psychoza endogenna
Wskazanie

Psychoza endogenna (endogeniczna) to termin odnoszący się do zaburzeń psychotycznych, których przyczyna leży wewnątrz organizmu (endogenna oznacza „pochodząca z wewnątrz”). Do psychoz endogennych zaliczamy przede wszystkim schizofrenię, zaburzenia schizoafektywne oraz psychozy w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej. Charakteryzują się one zaburzeniami myślenia, percepcji, emocji i zachowania, przy czym osoba chora często nie ma krytycyzmu wobec swoich objawów.

W leczeniu psychoz endogennych podstawową rolę odgrywają leki przeciwpsychotyczne. W Polsce stosuje się zarówno neuroleptyki klasyczne (I generacji), jak i atypowe (II generacji). Wśród leków I generacji dostępne są: Haloperidol, Perazyna, Chloropromazyna. Natomiast do leków II generacji należą: Rispolept (risperidon), Zolafren, Olzapin, Zyprexa (olanzapina), Ketrel, Kwetiapina (kwetiapina), Solian (amisulpryd), Abilify (aripiprazol), Xeplion, Trevicta (paliperydon), Clozapina, Leponex (klozapina) oraz Latuda (lurasidon).

Trudności w leczeniu psychoz endogennych obejmują problemy z przestrzeganiem zaleceń terapeutycznych przez pacjentów, co często wynika z braku wglądu w chorobę lub działań niepożądanych leków. Szczególnie problematyczne są zaburzenia metaboliczne (przyrost masy ciała, cukrzyca, dyslipidemia), objawy pozapiramidowe (sztywność mięśniowa, drżenia, niepokój ruchowy), sedacja oraz hiperprolaktynemia. Duże wyzwanie stanowi również leczenie objawów negatywnych (apatia, anhedonia, spłycenie emocjonalne), które słabiej odpowiadają na farmakoterapię niż objawy pozytywne (urojenia, halucynacje).

Istotnym elementem kompleksowego leczenia jest połączenie farmakoterapii z interwencjami psychospołecznymi, takimi jak psychoedukacja, trening umiejętności społecznych i terapia poznawczo-behawioralna. W przypadkach opornych na leczenie rozważa się zastosowanie klozapiny, terapii skojarzonej (więcej niż jeden lek przeciwpsychotyczny) lub elektrowstrząsów. Leczenie podtrzymujące zwykle musi być prowadzone długoterminowo, często przez całe życie pacjenta, co stanowi dodatkowe wyzwanie terapeutyczne.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl