CML w fazie zaawansowanej
CML (przewlekła białaczka szpikowa) w fazie zaawansowanej to stadium choroby nowotworowej układu krwiotwórczego charakteryzujące się progresją z fazy przewlekłej do fazy akceleracji lub kryzy blastycznej. W fazie akceleracji obserwuje się zwiększenie odsetka blastów w szpiku lub krwi obwodowej (10-19%), nasilenie objawów ogólnych oraz postępującą splenomegalię oporną na leczenie.
Faza kryzy blastycznej, najbardziej zaawansowane stadium CML, charakteryzuje się obecnością ≥20% blastów w szpiku lub krwi obwodowej, obecnością skupisk blastów w biopsji szpiku lub pozaszpikowych ognisk blastycznych. Rokowanie w zaawansowanej CML jest znacząco gorsze niż w fazie przewlekłej, a odpowiedź na standardowe leczenie inhibitorami kinazy tyrozynowej (TKI) jest ograniczona.
Leczenie CML w fazie zaawansowanej wymaga intensywnej terapii, obejmującej TKI drugiej lub trzeciej generacji (dazatynib, nilotynib, bosutynib, ponatynib), często w połączeniu z chemioterapią. W przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne, allogeniczny przeszczep komórek macierzystych szpiku pozostaje opcją potencjalnie leczniczą, szczególnie u młodszych pacjentów w dobrym stanie ogólnym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Sandoz
Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) zwiększają ekspozycję na dazatynib i są przeciwwskazane, natomiast induktory CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna) mogą obniżać jego stężenie, co zwiększa ryzyko niepowodzenia terapii. Zaleca się unikanie antagonistów receptora H2, inhibitorów pompy protonowej oraz preparatów zawierających wodorotlenek glinu/magnezu, które zmniejszają biodostępność dazatynibu. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawka początkowa pozostaje bez zmian, jednak wymagana jest ostrożność ze względu na ograniczone dane kliniczne. Monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych miesiącach leczenia, ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, które występują częściej u pacjentów z zaawansowaną fazą CML lub ALL Ph+.
ALL Ph+, antagonista receptora histaminowego H2, cewnikowanie prawego serca, CML w fazie przewlekłej, CML w fazie zaawansowanej, dazatynib, ginekomastia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor izoenzymu CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, krwawienie w OUN, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, niedokrwistość, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, reaktywacja HBV, retencja płynów, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrodzony zespół długiego QT, wydłużenie QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zastoinowa niewydolność serca, ziele dziurawca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Zentiva 100 mg
Analiza danych klinicznych dotyczących stosowania dazatynibu (Dasatinib Zentiva) obejmująca 2900 pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) oraz Ph+ ALL wykazała, że działania niepożądane występują u większości leczonych. Mediana czasu terapii u dorosłych z CML w fazie przewlekłej wynosiła 29 miesięcy, a u pacjentów z zaawansowaną postacią choroby lub Ph+ ALL 6,2 miesiąca. W populacji pediatrycznej (188 pacjentów) mediana czasu leczenia wyniosła 26,3 miesiąca, a w podgrupie dzieci z CML-CP 42,3 miesiąca. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych dotyczyło 19% dorosłych i jedynie 1,5% dzieci. Profil bezpieczeństwa u dzieci był zbliżony do dorosłych, jednak bez występowania poważnych powikłań takich jak wysięk osierdziowy, wysięk opłucnowy, obrzęk płuc czy nadciśnienie płucne.
CML w fazie przewlekłej, CML w fazie zaawansowanej, cytomegalowirus, dasatinib, dazatynib, nadciśnienie płucne, obrzęk płuc, Ph+ ALL, posocznica, przewlekła białaczka szpikowa, wirus herpes, wirusowe zapalenie wątroby typu B, worek osierdziowy, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakażenia grzybicze, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie płuc