Leksykon wskazań
na literę „P”

Wskazania na „P”, strona 1 z 20

• pozaszpitalne zapalenie płuc

  Pozaszpitalne zapalenie płuc (PZP) to ostre zakażenie miąższu płucnego, które rozwija się poza szpitalem lub w ciągu pierwszych 48 godzin od przyjęcia do szpitala u pacjentów, którzy nie byli hospitalizowani w ciągu 14 dni przed wystąpieniem objawów. Charakteryzuje się gorączką, kaszlem, dusznością, bólem w klatce piersiowej oraz zmianami osłuchowymi i radiologicznymi w płucach.

• padaczka

  Padaczka to przewlekła choroba neurologiczna charakteryzująca się nawracającymi, nieprowokowanymi napadami padaczkowymi wynikającymi z nieprawidłowej aktywności elektrycznej w mózgu. Występuje u około 1% populacji na całym świecie. Napadowe zaburzenia mogą przybierać różne formy – od krótkotrwałych zaburzeń świadomości (napady nieświadomości), przez napady ogniskowe, aż po uogólnione napady toniczno-kloniczne z utratą przytomności i drgawkami.

• przeziębienie

  Przeziębienie to ostra, samoograniczająca się infekcja górnych dróg oddechowych, wywoływana głównie przez rinowirusy, koronawirusy, adenowirusy i wirusy RSV. Charakteryzuje się kaskadą objawów takich jak: katar, ból gardła, kaszel, uczucie zatkania nosa, oraz czasami podwyższona temperatura ciała (rzadko przekraczająca 38°C). Objawy zazwyczaj rozwijają się stopniowo i utrzymują się przez 7-10 dni.

• pokrzywka

  Pokrzywka to reakcja skórna charakteryzująca się występowaniem bąbli pokrzywkowych – swędzących, uniesionych zmian skórnych o różnej wielkości, często z bladym centrum i czerwonym obrzeżem. Pokrzywka może być ostra (trwająca do 6 tygodni) lub przewlekła (powyżej 6 tygodni). Może być wywołana przez alergeny pokarmowe, leki, infekcje, czynniki fizyczne (np. zimno, ciepło, nacisk), a w wielu przypadkach przyczyna pozostaje nieustalona (pokrzywka idiopatyczna).

• pierwotna hipercholesterolemia

  Pierwotna hipercholesterolemia to zaburzenie metaboliczne charakteryzujące się podwyższonym stężeniem cholesterolu całkowitego oraz frakcji LDL-cholesterolu we krwi, które ma podłoże genetyczne. Najczęstszą postacią jest hipercholesterolemia rodzinna (FH), dziedziczona autosomalnie dominująco, związana z mutacjami w genach odpowiedzialnych za receptory LDL, apolipoproteinę B lub konwertazę PCSK9. W heterozygotycznej postaci FH stężenie LDL-C może być 2-3 razy wyższe od normy, natomiast w rzadkiej homozygotycznej postaci może przekraczać normę nawet 6-8-krotnie.

• przewlekła obturacyjna choroba płuc

  Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to postępująca choroba układu oddechowego charakteryzująca się przewlekłym zapaleniem oskrzeli i/lub rozedmą płuc, prowadzącą do utrudnionego przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Głównym czynnikiem ryzyka jest długotrwałe palenie tytoniu (około 80-90% przypadków), choć ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza, czynniki zawodowe oraz predyspozycje genetyczne również odgrywają istotną rolę.

• przewlekła niewydolność serca

  Przewlekła niewydolność serca (PNS) to zespół objawów klinicznych spowodowanych trwałym upośledzeniem czynności serca jako pompy, co prowadzi do niewystarczającego zaopatrzenia tkanek w krew i tlen pomimo prawidłowego ciśnienia napełniania. Najczęstszymi przyczynami PNS są choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze, wady zastawkowe oraz kardiomiopatie. Objawy obejmują duszność (szczególnie wysiłkową i nocną), zmęczenie, obrzęki kończyn dolnych, przyrost masy ciała oraz ograniczenie tolerancji wysiłku.

• przewlekła stabilna dławica piersiowa

  Przewlekła stabilna dławica piersiowa to zespół kliniczny charakteryzujący się nawracającym dyskomfortem w klatce piersiowej, najczęściej związanym z wysiłkiem fizycznym lub stresem emocjonalnym. Jest ona spowodowana niedokrwieniem mięśnia sercowego na skutek zwężenia tętnic wieńcowych, najczęściej na tle miażdżycy. Objawy są przewidywalne i powtarzalne, pojawiają się podczas wysiłku o podobnym natężeniu i ustępują po zaprzestaniu aktywności lub po zażyciu nitrogliceryny.

• pierwotne nadciśnienie tętnicze

  Pierwotne nadciśnienie tętnicze (samoistne) to choroba przewlekła charakteryzująca się podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi, bez uchwytnej przyczyny organicznej. Stanowi około 90-95% wszystkich przypadków nadciśnienia tętniczego. Rozpoznanie stawia się, gdy wartości ciśnienia skurczowego są równe lub wyższe niż 140 mmHg i/lub ciśnienia rozkurczowego równe lub wyższe niż 90 mmHg, stwierdzone podczas co najmniej dwóch różnych wizyt lekarskich.

• powikłane zakażenie dróg moczowych

  Powikłane zakażenie dróg moczowych (pZUM) to zakażenie występujące u pacjentów z czynnikami ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo niepowodzenia terapii lub nawrotu infekcji. Do czynników tych należą: anatomiczne lub czynnościowe nieprawidłowości dróg moczowych, ciała obce (np. cewniki moczowe), niewydolność nerek, cukrzyca, immunosupresja, ciąża, a także zakażenia szczepami opornymi na antybiotyki.

• powikłane zakażenie układu moczowego

  Powikłane zakażenie układu moczowego (ZUM) to infekcja, która występuje u pacjentów z anatomicznymi lub czynnościowymi nieprawidłowościami układu moczowego, lub u osób z chorobami współistniejącymi zwiększającymi ryzyko infekcji. Do czynników ryzyka powikłanego ZUM należą: cewnikowanie pęcherza moczowego, zabiegi urologiczne, kamica moczowa, przeszkoda w odpływie moczu, cukrzyca, ciąża, niewydolność nerek, stan immunosupresji oraz wady anatomiczne układu moczowego.

• powikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich

  Powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich (pZSiTM) stanowią poważne schorzenie infekcyjne, które obejmuje głębsze warstwy skóry oraz struktury podskórne, w tym powięzie i mięśnie. W przeciwieństwie do niepowikłanych zakażeń, charakteryzują się one szybkim rozprzestrzenianiem, zajęciem rozległych obszarów tkanek, często towarzyszą im objawy ogólnoustrojowe oraz występują u pacjentów z chorobami współistniejącymi (np. cukrzyca, niewydolność krążenia).

• posocznica

  Posocznica (sepsa) to ogólnoustrojowa reakcja zapalna organizmu na zakażenie, charakteryzująca się dysfunkcją narządów i wysoką śmiertelnością. Powstaje, gdy bakterie, wirusy lub grzyby z ogniska zakażenia przedostają się do krwioobiegu, prowadząc do kaskady reakcji immunologicznych. Może rozwinąć się z pierwotnie ograniczonego zakażenia (np. zapalenie płuc, zakażenie układu moczowego) lub pojawić się bez uchwytnego ogniska.

• profilaktyka nawrotowej zatorowości płucnej

  Profilaktyka nawrotowej zatorowości płucnej to zespół działań medycznych mających na celu zapobieganie ponownemu wystąpieniu zatoru tętnicy płucnej (ZP) u pacjentów, którzy już przebyli ten epizod. Zatorowość płucna jest stanem zagrażającym życiu, w którym materiał zatorowy, najczęściej skrzeplina pochodząca z żył głębokich kończyn dolnych, blokuje tętnice płucne lub ich odgałęzienia.

• profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich

  Profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) jest istotnym elementem opieki nad pacjentami, którzy przebyli już epizod zakrzepowy. Nawrót ZŻG występuje u około 30% pacjentów w ciągu 10 lat od pierwszego incydentu, przy czym ryzyko jest najwyższe w pierwszych 6-12 miesiącach. Czynniki zwiększające ryzyko nawrotu to m.in. idiopatyczna pierwsza zakrzepica, obecność trombofili, aktywna choroba nowotworowa, niepełna rekanalizacja żył oraz brak ustalonej przyczyny pierwszego epizodu.

• przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia w fazie przewlekłej

  Przewlekła białaczka szpikowa (CML) z chromosomem Philadelphia w fazie przewlekłej to nowotwór mieloproliferacyjny charakteryzujący się obecnością translokacji chromosomowej t(9;22), która prowadzi do powstania genu fuzyjnego BCR-ABL1. Ta fuzja genów koduje białko o zwiększonej aktywności kinazy tyrozynowej, co prowadzi do niekontrolowanej proliferacji komórek szpiku kostnego.

• profilaktyka zatorowości obwodowej

  Profilaktyka zatorowości obwodowej to kompleks działań mających na celu zapobieganie powstawaniu zakrzepów krwi w naczyniach obwodowych oraz ich migracji do innych naczyń, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zatorowość płucna czy udar niedokrwienny mózgu. Wskazania do profilaktyki występują szczególnie u pacjentów z migotaniem przedsionków, sztucznymi zastawkami serca, po przebytym epizodzie zakrzepowo-zatorowym, u osób unieruchomionych, po dużych zabiegach operacyjnych, z trombofiliami oraz u pacjentów z chorobą nowotworową.

• profilaktyka udaru

  Profilaktyka udaru mózgu to zespół działań medycznych mających na celu zapobieganie wystąpieniu pierwszego lub kolejnego udaru mózgu. Obejmuje ona zarówno profilaktykę pierwotną (u osób bez udaru w wywiadzie), jak i wtórną (u pacjentów po przebytym udarze lub TIA). Głównym celem jest kontrola modyfikowalnych czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hiperlipidemia, migotanie przedsionków, miażdżyca czy styl życia.

• parcie naglące

  Parcie naglące (urgency) to nagła, silna i trudna do opanowania potrzeba oddania moczu. Jest to objaw nadreaktywności pęcherza moczowego, który może prowadzić do nietrzymania moczu z parcia (urge incontinence), jeśli pacjent nie zdąży dotrzeć do toalety. Parcie naglące występuje często u osób starszych, jednak może dotyczyć pacjentów w każdym wieku.

• przewlekła białaczka szpikowa w fazie przełomu blastycznego

  Przewlekła białaczka szpikowa (CML) w fazie przełomu blastycznego jest zaawansowanym stadium tej choroby nowotworowej układu krwiotwórczego. W tej fazie obserwujemy gwałtowny wzrost niedojrzałych komórek krwiotwórczych (blastów) w szpiku kostnym i krwi obwodowej, stanowiących powyżej 20-30% wszystkich komórek. Przełom blastyczny jest najpoważniejszą fazą CML, charakteryzującą się agresywnym przebiegiem klinicznym, przypominającym ostrą białaczkę.

• przewlekła białaczka szpikowa w fazie akceleracji

  Przewlekła białaczka szpikowa (CML) w fazie akceleracji to zaawansowane stadium nowotworu układu krwiotwórczego, charakteryzujące się szybszą progresją choroby w porównaniu do fazy przewlekłej. Faza akceleracji stanowi etap pośredni między fazą przewlekłą a przełomem blastycznym. Rozpoznanie opiera się na kryteriach hematologicznych: obecności 10-19% blastów we krwi lub szpiku, bazofilii przekraczającej 20%, trombocytopenii lub trombocytozy niezależnej od leczenia oraz postępującej splenomegalii i leukocytozy oporne na terapię.

• przewlekły zespół wieńcowy

  Przewlekły zespół wieńcowy (PZW) to schorzenie kardiologiczne charakteryzujące się długotrwałym niedokrwieniem mięśnia sercowego spowodowanym zwężeniem tętnic wieńcowych, najczęściej w wyniku miażdżycy. Jest to nowa terminologia zastępująca wcześniej używane pojęcie stabilnej choroby wieńcowej. PZW występuje, gdy dochodzi do nierównowagi między zapotrzebowaniem mięśnia sercowego na tlen a jego dostawą, co objawia się najczęściej jako dławica piersiowa (ból w klatce piersiowej) podczas wysiłku fizycznego.

• pęcherzyca zwykła

  Pęcherzyca zwykła (pemphigus vulgaris) to rzadka, przewlekła autoimmunologiczna choroba skóry i błon śluzowych, charakteryzująca się powstawaniem pęcherzy i nadżerek. Występuje na skutek wytwarzania autoprzeciwciał skierowanych przeciwko desmogleinie 3, białku odpowiedzialnemu za prawidłową adhezję komórek naskórka. W efekcie dochodzi do akantolizmy, czyli utraty spójności między keratynocytami, co prowadzi do formowania się pęcherzy śródnaskórkowych.

• płucna postać wąglika

  Płucna postać wąglika to najcięższa i najrzadsza forma choroby wywołanej przez bakterię Bacillus anthracis. Zakażenie następuje drogą wziewną poprzez wdychanie zarodników bakterii. Choroba charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem – początkowo objawy przypominają grypę (gorączka, kaszel, zmęczenie, bóle mięśniowe), następnie po 2-4 dniach następuje gwałtowne pogorszenie z dusznością, sinicą i wstrząsem septycznym.

• przewlekłe zanikowe drożdżakowe zapalenie jamy ustnej

  Przewlekłe zanikowe drożdżakowe zapalenie jamy ustnej (ang. chronic atrophic candidiasis) to infekcyjna choroba błony śluzowej jamy ustnej wywoływana przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Charakteryzuje się zanikiem brodawek nitkowatych języka oraz rumieniowymi zmianami zapalnymi. Jest często obserwowane u osób użytkujących protezy zębowe (tzw. stomatopatia protetyczna), u pacjentów z niedoborami odporności, cukrzycą, anemią, a także u osób w podeszłym wieku.

• polimialgia reumatyczna

  Polimialgia reumatyczna (PMR) to choroba zapalna charakteryzująca się bólem oraz sztywnością obręczy barkowej i biodrowej, występująca głównie u osób powyżej 50. roku życia. Typowymi objawami są symetryczny ból mięśni karku, obręczy barkowej, ramion, bioder i ud, z nasileniem w godzinach porannych. Pacjenci często zgłaszają znaczną sztywność poranną, trwającą ponad 45 minut, oraz ogólne objawy stanu zapalnego, takie jak osłabienie, brak apetytu, utrata masy ciała i stany podgorączkowe.

• premedykacja przed zabiegiem chirurgicznym

  Premedykacja przed zabiegiem chirurgicznym to proces przygotowania pacjenta farmakologicznie do znieczulenia i operacji. Głównym celem premedykacji jest zmniejszenie lęku przedoperacyjnego, łagodzenie bólu, zapobieganie nudnościom i wymiotom pooperacyjnym, a także zmniejszenie wydzielania śliny i kwasu żołądkowego, co minimalizuje ryzyko aspiracji treści żołądkowej do dróg oddechowych.

• przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B

  Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B to schorzenie wątroby wywołane przez zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV), które utrzymuje się ponad 6 miesięcy. Choroba charakteryzuje się przewlekłym procesem zapalnym w wątrobie, co może prowadzić do włóknienia, marskości, a nawet raka wątrobowokomórkowego. Diagnoza opiera się na wykryciu antygenu powierzchniowego HBV (HBsAg) w surowicy przez ponad 6 miesięcy oraz podwyższonej aktywności aminotransferaz.

• przewlekła niewydolność nerek

  Przewlekła niewydolność nerek (PNN) to postępujące upośledzenie czynności nerek, które rozwija się w ciągu miesięcy lub lat. Definiuje się ją jako utrzymujące się przez co najmniej 3 miesiące nieprawidłowości w budowie lub funkcji nerek, mające implikacje dla zdrowia. Diagnozę stawia się na podstawie obniżonego współczynnika filtracji kłębuszkowej (eGFR) poniżej 60 ml/min/1,73 m² lub obecności markerów uszkodzenia nerek, takich jak albuminuria.

• przewlekła białaczka limfatyczna

  Przewlekła białaczka limfatyczna (PBL) jest najczęstszym typem białaczki u dorosłych w krajach zachodnich, charakteryzującym się niekontrolowanym namnażaniem dojrzałych limfocytów B w szpiku kostnym, krwi obwodowej oraz tkankach limfatycznych. Choroba dotyka głównie osób starszych, mediana wieku w momencie rozpoznania wynosi około 70 lat. PBL rozwija się powoli, a u wielu pacjentów przez lata może przebiegać bezobjawowo.

• powikłane zakażenie skóry i tkanki miękkiej

  Powikłane zakażenia skóry i tkanki miękkiej (cSSTI – complicated skin and soft tissue infections) stanowią grupę poważnych infekcji, które rozszerzają się poza naskórek, sięgając głębszych warstw skóry (skóry właściwej, tkanki podskórnej) oraz często tkanki miękkiej. Do tej kategorii zaliczamy m.in. martwicze zapalenie powięzi, ropnie głębokie, ropowicę, infekcje ran operacyjnych oraz zakażenia owrzodzeń troficznych i odleżyn. Powikłane zakażenia występują często u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca, otyłość, zaburzenia odporności czy choroby naczyniowe.

• przewlekłe zapalenie oskrzeli

  Przewlekłe zapalenie oskrzeli to choroba charakteryzująca się długotrwałym stanem zapalnym błony śluzowej oskrzeli, prowadzącym do nadmiernego wydzielania śluzu i przewlekłego kaszlu. Zgodnie z definicją kliniczną, diagnozę stawia się, gdy pacjent doświadcza kaszlu produktywnego utrzymującego się przez co najmniej 3 miesiące w roku przez co najmniej 2 kolejne lata. Schorzenie to najczęściej stanowi komponent przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) i zwykle jest związane z narażeniem na dym tytoniowy, zanieczyszczenia środowiskowe lub czynniki zawodowe.

• piodermia zgorzelinowa

  Piodermia zgorzelinowa to rzadka, niezakaźna, szybko postępująca choroba zapalna skóry o niejasnej etiologii. Charakteryzuje się występowaniem bolesnych, martwiczych owrzodzeń z fioletowo-siną obwódką. Początkowo zmiany mogą przypominać grudki, krosty lub guzki, które szybko przekształcają się w owrzodzenia. Piodermia zgorzelinowa występuje najczęściej na kończynach dolnych, choć może pojawić się na każdej części ciała.

• przewlekła pokrzywka idiopatyczna

  Przewlekła pokrzywka idiopatyczna (spontaniczna) to schorzenie charakteryzujące się nawracającym występowaniem bąbli pokrzywkowych i/lub obrzęku naczynioruchowego przez okres dłuższy niż 6 tygodni, przy czym w około 80-90% przypadków nie udaje się zidentyfikować konkretnej przyczyny. Zmiany skórne mają charakter swędzących, uniesionych wykwitów o różnej wielkości, często z towarzyszącym obrzękiem głębszych warstw skóry.

• przewlekły zespół Guillaina-Barrégo

  Przewlekły zespół Guillaina-Barrégo, znany również jako przewlekła zapalna demielinizacyjna polineuropatia (CIDP), jest rzadkim schorzeniem neurologicznym charakteryzującym się postępującym osłabieniem i zaburzeniami czucia w kończynach. W przeciwieństwie do klasycznego zespołu Guillaina-Barrégo, który ma ostry przebieg, forma przewlekła rozwija się powoli, przez okres co najmniej 8 tygodni, a objawy utrzymują się miesiącami lub latami.

• przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc

  Przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc (PEZP) to rzadka choroba śródmiąższowa płuc charakteryzująca się naciekiem eozynofilowym w tkance płucnej. Schorzenie to występuje najczęściej u kobiet w średnim wieku oraz u osób z astmą lub atopią w wywiadzie. Charakterystyczne objawy to postępująca duszność, kaszel, gorączka, nocne poty oraz utrata masy ciała rozwijające się w ciągu kilku tygodni do miesięcy.

• przewlekła choroba oskrzeli

  Przewlekła choroba oskrzeli (POChP, przewlekłe zapalenie oskrzeli) to schorzenie charakteryzujące się przewlekłym stanem zapalnym oskrzeli, nadmiernym wydzielaniem śluzu oraz kaszlem utrzymującym się przez co najmniej 3 miesiące w roku przez 2 kolejne lata. Jest to jedna z głównych składowych przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, często związana z paleniem tytoniu lub długotrwałą ekspozycją na zanieczyszczenia powietrza.

• pęcherzyca

  Pęcherzyca (pemphigus) to grupa autoimmunologicznych chorób pęcherzowych skóry i błon śluzowych, charakteryzująca się tworzeniem pęcherzy śródnaskórkowych na skutek akantollizy. Wyróżnia się kilka typów pęcherzycy, w tym pęcherzycę zwykłą (pemphigus vulgaris), pęcherzycę liściastą (pemphigus foliaceus), pęcherzycę paraneoplastyczną i inne rzadsze formy. Choroba najczęściej występuje u osób w wieku 40-60 lat, choć może pojawić się w każdym wieku.

• pierwotne bolesne miesiączkowanie

  Pierwotne bolesne miesiączkowanie (dysmenorrhea primaria) to stan charakteryzujący się bólem w okolicy podbrzusza występującym podczas miesiączki, który nie jest związany z patologią narządów miednicy mniejszej. Dotyczy głównie młodych kobiet i często rozpoczyna się w okresie dojrzewania, zazwyczaj w ciągu pierwszych 6-12 miesięcy po pierwszej miesiączce, gdy cykle stają się owulacyjne.

• przewlekła idiopatyczna pokrzywka

  Przewlekła idiopatyczna pokrzywka (PIP) to schorzenie skórne charakteryzujące się występowaniem bąbli pokrzywkowych i/lub obrzęku naczynioruchowego utrzymujących się dłużej niż 6 tygodni, przy czym nie udaje się zidentyfikować jednoznacznej przyczyny. Dotyka około 0,5-1% populacji ogólnej i może znacząco obniżać jakość życia pacjentów. Charakterystyczne zmiany skórne to swędzące, różowej barwy bąble o różnej wielkości, często z centralnym zblednięciem, które ustępują bez pozostawienia śladu w ciągu 24 godzin.

• przewlekła schizofrenia

  Przewlekła schizofrenia to poważne, długotrwałe zaburzenie psychiczne charakteryzujące się zaburzeniami myślenia, percepcji, emocji oraz zachowania. W przebiegu choroby występują objawy pozytywne (halucynacje, urojenia), negatywne (spłycenie emocjonalne, apatia, wycofanie społeczne) oraz zaburzenia funkcji poznawczych. Rozpoznanie przewlekłej schizofrenii stawia się, gdy objawy utrzymują się co najmniej 6 miesięcy z wyraźnym pogorszeniem funkcjonowania pacjenta.

• podrażnienie gardła

  Podrażnienie gardła to dolegliwość, która może występować z różnych przyczyn, w tym infekcji wirusowych, bakteryjnych, alergii, refluksu żołądkowo-przełykowego, przesuszonego powietrza czy nadmiernego obciążenia strun głosowych. Pacjenci zgłaszają uczucie drapania, pieczenia, suchości i trudności w przełykaniu. Dolegliwości te często towarzyszą infekcjom górnych dróg oddechowych, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym.

• pierwotna nadczynność przytarczyc

  Pierwotna nadczynność przytarczyc (PNP) to zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się autonomicznym, nadmiernym wydzielaniem parathormonu (PTH) przez gruczoły przytarczyczne, co prowadzi do hiperkalcemii. Najczęstszą przyczyną (około 80-85% przypadków) jest pojedynczy gruczolak przytarczyc, rzadziej występują mnogie gruczolaki, przerost przytarczyc lub rak przytarczyc.

• psychoza w przebiegu choroby Parkinsona

  Psychoza w przebiegu choroby Parkinsona jest powikłaniem neuropsychiatrycznym występującym u około 20-40% pacjentów z chorobą Parkinsona. Objawy psychotyczne obejmują głównie omamy wzrokowe (najczęściej), słuchowe, urojenia oraz zespół błędnego rozpoznawania. Zazwyczaj psychoza pojawia się w zaawansowanych stadiach choroby, ale może wystąpić również we wczesnych etapach.

• przewlekła choroba płuc

  Przewlekła choroba płuc to szeroka kategoria obejmująca wiele schorzeń układu oddechowego, które charakteryzują się długotrwałym przebiegiem i postępującym upośledzeniem funkcji płuc. Najczęstszą z nich jest przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), która obejmuje przewlekłe zapalenie oskrzeli oraz rozedmę. Inne przewlekłe choroby płuc to astma, mukowiscydoza, śródmiąższowe choroby płuc czy nadciśnienie płucne.

• płonica

  Płonica, znana również jako szkarlatyna, to choroba zakaźna wywoływana przez bakterie Streptococcus pyogenes (paciorkowiec grupy A), charakteryzująca się wysypką, bólem gardła i gorączką. Występuje głównie u dzieci w wieku 5-15 lat, choć może dotknąć także osoby dorosłe. Zakażenie szerzy się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z chorym.

• przewlekła niewydolność żylna

  Przewlekła niewydolność żylna (PNŻ) to schorzenie charakteryzujące się zaburzeniem odpływu krwi żylnej z kończyn dolnych w wyniku niewydolności zastawek żylnych lub niedrożności żył. Główne objawy to uczucie ciężkości nóg, ból, obrzęki, skurcze nocne, świąd oraz zmiany skórne (przebarwienia, wypryski, stwardnienia). W zaawansowanych stadiach mogą pojawić się owrzodzenia żylne goleni, które trudno się goją.

• przewlekłe zapalenie rzęs

  Przewlekłe zapalenie rzęs (blepharitis) to stan zapalny brzegów powiek, który ma charakter nawracający i długotrwały. Charakteryzuje się zaczerwienieniem brzegów powiek, świądem, pieczeniem oraz tworzeniem się łusek i strupów u podstawy rzęs. Najczęściej występuje w dwóch postaciach: przedniej, obejmującej głównie okolice rzęs i spowodowanej przez bakterie (najczęściej gronkowca złocistego) lub reakcję alergiczną, oraz tylnej, związanej z dysfunkcją gruczołów Meiboma.

• polineuropatia związana z gammapatią monoklonalną

  Polineuropatia związana z gammapatią monoklonalną to zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się uszkodzeniem obwodowego układu nerwowego w przebiegu gammapati monoklonalnej. Najczęściej występuje w związku z MGUS (gammapatią monoklonalną o nieokreślonym znaczeniu), szpiczakiem mnogim, makroglobulinemią Waldenströma lub amyloidozą łańcuchów lekkich. Objawy obejmują symetryczne zaburzenia czucia (drętwienie, mrowienie), osłabienie mięśni, zaburzenia równowagi oraz bóle neuropatyczne, często z przewagą objawów czuciowych nad ruchowymi.

• paliatywna terapia chorób nowotworowych

  Paliatywna terapia chorób nowotworowych to kompleksowe podejście terapeutyczne, którego głównym celem nie jest wyleczenie nowotworu, lecz złagodzenie objawów choroby, poprawa jakości życia pacjenta oraz zapewnienie wsparcia psychologicznego zarówno choremu, jak i jego bliskim. Jest stosowana głównie w zaawansowanych stadiach nowotworów, gdy leczenie przyczynowe nie jest już możliwe lub skuteczne, a także może być prowadzona równolegle z terapią onkologiczną.