Działania niepożądane
Chlorprothixen Hasco 50 mg

Lek Chlorprothixen Hasco (chloroprotyksenu chlorowodorek) w dawkach 15 mg i 50 mg wykazuje działania niepożądane głównie związane z blokadą receptorów dopaminergicznych w OUN, co prowadzi do objawów pozapiramidowych takich jak dystonia, akatyzja, parkinsonizm oraz rzadko złośliwy zespół neuroleptyczny. Objawy te pojawiają się najczęściej we wczesnej fazie terapii i są zależne od dawki, a ich kontrola polega na redukcji dawki i ewentualnym zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich (nie profilaktycznie). W przypadku uporczywej akatyzji rekomenduje się benzodiazepiny lub propranolol. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza u osób starszych, niesie ryzyko dyskinezy późnej, manifestującej się ruchami choreoatetotycznymi, co wymaga uważnego monitorowania pacjenta. Ponadto, lek może wywoływać napady padaczkopodobne oraz zwiększać niepokój u pacjentów z zaburzeniami maniakalnymi lub schizoafektywnymi, co może wymagać zmiany terapii na inny neuroleptyk, np. haloperydol.

Pobierz ChPL PDF Chlorprothixen Hasco – Tabletka powlekana – 50 mg
  1. Działania niepożądane leku Chlorprothixen Hasco
    1. Mechanizm działań niepożądanych
    2. Objawy pozapiramidowe
    3. Niebezpieczne powikłania leczenia
    4. Częstotliwość występowania działań niepożądanych
    5. Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
    6. Specjalne ostrzeżenia dla wybranych grup pacjentów
    7. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. nerwica
  2. premedykacja w chirurgii
  3. psychoza alkoholowa
  4. psychoza endogenna
  5. psychoza organiczna
  6. zaburzenie psychosomatyczne
Substancja czynna
  1. chloroprotyksen
Kategoria leku
  1. leki przeciwpsychotyczne
  2. neuroleptyki

Działania niepożądane leku Chlorprothixen Hasco

Lek Chlorprothixen Hasco (chloroprotyksenu chlorowodorek) w tabletkach powlekanych (15 mg i 50 mg) może wywoływać szereg działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są największe w początkowej fazie terapii i zazwyczaj zmniejszają się w miarę jej kontynuacji. Większość z tych działań ma charakter zależny od dawki leku.1

Mechanizm działań niepożądanych

Głównym mechanizmem odpowiedzialnym za występowanie działań niepożądanych jest blokada receptorów dopaminergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, co może prowadzić do ostrych powikłań neurologicznych, takich jak dystonia, akatyzja lub inne objawy pozapiramidowe.2

Objawy pozapiramidowe

Objawy pozapiramidowe występują głównie we wczesnych etapach leczenia. W większości przypadków można je kontrolować poprzez zmniejszenie dawki i/lub podanie leków przeciw parkinsonizmowi. Należy zaznaczyć, że nie zaleca się rutynowego, profilaktycznego stosowania leków przeciw parkinsonizmowi, gdyż nie zmniejszają one ryzyka późnych dyskinez, a mogą je nawet nasilać. W przypadku uporczywej akatyzji pomocne może być zastosowanie benzodiazepin lub propranololu.3

Niebezpieczne powikłania leczenia

Złośliwy zespół neuroleptyczny (charakteryzujący się hiperpireksjią, drżeniem, akinezą, śpiączką) występuje rzadko, jednak wymaga natychmiastowego przerwania podawania chloroprotyksenu i rozpoczęcia leczenia objawowego na Oddziale Intensywnej Terapii lub w Klinice Anestezjologii i Resuscytacji.4

Podczas długotrwałego stosowania, szczególnie u starszych pacjentów, może wystąpić tzw. dyskineza późna (przewlekła – opóźniona), będąca objawem nadwrażliwości układu dopaminergicznego, manifestująca się nieskoordynowanymi ruchami choreoatetotycznymi. Jest to prognostycznie istotny objaw, który może być maskowany przez dodatkowe podawanie leków neuroleptycznych, dlatego konieczne jest uważne monitorowanie stanu pacjenta.5

Istnieje również poważne ryzyko wywołania napadów padaczkopodobnych. Rzadko obserwuje się także zwiększony niepokój, szczególnie u pacjentów maniakalnych lub schizoafektywnych. W takich przypadkach zalecana jest zmiana na inny lek neuroleptyczny, np. haloperydol.6

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat działań niepożądanych chloroprotyksenu według klasyfikacji MedDRA, z następującymi wskaźnikami częstości: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Chlorprothixen Hasco" data-section="Działania niepożądane" title="Poniżej przedstawiono działania niepożądane chloroprotyksenu; podział zgodnie z klasyfikacją MedDRA, z następującymi wskaźnikami częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (7

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Małopłytkowość, neutropenia, leukopenia, agranulocytoza Rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi, neutrofili lub leukocytów, prowadzące do zwiększonego ryzyka infekcji i krwawień
Niedokrwistość hemolityczna Bardzo rzadko Niedokrwistość spowodowana przedwczesnym niszczeniem krwinek czerwonych
Plamica małopłytkowa Bardzo rzadko Choroba charakteryzująca się małopłytkowością i plamicą
Pancytopenia, eozynofilia Bardzo rzadko Zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi lub zwiększenie liczby eozynofilów
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość, reakcja anafilaktyczna Rzadko Nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego, potencjalnie zagrażająca życiu
Zaburzenia endokrynologiczne Hiperprolaktynemia Rzadko Zwiększone stężenie prolaktyny w surowicy krwi
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zwiększenie łaknienia Często Wzmożony apetyt prowadzący do zwiększenia masy ciała
Zmniejszenie łaknienia Niezbyt często Obniżony apetyt
Hiperglikemia, upośledzona tolerancja glukozy Rzadko Zwiększenie stężenia glukozy we krwi, zaburzenia metabolizmu glukozy
Zaburzenia psychiczne Bezsenność, nerwowość, pobudzenie, zmniejszenie libido Często Problemy ze snem, niepokój, wzmożone pobudzenie, obniżenie popędu płciowego
Zaburzenia układu nerwowego Senność, zawroty głowy Bardzo często Nadmierna senność i zawroty głowy mogące utrudniać codzienne funkcjonowanie
Bóle głowy, dystonia Często Bolesne i przedłużone skurcze mięśni powodujące nienaturalne ułożenie ciała
Akatyzja, późne dyskinezy, parkinsonizm, drgawki Niezbyt często Subiektywne odczucie niepokoju ruchowego, zaburzenia ruchowe, objawy podobne do choroby Parkinsona
Napady padaczkopodobne Rzadko Napadowe zaburzenia świadomości z towarzyszącymi drgawkami
Złośliwy zespół neuroleptyczny Bardzo rzadko Stan zagrożenia życia charakteryzujący się bardzo wysoką gorączką, wzrostem napięcia mięśni, akinezą, śpiączką
Zaburzenia oka Zaburzenia akomodacji, nieprawidłowe widzenie Często Problemy z dostosowaniem ostrości widzenia i inne zaburzenia widzenia
Napady przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych Niezbyt często Mimowolne ruchy gałek ocznych
Barwnikowe zwyrodnienie siatkówki, zmętnienie soczewki, złogi w rogówce* Bardzo rzadko Degeneracyjne zmiany w oku po długotrwałym leczeniu dużymi dawkami
Zaburzenia serca Częstoskurcz**, palpitacje Często Przyspieszona akcja serca, odczuwalne bicie serca
Wydłużenie odstępu QT w elektrokardiogramie Rzadko Zaburzenia repolaryzacji komór serca mogące prowadzić do arytmii
Zatrzymanie serca, bradykardia Bardzo rzadko Ustanie czynności serca, zwolnienie akcji serca
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie ortostatyczne Często Spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji na stojącą
Niedociśnienie tętnicze, uderzenia gorąca Niezbyt często Obniżone ciśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie i uczucie gorąca
Żylna choroba zatorowo-zakrzepowa Bardzo rzadko Powstawanie zakrzepów w żyłach, z możliwością zatorów
Zaburzenia układu oddechowego Zatkany nos, duszność Rzadko Uczucie niedrożności nosa, trudności w oddychaniu
Astma, obrzęk krtani Bardzo rzadko Napady duszności, potencjalnie zagrażający życiu obrzęk krtani
Zaburzenia żołądka i jelit Suchość w jamie ustnej, wzmożony ślinotok Bardzo często Uczucie suchości lub nadmierne wydzielanie śliny
Zaparcia, niestrawność, nudności Często Utrudnione wypróżnianie, dolegliwości trawienne, mdłości
Wymioty, biegunka Niezbyt często Wymioty i częste, luźne stolce
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Żółtaczka, żółtaczka cholestatyczna*** Bardzo rzadko Zażółcenie skóry i białkówek oczu, żółtaczka spowodowana zastojem żółci
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Nasilone pocenie się Często Wzmożona potliwość
Wysypka, świąd, nadwrażliwość na światło, stany zapalne skóry Niezbyt często Zmiany skórne, swędzenie, reakcje skórne po ekspozycji na światło
Rumień, wyprysk Rzadko Zaczerwienienie skóry, zmiany zapalne skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Mialgia Często Bóle mięśniowe
Sztywność mięśni Niezbyt często Wzmożone napięcie mięśniowe
Zespół toczniopodobny Bardzo rzadko Objawy przypominające toczeń rumieniowaty układowy
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zaburzenia oddawania moczu, zatrzymanie moczu Niezbyt często Problemy z oddawaniem moczu, niemożność opróżnienia pęcherza
Nadmierne wydalanie kwasu moczowego z moczem Bardzo rzadko Zwiększone wydalanie kwasu moczowego
Ciąża, połóg i okres okołoporodowy Zespół odstawienia leku u noworodka Nieznana Objawy odstawienia leku u noworodka po ekspozycji na lek w okresie prenatalnym
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia wytrysku, zaburzenia wzwodu Niezbyt często Problemy z wytryskiem i erekcją
Zaburzenia miesiączkowania, ginekomastia, mlekotok Rzadko Nieregularne miesiączki, powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn, wydzielanie mleka
Zaburzenia ogólne Astenia, zmęczenie Często Osłabienie, uczucie zmęczenia
Zaburzenia termoregulacji organizmu Rzadko Problemy z utrzymaniem prawidłowej temperatury ciała
Badania diagnostyczne Zwiększenie masy ciała Często Przyrost masy ciała w trakcie leczenia
Zmniejszenie masy ciała, nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby Niezbyt często Utrata masy ciała, zaburzenia parametrów funkcji wątroby

* Działania niepożądane występujące bardzo rzadko po wielu latach leczenia dużymi dawkami leku.8

** Szczególnie podczas nagłego przerwania leczenia.9

*** Na tle reakcji immunopatologicznej.10

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia objawów pozapiramidowych zaleca się:11

  • Zmniejszenie dawki chloroprotyksenu
  • W razie konieczności podanie leków przeciw parkinsonizmowi (nie profilaktycznie)
  • W przypadku uporczywej akatyzji – rozważenie zastosowania benzodiazepin lub propranololu
  • W ciężkich przypadkach lub przy braku poprawy – zaprzestanie podawania leku

W razie wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego konieczne jest:12

  1. Natychmiastowe przerwanie podawania chloroprotyksenu
  2. Bezzwłoczne rozpoczęcie leczenia objawowego
  3. Hospitalizacja na Oddziale Intensywnej Terapii lub w Klinice Anestezjologii i Resuscytacji

Specjalne ostrzeżenia dla wybranych grup pacjentów

U pacjentów w podeszłym wieku należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko wystąpienia dyskinez późnych podczas długotrwałego stosowania leku i prowadzić uważne monitorowanie stanu pacjenta.13

U pacjentów z zaburzeniami maniakalnymi lub schizoafektywnymi należy monitorować pod kątem zwiększonego niepokoju. W takich przypadkach może być wskazana zmiana na inny lek neuroleptyczny, np. haloperydol.14

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl