenta, wskazania oraz współistniejących schorzeń. U dorosłych z schizofrenią dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, zwiększana do 4 mg/dobę drugiego dnia, z optymalnym zakresem 4-6 mg/dobę i maksymalną dawką 16 mg/dobę. U pacjentów w wieku podeszłym dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększania do 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka początkowa u dorosłych to 2 mg/dobę, z możliwością zwiększania do 6 mg/dobę, natomiast u osób starszych dawka wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę, zwiększana do 1-2 mg dwa razy na dobę. W terapii uporczywej agresji w otępieniu alzheimerowskim u pacjentów w wieku podeszłym zalecana dawka początkowa to 0,25 mg dwa razy na dobę (należy stosować inne preparaty rysperydonu, gdyż Orizon nie umożliwia podania tak niskiej dawki), z możliwością zwiększania do 1 mg dwa razy na dobę, a maksymalny czas leczenia nie powinien przekraczać 6 tygodni. Dla dzieci i młodzieży (5-18 lat) dawkowanie zależy od masy ciała: ≥50 kg dawka początkowa 0,5 mg/dobę, optymalna 1 mg/dobę, maksymalna 1,5 mg/dobę; <50 kg dawka początkowa 0,25 mg/dobę, optymalna 0,5 mg/dobę, maksymalna 0,75 mg/dobę (w dawkach 0,25 mg i 0,75 mg należy stosować inne preparaty rysperydonu). Orizon nie jest zalecany u dzieci poniżej 5 lat oraz u osób poniżej 18 lat ze schizofrenią lub epizodami maniakalnymi z powodu braku danych skuteczności.
akatyzja, dawka terapeutyczna, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, objawy odstawienne, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie typu alzheimerowskiego, proces terapeutyczny, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, uporczywa agresja, wywiad medyczny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zachowania, zaburzenie zachowania u dzieci - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clopixol 25 mg
Clopixol (zuklopentyksol) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z największą częstością i nasileniem w początkowej fazie terapii, które zwykle ulegają zmniejszeniu podczas kontynuacji leczenia. Do najczęstszych objawów należą zaburzenia układu nerwowego, takie jak senność, akatyzja, hiperkinezja i hipokinezja, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym bardzo częsta suchość błony śluzowej jamy ustnej. Inne często występujące działania to zwiększenie łaknienia i masy ciała, zaburzenia psychiczne (bezsenność, depresja, lęk), tachykardia, zawroty głowy oraz zaburzenia oddawania moczu. Rzadziej obserwuje się poważne powikłania hematologiczne (trombocytopenia, agranulocytoza), endokrynologiczne (hiperprolaktynemia), kardiologiczne (wydłużenie QT, komorowe zaburzenia rytmu) oraz neurologiczne (dyskinezy późne, złośliwy zespół neuroleptyczny). W przypadku wystąpienia dyskinez późnych zaleca się redukcję dawki lub odstawienie leku, a w akatyzji – zastosowanie benzodiazepin lub propranololu. Profilaktyczne stosowanie leków przeciwparkinsonowskich nie jest rekomendowane.
agranulocytoza, akatyzja, częstoskurcz komorowy, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkinezja, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, hipertonia, hipokinezja, kręcz szyi, krew obwodowa, lek przeciw parkinsonizmowi, migotanie komór, mlekotok, parkinsonizm, pochodna benzodiazepiny, priapizm, propranolol, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, szczękościsk, tachykardia, torsade de pointes, upośledzona tolerancja glukozy, wielomocz, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie akomodacji, zaburzenie ruchowe, zaburzenie rytmu komorowego, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, zuklopentyksol, żylna choroba zatorowo-zakrzepowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clopixol 10 mg
Zuklopentyksol (Clopixol) wykazuje działania niepożądane zależne od dawki, z największą częstością i nasileniem w początkowej fazie terapii, co wymaga szczególnego monitorowania pacjenta w pierwszych tygodniach leczenia. Zaburzenia ruchowe, takie jak akatyzja, parkinsonizm czy dyskinezy późne, stanowią istotny problem kliniczny; ich kontrola opiera się na redukcji dawki i ewentualnym zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich, jednak profilaktyczne stosowanie tych leków nie jest zalecane. W przypadku dyskinez późnych wskazane jest zmniejszenie dawki lub odstawienie zuklopentyksolu. Uporczywa akatyzja może być leczona benzodiazepinami lub propranololem. Działania niepożądane obejmują m.in. trombocytopenię, neutropenię, agranulocytozę, hiperprolaktynemię, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hiperlipidemia), zaburzenia psychiczne (bezsenność, depresja, lęk), oraz objawy neurologiczne (senność, drżenia, dystonia, parkinsonizm). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT i poważnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami kardiologicznymi.
agranulocytoza, akatyzja, Clopixol, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkinezja, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, hiperrefleksja, hipertonia, hipokinezja, komorowe zaburzenia rytmu, kręcz szyi, lek przeciw parkinsonizmowi, migotanie komór, mlekotok, nadwrażliwość na światło, napad przymusowego patrzenia, neutropenia, parestezja, parkinsonizm, pochodna benzodiazepiny, priapizm, reakcja anafilaktyczna, szczękościsk, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia ruchowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół odstawienia leku, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, zuklopentyksol, żylna choroba zatorowo-zakrzepowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Parkador 25 mg + 100 mg
Parkador dostępny jest w dwóch postaciach: 25 mg karbidopy jednowodnej + 100 mg lewodopy oraz 12,5 mg karbidopy + 50 mg lewodopy, z zachowaniem stosunku 1:4. Optymalne dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania, zarówno pod względem wielkości dawki, jak i częstości podawania. Zalecana dawka początkowa to jedna tabletka Parkadoru 25 mg + 100 mg trzy razy na dobę, co odpowiada 75 mg karbidopy na dobę. Dawkę można stopniowo zwiększać o jedną tabletkę codziennie lub co drugi dzień, do maksymalnie 8 tabletek na dobę (200 mg karbidopy + 800 mg lewodopy). Badania kliniczne wskazują, że optymalna dawka karbidopy dla skutecznego hamowania obwodowej dopa-dekarboksylazy wynosi 70-100 mg na dobę, a dawki poniżej 70 mg zwiększają ryzyko działań niepożądanych, takich jak nudności i wymioty. Reakcję na lek można zaobserwować już po jednej dobie, a pełen efekt terapeutyczny zwykle pojawia się w ciągu 7 dni, co stanowi przewagę nad monoterapią lewodopą.
dopa-dekarboksylaza, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, hamowanie dopa-dekarboksylazy, karbidopa jednowodna, lek przeciw parkinsonizmowi, lewodopa, minimalna skuteczna dawka, monoterapia lewodopą, nudności i wymioty, obwodowa dopa-dekarboksylaza, odpowiedź kliniczna pacjenta, Parkador, terapia podtrzymująca, znieczulenie - Leksykon substancji czynnych
Flupentyksol – Działania niepożądane
Flupentyksol, dostępny w formie tabletek powlekanych (Fluanxol) oraz roztworu do wstrzykiwań (Fluanxol Depot), jest lekiem przeciwpsychotycznym o profilu działań niepożądanych silnie zależnym od dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego i obejmują zaburzenia pozapiramidowe, takie jak senność, akatyzja, hiperkineza, hipokineza, drżenie, dystonia oraz parkinsonizm polekowy. Dyskinezy późne, choć rzadsze (≥1/1000 do <1/100), mogą utrzymywać się po odstawieniu leku i nie reagują na leczenie lekami przeciwparkinsonowskimi, które z kolei są skuteczne w łagodzeniu innych zaburzeń ruchowych. Wczesna faza terapii charakteryzuje się największą częstością i nasileniem działań niepożądanych, które zwykle ulegają zmniejszeniu w trakcie kontynuacji leczenia. Nagłe odstawienie flupentyksolu może wywołać objawy odstawienia, takie jak nudności, wymioty, biegunka, pocenie się, bóle mięśniowe, parestezje, bezsenność, lęk i pobudzenie, pojawiające się w ciągu 1-4 dni i ustępujące w 7-14 dni. Ponadto, flupentyksol może powodować poważne, choć rzadkie działania niepożądane, w tym wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu serca, złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytozę oraz żylne choroby zatorowo-zakrzepowe.
agranulocytoza, akatyzja, brak miesiączki, częstoskurcz komorowy, drżenie, dyskinezy, dyskinezy późne, dystonia, flupentyksol, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, komorowe zaburzenia rytmu, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie, parkinsonizm, parkinsonizm polekowy, pochodne benzodiazepiny, propranolol, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia wytrysku, zaburzenia wzwodu, zaburzona tolerancja glukozy, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół odstawienia, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zatorowo-zakrzepowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Xancodal 80 mg
Oksykodon, główny składnik leku Xancodal, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez metabolizm przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6 oraz działanie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Współstosowanie z benzodiazepinami, lekami uspokajającymi, nasennymi, neuroleptykami, przeciwdepresyjnymi, przeciwhistaminowymi, przeciwwymiotnymi oraz innymi opioidami zwiększa ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, co wymaga redukcji dawki i ograniczenia czasu terapii. Alkohol nasila te efekty, dlatego jego jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Ponadto, oksykodon w połączeniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) może wywołać zespół serotoninowy, a z lekami przeciwcholinergicznymi nasila działania niepożądane, takie jak zaparcia i suchość w jamie ustnej. Stosowanie oksykodonu u pacjentów leczonych inhibitorami MAO wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hipertensji, hipertermii i drgawek.
antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, depresja oddechowa, działanie przeciwbólowe, dziurawiec, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, INR, izoenzym CYP, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwymiotny, lek przeciwzakrzepowy, lek zwiotczający mięśnie, ośrodkowy układ nerwowy, SNRI, SSRI, toksyczność serotoninowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zahamowanie czynności oddechowej, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Risperidon Vipharm 3 mg
Risperidon Vipharm w dawce 3 mg w tabletkach powlekanych jest stosowany w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym, uporczywej agresji w otępieniu typu alzheimerowskiego oraz zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży. Dawkowanie jest ściśle zależne od wskazania, wieku pacjenta oraz masy ciała, z dawkami początkowymi od 0,25 mg do 2 mg na dobę i dawkami optymalnymi w zakresie 0,5-6 mg na dobę. U dorosłych ze schizofrenią zaleca się dawkę początkową 2 mg/dobę, z optymalną dawką 4-6 mg/dobę, podawaną 1-2 razy na dobę, nie przekraczając 10 mg/dobę ze względu na ryzyko objawów pozapiramidowych. U osób starszych dawka początkowa jest niższa (0,5 mg 2 razy/dobę) z wolniejszym zwiększaniem dawki. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, z możliwością zwiększania do 6 mg/dobę, podawana raz na dobę. W przypadku uporczywej agresji w otępieniu alzheimerowskim dawka początkowa to 0,25 mg 2 razy/dobę, z maksymalną dawką 1 mg 2 razy/dobę, a czas leczenia nie powinien przekraczać 6 tygodni. U dzieci i młodzieży (5-18 lat) dawkowanie zależy od masy ciała, z dawkami początkowymi 0,25 mg lub 0,5 mg raz na dobę i dawkami optymalnymi do 1,5 mg/dobę. Produkt nie jest zalecany u dzieci poniżej 5 lat oraz u osób poniżej 18 lat ze schizofrenią i epizodami maniakalnymi ze względu na brak danych skuteczności.
akatyzja, bezsenność, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, leczenie przeciwpsychotyczne, lek depot, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, objawy pozapiramidowe, otępienie typu alzheimerowskiego, roztwór doustny, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, uporczywa agresja, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe - Leksykon substancji czynnych
Zuklopentyksol – Działania niepożądane
Zuklopentyksol, dostępny w Polsce pod nazwą Clopixol, jest neuroleptykiem stosowanym w leczeniu psychoz, dostępnym w formie tabletek powlekanych oraz preparatów do iniekcji (Clopixol Acuphase – octan zuklopentyksolu, Clopixol Depot – dekanian zuklopentyksolu). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia ruchowe, szczególnie w początkowej fazie terapii, które można kontrolować przez zmniejszenie dawki lub podanie leków przeciw parkinsonizmowi, z zastrzeżeniem, że profilaktyczne stosowanie tych leków nie jest zalecane. W przypadku dyskinezji późnych leki przeciw parkinsonizmowi mogą nasilać objawy, dlatego wskazane jest zmniejszenie dawki lub odstawienie zuklopentyksolu. Uporczywa akatyzja może być leczona benzodiazepinami lub propranololem. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000), obejmując m.in. zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia), endokrynologiczne (hiperprolaktynemia), metaboliczne (hiperglikemia, hiperlipidemia), psychiczne (bezsenność, depresja, lęk), neurologiczne (senność, akatyzja, drżenie), sercowo-naczyniowe (tachykardia, wydłużenie QT), oddechowe, żołądkowo-jelitowe (suchość w ustach, zaparcia), skórne (świąd, wysypka) oraz mięśniowo-szkieletowe (ból mięśni, sztywność).
agranulocytoza, akatyzja, amnezja, anhedonia, apatia, astenia, ataksja, bezsenność, dekanian zuklopentyksolu, drgawki, drżenie, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkinezja, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, hiperrefleksja, hipertonia, hipokinezja, hipotermia, hipotonia, kołatanie serca, kręcz szyi, lęk, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, migrena, mydriaza, nadwrażliwość na światło, neuroleptyk, neutropenia, niedociśnienie, niestrawność, nietypowy sen, octan zuklopentyksolu, omdlenie, parestezja, parkinsonizm, pochodna benzodiazepiny, priapizm, propranolol, przeczulica słuchowa, psychoza, reakcja anafilaktyczna, senność, ślinotok, stan splątania, suchość jamy ustnej, szczękościsk, szumy uszne, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wielomocz, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie akomodacji, zaburzenie ruchowe, zaburzenie wytrysku, zaburzenie wzwodu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zaparcia, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienia leku u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, zuklopentyksol, żylna choroba zatorowo-zakrzepowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Orizon 0,5 mg
Lek Orizon (rysperydon) dostępny jest w tabletkach o dawkach 0,5 mg, 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg, stosowany głównie w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych, uporczywej agresji w otępieniu typu alzheimerowskiego oraz zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg/dobę drugiego dnia, a dawka optymalna to 4-6 mg/dobę, nie przekraczając 10 mg/dobę ze względu na ryzyko objawów pozapiramidowych. U osób starszych dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z docelowym dawkowaniem 1-2 mg dwa razy na dobę. W epizodach maniakalnych dawka początkowa u dorosłych to 2 mg raz na dobę, z zakresem 1-6 mg/dobę, a u osób starszych 0,5 mg dwa razy na dobę, z docelową dawką 1-2 mg dwa razy na dobę. W otępieniu alzheimerowskim dawka początkowa wynosi 0,25 mg dwa razy na dobę, z maksymalną dawką 1 mg dwa razy na dobę, a leczenie nie powinno trwać dłużej niż 6 tygodni. Dla dzieci i młodzieży (5-18 lat) dawkowanie zależy od masy ciała, z dawką początkową 0,5 mg/dobę (lub 0,25 mg/dobę przy masie <50 kg) i dawką optymalną odpowiednio 1 mg/dobę lub 0,5 mg/dobę.
akatyzja, dawka terapeutyczna, dawkowanie, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, objawy odstawienne, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie alzheimerowskie, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, tabletka powlekana, uporczywa agresja, wolna frakcja rysperydonu, wskazanie terapeutyczne, wywiad medyczny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Risperidon Vipharm 2 mg
Dawkowanie Risperidonu Vipharm powinno być indywidualnie dostosowane do wskazań klinicznych, wieku pacjenta oraz jego stanu zdrowia. W leczeniu schizofrenii u dorosłych terapia rozpoczyna się od dawki 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg/dobę drugiego dnia, a optymalna dawka terapeutyczna wynosi zazwyczaj 4-6 mg/dobę, nie przekraczając 10 mg/dobę ze względu na ryzyko objawów pozapiramidowych. U osób starszych dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka początkowa u dorosłych wynosi 2 mg raz na dobę, z możliwością zwiększania o 1 mg/dobę do maksymalnie 6 mg/dobę. U pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego dawka początkowa to 0,25 mg dwa razy na dobę, z optymalną dawką 0,5 mg dwa razy na dobę i maksymalną 1 mg dwa razy na dobę, stosowaną maksymalnie przez 6 tygodni. Dawkowanie u dzieci i młodzieży (5-18 lat) zależy od masy ciała: dla masy ≥50 kg dawka początkowa wynosi 0,5 mg raz na dobę, a dla masy <50 kg 0,25 mg raz na dobę, z odpowiednim zwiększaniem dawek i maksymalnymi dawkami odpowiednio 1,5 mg i 0,75 mg raz na dobę. Nie zaleca się stosowania Risperidonu u dzieci poniżej 5 lat oraz u osób poniżej 18 lat ze schizofrenią lub epizodami maniakalnymi ze względu na brak danych dotyczących skuteczności.
akatyzja, bezsenność, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, nadmierne pocenie, nudności i wymioty, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie, otępienie typu alzheimerowskiego, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, uporczywa agresja, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rispolept 3 mg
Rispolept (rysperydon) wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania, wieku pacjenta oraz stanu klinicznego. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg już drugiego dnia, a optymalna dawka terapeutyczna to 4-6 mg/dobę; dawki powyżej 10 mg/dobę nie zwiększają skuteczności, a powyżej 16 mg/dobę nie są zalecane ze względu na bezpieczeństwo. W epizodach maniakalnych dawka początkowa to 2 mg/dobę, z możliwością zwiększania o 1 mg/dobę do maksymalnie 6 mg/dobę. U pacjentów w wieku podeszłym dawki początkowe są niższe (0,5 mg 2x/dobę), z powolnym zwiększaniem do 1-2 mg 2x/dobę. W przypadku uporczywej agresji w otępieniu Alzheimera stosuje się dawkę początkową 0,25 mg 2x/dobę, zwiększaną co drugi dzień do maksymalnie 1 mg 2x/dobę, a czas terapii nie powinien przekraczać 6 tygodni. U dzieci i młodzieży z zaburzeniami zachowania dawkowanie zależy od masy ciała, z dawkami początkowymi 0,5 mg/dobę (≥50 kg) lub 0,25 mg/dobę (<50 kg) i odpowiednim zwiększaniem co drugi dzień.
akatyzja, bezsenność, epizod maniakalny, lek przeciw parkinsonizmowi, objawy odstawienne, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie w chorobie Alzheimera, pacjent w wieku podeszłym, podanie doustne, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, uporczywa agresja, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zmniejszanie dawki - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Risperon 1 mg
Risperon (rysperydon) jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg, które można dzielić na połowy, co umożliwia precyzyjne dawkowanie. W leczeniu schizofrenii u dorosłych terapia rozpoczyna się od 2 mg na dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg od drugiego dnia, a optymalna dawka mieści się w zakresie 4-6 mg/dobę. Maksymalna dawka nie powinna przekraczać 10 mg/dobę ze względu na ryzyko objawów pozapiramidowych, a dawki powyżej 16 mg/dobę nie były badane pod kątem bezpieczeństwa. U osób w podeszłym wieku zaleca się niższe dawki początkowe (0,5 mg dwa razy na dobę) z możliwością stopniowego zwiększania do 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka początkowa wynosi 2 mg raz na dobę, z możliwością zwiększania o 1 mg co 24 godziny do maksymalnie 6 mg/dobę. W przypadku uporczywej agresji w otępieniu choroby Alzheimera dawka początkowa to 0,25 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększania do 1 mg dwa razy na dobę, lecz leczenie nie powinno przekraczać 6 tygodni.
akatyzja, bezsenność, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, leczenie przeciwpsychotyczne, lek przeciw parkinsonizmowi, nadmierne pocenie się, nudności i wymioty, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie w chorobie Alzheimera, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, tabletka powlekana, uporczywa agresja, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zachowania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Chlorprothixen Zentiva 50 mg
Chlorprothixen Zentiva, dostępny w dawkach 15 mg i 50 mg w postaci tabletek powlekanych, jest neuroleptykiem o działaniu przeciwpsychotycznym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, głównie neurologicznych. Mechanizm ich powstawania opiera się na blokadzie receptorów dopaminergicznych w OUN, co prowadzi do objawów pozapiramidowych takich jak dystonia, akatyzja oraz inne zaburzenia motoryki, szczególnie w początkowej fazie terapii. W przypadku wystąpienia tych objawów zaleca się zmniejszenie dawki i/lub włączenie leków przeciw parkinsonizmowi, jednak profilaktyczne stosowanie tych leków nie jest rekomendowane. Długotrwałe stosowanie chlorprotyksenu niesie ryzyko rozwoju dyskinezy późnej, szczególnie u osób starszych, objawiającej się nieskoordynowanymi ruchami choreoatetotycznymi, której nasilenie może być zwiększone przez leki przeciw parkinsonizmowi, dlatego konieczne jest uważne monitorowanie pacjentów i ewentualne zmniejszenie dawki lub odstawienie leku.
akatyzja, akineza, benzodiazepina, blokada receptorów dopaminergicznych, chloroprotyksenu chlorowodorek, dysfagia, dyskineza późna, dystonia, farmakoterapia, haloperydol, hiperpireksja, lek neuroleptyczny, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, napad padaczkopodobny, nieprawidłowe napięcie mięśniowe, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, powikłanie neurologiczne, propranolol, ruchy choreoatetotyczne, skurcz mięśni, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Orizon 3 mg
Orizon (rysperydon) jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 0,5 mg, 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg, z możliwością dzielenia tabletek od 1 mg wzwyż. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do wskazania, wieku pacjenta oraz funkcji nerek i wątroby. U dorosłych z schizofrenią leczenie rozpoczyna się od 2 mg/dobę, zwiększając do 4 mg/dobę drugiego dnia, z optymalną dawką 4-6 mg/dobę i maksymalną 10 mg/dobę. U pacjentów w wieku podeszłym dawka początkowa wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania do 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka u dorosłych wynosi 2 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 6 mg/dobę, natomiast u osób starszych stosuje się podobne schematy jak w schizofrenii. W przypadku uporczywej agresji w otępieniu alzheimerowskim dawka początkowa to 0,25 mg dwa razy na dobę (wymaga innej postaci leku), z możliwością zwiększenia do 1 mg dwa razy na dobę, a maksymalny czas leczenia nie powinien przekraczać 6 tygodni. U dzieci i młodzieży (5-18 lat) dawki są dostosowane do masy ciała, z dawkami początkowymi 0,5 mg lub 0,25 mg raz na dobę i dawkami maksymalnymi do 1,5 mg/dobę, przy czym Orizon nie jest zalecany poniżej 5. roku życia.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie typu alzheimerowskiego, podawanie doustne, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, tabletka powlekana, uporczywa agresja, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmniejszanie dawki - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Torendo Q-Tab 1 mg 1 mg
Rysperydon w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej Torendo Q-Tab stosowany jest doustnie, z dawkowaniem dostosowanym do wskazań i grupy pacjentów. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg/dobę od drugiego dnia, a optymalna dawka terapeutyczna to 4-6 mg/dobę, nie przekraczając 10 mg/dobę ze względu na ryzyko objawów pozapiramidowych. U osób w wieku podeszłym dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka początkowa u dorosłych to 2 mg/dobę, z możliwością zwiększania o 1 mg/dobę do maksymalnie 6 mg/dobę. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby dawki należy zmniejszyć o połowę i stosować ostrożnie, ze względu na zmienioną farmakokinetykę leku. Produkt nie jest zalecany u dzieci poniżej 18 lat w leczeniu schizofrenii i epizodów maniakalnych z powodu braku danych dotyczących skuteczności.
akatyzja, bezsenność, choroba afektywna dwubiegunowa, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, nudności i wymioty, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie alzheimerowskie, otępienie typu alzheimerowskiego, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, tabletka ulegająca rozpadowi, uporczywa agresja, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe - Leksykon substancji czynnych
Benserazyd – Wskazania do stosowania
Benserazyd jest inhibitorem dekarboksylazy aminokwasów aromatycznych (AADC) stosowanym wyłącznie w połączeniu z lewodopą, co zapobiega obwodowej konwersji lewodopy do dopaminy, zwiększając jej dostępność w ośrodkowym układzie nerwowym i redukując działania niepożądane. Głównym wskazaniem do terapii jest choroba Parkinsona, charakteryzująca się drżeniem, bradykinezją i sztywnością mięśni. Preparat Xevoben XR (kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, dawka 100 mg lewodopy + 25 mg benserazydu) jest wskazany u pacjentów wcześniej leczonych lewodopą z inhibitorem dekarboksylazy, jednak brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania u pacjentów nieleczonych wcześniej lub w długotrwałej terapii. Ponadto, kombinacja ta jest stosowana w leczeniu zespołu parkinsonowskiego o różnej etiologii, z wyłączeniem parkinsonizmu polekowego oraz nie jest zalecana w leczeniu objawów motorycznych indukowanych lekami czy choroby Huntingtona.
benserazyd, bradykinezja, choroba Huntingtona, choroba Parkinsona, drżączka porażenna, drżenie, fluktuacja stanu klinicznego, inhibitor dekarboksylazy, inhibitor dekarboksylazy aminokwasów aromatycznych, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, lek przeciw parkinsonizmowi, lewodopa, miażdżyca tętnic, niedobór żelaza, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, parkinsonizm polekowy, Restless Legs Syndrome, schorzenie neurodegeneracyjne, sztywność mięśni, układ pozapiramidowy, zapalenie mózgu, zespół niespokojnych nóg, zespół parkinsonowski - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Risperidone Grindeks 0,5 mg
Produkt leczniczy Risperidone Grindeks dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach od 0,5 mg do 6 mg, a dawkowanie powinno być dostosowane do wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz indywidualnej odpowiedzi na leczenie. W leczeniu schizofrenii u dorosłych zaleca się rozpoczęcie od dawki 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg/dobę drugiego dnia, a optymalna dawka terapeutyczna wynosi zwykle 4-6 mg/dobę, nie przekraczając 10 mg/dobę ze względu na ryzyko objawów pozapiramidowych. U osób w podeszłym wieku dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka początkowa u dorosłych to 2 mg/dobę, z zakresem dawkowania 1-6 mg/dobę i maksymalną dawką 6 mg/dobę. U pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera zalecana dawka początkowa wynosi 0,25 mg dwa razy na dobę (preferowany roztwór doustny), z możliwością zwiększenia do 1 mg dwa razy na dobę, a czas leczenia nie powinien przekraczać 6 tygodni. Dzieci i młodzież w wieku 5-18 lat o masie ciała ≥50 kg rozpoczynają leczenie od 0,5 mg/dobę, z dawką optymalną 1 mg/dobę i maksymalną 1,5 mg/dobę, natomiast dzieci o masie <50 kg zaczynają od 0,25 mg/dobę (roztwór doustny), z dawką optymalną 0,5 mg/dobę i maksymalną 0,75 mg/dobę.
akatyzja, bezsenność, choroba Alzheimera, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek depot, lek przeciw parkinsonizmowi, lek przeciwpsychotyczny, nadmierne pocenie, nudność, objaw psychotyczny, objawy odstawienne, objawy pozapiramidowe, otępienie, roztwór doustny, ruch mimowolny, rysperydon, schizofrenia, tabletka powlekana, uporczywa agresja, wymioty, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zachowania