tolazolina
Tolazolina to syntetyczny lek z grupy antagonistów receptorów alfa-adrenergicznych, stosowany głównie w leczeniu stanów skurczowych naczyń obwodowych. Działa poprzez blokowanie receptorów alfa-adrenergicznych, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zwiększenia przepływu krwi, szczególnie w kończynach.
Historycznie stosowano ją w leczeniu choroby Raynauda, miażdżycy zarostowej tętnic oraz innych zaburzeń naczyniowych. W neonatologii tolazolina była wykorzystywana w leczeniu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków, gdzie działając jako antagonista receptorów alfa-adrenergicznych powodowała rozszerzenie naczyń płucnych i zmniejszenie oporu naczyniowego.
Profil bezpieczeństwa tolazoliny obejmuje działania niepożądane takie jak tachykardia, arytmie, niedociśnienie, nudności, wymioty oraz podrażnienie żołądka. Ze względu na dostępność nowszych, bezpieczniejszych i skuteczniejszych leków, tolazolina jest obecnie rzadko stosowana w praktyce klinicznej i została w dużej mierze zastąpiona przez selektywne antagonisty receptorów alfa oraz inne substancje wazoaktywne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Tlenek azotu Messer 800 ppm (v/v)
Tlenek azotu Messer 800 ppm (V/V) stosowany wziewnie w terapii hipoksyjnej niewydolności oddechowej wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z donorami tlenku azotu (np. nitroprusydek sodowy, nitrogliceryna), co zwiększa ryzyko methemoglobinemii. Zaleca się ścisłe monitorowanie poziomu methemoglobiny u pacjentów otrzymujących jednocześnie te leki. Podobne ryzyko dotyczy azotanów alkilowych, sulfonamidów oraz prylokainy, przy czym szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu prylokainy ze względu na wysokie ryzyko methemoglobinemii. Bezpieczne jest natomiast łączenie tlenku azotu z lekami stosowanymi w intensywnej terapii, takimi jak tolazolina, dopamina, dobutamina, steroidy czy surfaktant, a także podczas wentylacji o wysokiej częstotliwości.
antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, azotan alkilowy, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie tętnicze, ciśnienie w tętnicy płucnej, cykliczny adenozynomonofosforan, cykliczny guanozynomonofosforan, dobutamina, dopamina, dwutlenek azotu, hipoksyjna niewydolność oddechowa, krążenie centralne, lek inotropowy, methemoglobinemia, nitrogliceryna, nitroprusydek sodowy, parametr hemodynamiczny, prawa komora serca, prylokaina, steryd, sulfonamid, surfaktant, syldenafil, tlenek azotu, toksyczność dróg oddechowych, tolazolina, wentylacja wysokiej częstotliwości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Coffecorn mite 500 mcg + 25 mg
Przedawkowanie Coffecorn mite, zawierającego 500 µg ergotaminy winianu i 25 mg kofeiny bezwodnej, manifestuje się szerokim spektrum objawów neurologicznych (znużenie, dezorientacja, majaczenie, utrata przytomności), sercowo-naczyniowych (zaburzenia ciśnienia tętniczego, rytmu serca, wstrząs) oraz oddechowych (ciężka duszność). Stan ten może prowadzić do niewydolności wielonarządowej i śmierci, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Brak specyficznej odtrutki dla ergotaminy i kofeiny wymusza leczenie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania parametrów życiowych i szybkiego reagowania na powikłania.
ciśnienie tętnicze, dekstran, drętwienie kończyn, duszność, ergotamina winian, heparyna, kofeina bezwodna, lek przeciwzakrzepowy, majaczenie, niewydolność wielonarządowa, nitroprusydek sodu, objawy neurologiczne, obraz kliniczny, oddział intensywnej terapii, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, prowokowanie wymiotów, przedawkowanie leku, receptory α-adrenergiczne, skurcz naczyniowy, tolazolina, układ nerwowy obwodowy, układ sercowo-naczyniowy, utrata przytomności, wstrząs, zaburzenia rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Dihydroergotamina – Interakcje
Dihydroergotamina, jako alkaloid sporyszu, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Konieczne jest zachowanie co najmniej 24-godzinnego odstępu między podaniem dihydroergotaminy a innymi alkaloidami sporyszu (ergotamina, metyzergid) oraz agonistami receptora 5-HT1, takimi jak sumatryptan, aby uniknąć nadmiernej stymulacji receptorów i nasilenia działań niepożądanych. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z agonistami dopaminy (bromokryptyna, kabergolina) ze względu na ryzyko nadciśnienia tętniczego i zawału mięśnia sercowego. Ponadto, interakcje z lekami alfa- i beta-adrenolitycznymi (np. tolazolina, prazosyna, atenolol, propranolol) mogą prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego i bólów wieńcowych, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Stosowanie dihydroergotaminy z dopaminą i dobutaminą jest przeciwwskazane z powodu ryzyka obwodowego niedokrwienia i martwicy kończyn.
agonista dopaminy, agonista receptora serotoninergicznego, alkaloid sporyszu, alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, atenolol, ból wieńcowy, bromokryptyna, ciśnienie tętnicze, delawirdyna, dihydroergotamina, dobutamina, dopamina, efekt naczyniozwężający, ergotamina, ergotyzm, erytromycyna, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hipertermia, indynawir, itrakonazol, kabergolina, ketokonazol, klarytromycyna, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek inotropowy dodatni, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwwirusowy, martwica kończyn, metyzergid, nadciśnienie tętnicze, nadolol, nelfinawir, niedokrwienie obwodowe, niedokrwienie tkanek, niedotlenienie, oksprenolol, paroksetyna, powikłanie sercowo-naczyniowe, prazosyna, propranolol, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, roksytromycyna, rytonawir, sertralina, SSRI, sumatryptan, timolol, tolazolina, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g
Dihydroergotamina, będąca alkaloidem sporyszu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu sercowo-naczyniowego. Należy zachować co najmniej 24-godzinny odstęp między podaniem dihydroergotaminy a innymi alkaloidami sporyszu (ergotamina, metyzergid) oraz agonistami receptora 5-HT1 (sumatryptan), aby uniknąć nasilenia efektu naczynioskurczowego i ryzyka niedokrwienia. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z bromokryptyną i kabergoliną ze względu na ryzyko nadciśnienia tętniczego i zawału mięśnia sercowego. Ponadto, stosowanie dihydroergotaminy z lekami α- i β-adrenolitycznymi (np. prazosyna, propranolol) może powodować wzrost ciśnienia tętniczego i bóle wieńcowe. Szczególną ostrożność wymaga łączenie z inhibitorami CYP450, takimi jak makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, flukonazol) oraz lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w HIV (indynawir, rytonawir), które zwiększają stężenie dihydroergotaminy i jej toksyczność.
agonista receptora serotoninergicznego, alkaloid sporyszu, alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, atenolol, ból wieńcowy, bromokryptyna, ciśnienie tętnicze, cytochrom P-450, delawirdyna, dobutamina, dopamina, działanie niepożądane, efekt naczynioskurczowy, ergotamina, ergotyzm, erytromycyna, fluoksetyna, fluwoksamina, hipertermia, indynawir, inhibicja CYP450, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kabergolina, klarytromycyna, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, metyzergid, nadciśnienie tętnicze, nadolol, nelfinawir, niedokrwienie, niedotlenienie tkanek, obwodowe niedokrwienie, oksprenolol, paroksetyna, powikłanie naczyniowe, prazosyna, propranolol, receptor α-adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, roksytromycyna, rytonawir, sertralina, sumatryptan, timolol, tolazolina, układ sercowo-naczyniowy, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Azot – Interakcje
Tlenek azotu (NO) wykazuje istotne interakcje farmakochemiczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w terapii intensywnej, zwłaszcza w leczeniu niewydolności oddechowej. Najważniejszą interakcją jest szybkie utlenianie NO w obecności tlenu (O₂) do toksycznego dwutlenku azotu (NO₂), którego stężenie należy utrzymywać poniżej 0,5 ppm przy dawkach NO <20 ppm, a przekroczenie 1 ppm wymaga natychmiastowej redukcji dawki NO lub FiO₂. Donory NO, takie jak nitroprusydek sodu i nitrogliceryna, oraz leki zwiększające methemoglobinę (azotany alkilowe, sulfonamidy, prylokaina) zwiększają ryzyko methemoglobinemii, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia methemoglobiny. Ponadto, inhibitory fosfodiesterazy i prostacyklina (PGI₂) wykazują synergistyczne działanie rozszerzające naczynia płucne, co może wpływać na hemodynamikę prawej komory serca i wymaga ostrożności klinicznej.
agregacja płytek krwi, almitryna, azotan alkilowy, dehydrogenaza alkoholowa, dobutamina, donor tlenku azotu, dopamina, dwutlenek azotu, fenylefryna, inhibitor fosfodiesterazy, intensywna terapia, interakcja farmakodynamiczna, interakcja lekowa, lek steroidowy, methemoglobinemia, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, nitrogliceryna, nitroprusydek sodu, norepinefryna, prostacyklina, prylokaina, sulfonamid, surfaktant, tlenek azotu, tolazolina, układ sercowo-naczyniowy, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ergotaminum Filofarm 1 mg
Przedawkowanie ergotaminy winianu, alkaloidu sporyszu o silnym działaniu naczynioskurczowym, może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych, w tym niedokrwienia tkanek obwodowych, zaburzeń neurologicznych (znużenie, dezorientacja, majaczenie), oddechowych (ciężka duszność) oraz krążeniowych (tachykardia, bradykardia, zmiany ciśnienia tętniczego). W skrajnych przypadkach obserwuje się utratę przytomności, wstrząs, a nawet śmierć. Objawy mogą pojawić się nagle lub rozwijać stopniowo, zależnie od dawki i indywidualnej wrażliwości pacjenta, co wymaga szybkiej diagnostyki i interwencji medycznej.
Leczenie przedawkowania ergotaminy opiera się na natychmiastowym usunięciu leku z przewodu pokarmowego (prowokowanie wymiotów u pacjentów przytomnych, płukanie żołądka u nieprzytomnych), przeciwdziałaniu naczynioskurczowemu działaniu za pomocą leków rozszerzających naczynia (np. nitroprusydek sodu, tolazolina) oraz poprawie przepływu krwi przez podanie heparyny i/lub dekstranu. W przypadku drgawek stosuje się diazepam dożylnie, a w ciężkich zatruciach możliwe jest oczyszczanie pozaustrojowe (dializa). Konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów życiowych, w tym ciśnienia tętniczego, częstości akcji serca, saturacji oraz ukrwienia kończyn, z kontynuacją obserwacji do ustąpienia objawów toksycznych. Ciężkie przypadki wymagają leczenia na oddziale intensywnej terapii z zaawansowanym wsparciem hemodynamicznym.
akcja serca, alkaloid sporyszu, ciśnienie tętnicze, dekstran, dializa, diazepam, drgawki, duszność, działanie naczynioskurczowe, heparyna, majaczenie, monitorowanie hemodynamiczne, niedokrwienie tkanek, nitroprusydek sodu, objawy neurologiczne, oczyszczanie pozaustrojowe, oddział intensywnej terapii, parametry hemodynamiczne, płukanie żołądka, saturacja krwi tętniczej, skurcz naczyń obwodowych, tolazolina, utrata przytomności, winian ergotaminy, wstrząs, zaburzenia krążeniowe, zaburzenia oddechowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Tlenek azotu – Interakcje
Tlenek azotu (NO) podawany wziewnie wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i chemiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Najważniejszą z nich jest szybka reakcja utleniania NO do toksycznego dwutlenku azotu (NO₂) w obecności tlenu, co może uszkadzać nabłonek oskrzeli i barierę pęcherzykowo-włośniczkową. Stężenie NO₂ powinno być ściśle monitorowane i utrzymywane poniżej 0,5 ppm przy dawkach NO <20 ppm, a przekroczenie 1 ppm wymaga natychmiastowej redukcji dawki NO lub FiO₂. Donory NO (np. nitroprusydek sodu, nitrogliceryna) oraz leki zwiększające methemoglobinę (azotany alkilowe, sulfonamidy, prylokaina) mogą nasilać ryzyko methemoglobinemii, co wymaga ostrożności i monitorowania poziomu methemoglobiny. Ponadto NO wykazuje addytywne działanie rozszerzające naczynia z inhibitorami fosfodiesterazy (np. syldenafilem) oraz prostacykliną i jej analogami, co może wpływać na hemodynamikę i potencjalnie zwiększać ryzyko krwawień.
agregacja płytek krwi, almitryna, azotany alkilowe, błona pęcherzykowo-włośniczkowa, ciśnienie w tętnicy płucnej, dobutamina, dopamina, drogi oddechowe, dwutlenek azotu, fenylefryna, hipoksja tkankowa, inhibitor fosfodiesterazy, krążenie centralne, krążenie płucne, lek rozszerzający naczynia, lek steroidowy, methemoglobina, methemoglobinemia, nabłonek oskrzeli, nitrogliceryna, nitroprusydek sodu, norepinefryna, parametr krzepnięcia, prawa komora serca, prostacyklina, prylokaina, skurcz naczyń krwionośnych, sulfonamid, surfaktant, syldenafil, tlenek azotu, tolazolina - Leksykon leków
Interakcje leku – Coffecorn forte 1 mg + 100 mg
Produkt leczniczy Coffecorn forte zawiera 1 mg ergotaminy winianu oraz 100 mg kofeiny bezwodnej i wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które należy uwzględnić w planowaniu terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z innymi alkaloidami sporyszu (dihydroergotamina, bromokryptyna, kabergolina, metyzergid) oraz agonistami receptorów serotoninowych, w tym sumatryptanem, ze względu na ryzyko sumowania działania naczynioskurczowego i poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak nadciśnienie tętnicze i zawał serca. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na układ sercowo-naczyniowy, w tym inhibitorów receptorów alfa- i beta-adrenergicznych (tolazolina, prazosyna, atenolol, propranolol i inne), które mogą nasilać wzrost ciśnienia tętniczego i wywoływać bóle wieńcowe. Ponadto, stosowanie dopaminy i dobutaminy z ergotaminą jest przeciwwskazane z powodu ryzyka obwodowego niedokrwienia i martwicy kończyn.
agonista receptora serotoninowego, alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, atenolol, bromokryptyna, cyprofloksacyna, dihydroergotamina, diltiazem, dobutamina, dopamina, działanie naczynioskurczowe, ergotamina, fluoksetyna, fluwoksamina, indynawir, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, izoenzym CYP3A cytochromu P450, kabergolina, klarytromycyna, lek anorektyczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwwirusowy, lek sympatykomimetyczny, metyzergid, nadolol, niedokrwienie obwodowe, oksprenolol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prazosyna, propranolol, psychostymulant, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, receptor serotoninowy, sertralina, sok grejpfrutowy, SSRI, sumatryptan, telitromycyna, teofilina, tolazolina, tymolol, werapamil