narządy limfoidalne
Narządy limfoidalne (limfatyczne) stanowią kluczowy element układu odpornościowego, odpowiadający za produkcję, dojrzewanie i różnicowanie komórek odpornościowych, głównie limfocytów. Dzielą się na narządy limfoidalne centralne (pierwotne) oraz obwodowe (wtórne).
Do narządów limfoidalnych centralnych zaliczamy szpik kostny i grasicę. Szpik kostny jest miejscem powstawania wszystkich komórek krwi, w tym limfocytów B, natomiast grasica odpowiada za dojrzewanie limfocytów T. Narządy te są odpowiedzialne za wytwarzanie i wczesne różnicowanie limfocytów, które następnie migrują do narządów obwodowych.
Narządy limfoidalne obwodowe to węzły chłonne, śledziona oraz tkanka limfatyczna związana z błonami śluzowymi (MALT), obejmująca migdałki, grudki limfatyczne w przewodzie pokarmowym (GALT), układzie oddechowym (BALT) i innych układach. W tych strukturach dochodzi do kontaktu limfocytów z antygenami, ich aktywacji i różnicowania w komórki efektorowe oraz pamięci immunologicznej.
Prawidłowe funkcjonowanie narządów limfoidalnych jest niezbędne dla utrzymania skutecznej odporności organizmu. Zaburzenia w ich strukturze lub funkcji mogą prowadzić do niedoborów odporności, chorób autoimmunologicznych lub nowotworów układu limfatycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Glenmark 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności lenalidomidu wykazały niską toksyczność ostrą, z dawką letalną po podaniu doustnym powyżej 2000 mg/kg mc/dobę u gryzoni, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa w przypadku ostrego przedawkowania. W toksyczności przewlekłej u szczurów dawki 75, 150 i 300 mg/kg mc/dobę przez 26 tygodni powodowały odwracalne zmiany w mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg mc/dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji u ludzi (AUC). U naczelnych dawki 4 i 6 mg/kg mc/dobę przez 20 tygodni wywołały poważne skutki toksyczne, w tym śmiertelność, natomiast dawki 1 i 2 mg/kg mc/dobę przez rok powodowały odwracalne zmiany w szpiku kostnym i łagodne zmniejszenie liczby leukocytów, odpowiadające dawce stosowanej u ludzi. Badania rozwojowe u małp i królików potwierdziły silne działanie teratogenne lenalidomidu, manifestujące się wadami zewnętrznymi, kończyn oraz narządów wewnętrznych, co stanowi istotne ograniczenie stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, bezpieczeństwo farmakologiczne, chłoniak myszy, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, komórkowość szpiku kostnego, krwinki białe i czerwone, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mikrojąderka komórkowe, mineralizacja miedniczek nerkowych, narządy limfoidalne, NOAEL, oligodaktylia, płat środkowy płuc, płytki krwi, polidaktylia, potencjał mutagenny, rozwój zarodkowo-płodowy, stosunek komórek mieloidalnych/erytroidalnych, toksyczność ostra i przewlekła, układ krwiotwórczy, wady wrodzone, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Krka 80 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Główne działania toksyczne dotyczyły przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego oraz limfatycznego, z toksycznością jelitową jako czynnikiem ograniczającym dawkowanie. Zmiany te były odwracalne po przerwaniu terapii. W układzie krwiotwórczym obserwowano minimalne do lekkiego zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz zmiany w szpiku kostnym, a w układzie limfatycznym – redukcję liczby limfocytów i masy narządów limfoidalnych. U małp stwierdzono zwiększoną śródmiąższową mineralizację nerek bez innych objawów nefrotoksyczności. Dazatynib hamował agregację płytek krwi i wydłużał czas krwawienia u szczurów, jednak nie powodował samoistnych krwotoków. Badania kardiotoksyczności wykazały brak istotnych zmian odstępu QT w zapisie EKG po podaniu pojedynczej dawki u małp.
agregacja płytek krwi, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, efekt klastogenny, grasica, gruczolak prostaty, hemostaza, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, narządy limfoidalne, nefrotoksyczność, obumieranie płodów, obumieranie zarodków, odstęp QT, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność jelitowa, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, węzły chłonne, włókna Purkinjego, zapis EKG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aregalu 14 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teriflunomidu, substancji czynnej Aregalu, wykazały toksyczność wielokrotnego dawkowania w modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy) obejmującą głównie szpik kostny, narządy limfoidalne, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustkę. Efekty hematologiczne obejmowały niedokrwistość, trombocytopenię, leukopenię i limfopenię, co wiązało się z immunosupresją i zwiększonym ryzykiem zakażeń wtórnych. Mechanizm toksyczności wynika z hamowania podziałów komórkowych. Genotoksyczność nie została potwierdzona in vivo, mimo że in vitro zaobserwowano efekt klastogenny, interpretowany jako pośredni skutek działania na enzym DHO-DH. Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność in vitro, lecz nie potwierdzono jej in vivo. Badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie wykazały działania kancerogennego.
aktywność lokomotoryczna, czerwone krwinki, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, funkcje poznawcze, komórki B, leukopenia, limfocyty T, limfopenia, męskie narządy rozrodcze, narządy limfoidalne, narządy rozrodcze, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, odpowiedź przeciwciał, plemniki, płytki krwi, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przewód pokarmowy, rozwój neurologiczny, szpik kostny, toksyczność dawkowania, trifluorometyloanilina, trombocytopenia, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Sandoz 140 mg
Dazatynib, substancja czynna leku Dasatinib Sandoz, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność głównie w obrębie przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego oraz limfatycznego. Toksyczność przewodu pokarmowego, ograniczająca dawkowanie, dotyczyła jelita u szczurów i małp, natomiast hematologiczne zmiany obejmowały minimalne do lekkich obniżenia parametrów czerwonokrwinkowych oraz zmiany w szpiku kostnym, głównie u szczurów. W układzie limfatycznym obserwowano zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfoidalnych u szczurów. Zmiany te miały charakter odwracalny po zaprzestaniu podawania leku. Długotrwałe podawanie dazatynibu u małp (do 9 miesięcy) wiązało się z ograniczonymi zmianami nerkowymi, głównie śródmiąższową mineralizacją. Ponadto, dazatynib hamuje agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia u szczurów, jednak nie wywołuje samoistnych krwotoków. Badania elektrofizjologiczne serca wykazały potencjał wydłużania odstępu QT in vitro, lecz nie potwierdzono tego efektu in vivo u małp po pojedynczej dawce.
agregacja płytek krwi, czas krwawienia, dazatynib, efekt klastogenny, elektrofizjologia serca, grasica, gruczolak prostaty, immunosupresja, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, narządy limfoidalne, obumieranie zarodków, przewód pokarmowy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, węzły chłonne, włókna Purkinjego, zmiany kośćca płodu