leki steroidowe
Leki steroidowe, nazywane także kortykosteroidami, to grupa preparatów farmakologicznych wywodzących się ze steroidowych hormonów kory nadnerczy. Dzielą się na glikokortykosteroidy, które mają silne działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne, oraz mineralokortykosteroidy, wpływające na gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu.
W praktyce klinicznej najczęściej stosowane są glikokortykosteroidy, takie jak prednizon, deksametazon, hydrokortyzon czy metyloprednizolon. Znajdują one zastosowanie w leczeniu chorób autoimmunologicznych, stanów zapalnych, alergii, astmy, choroby obturacyjnej płuc, chorób skóry, czy jako leczenie wspomagające w terapii nowotworów.
Mimo skuteczności terapeutycznej, długotrwałe stosowanie leków steroidowych wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi. Mogą one powodować osteoporozę, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemię, zaburzenia psychiczne, zaćmę, jaskrę, zwiększoną podatność na infekcje, atrofię skóry, otyłość typu cushingoidalnego oraz supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
Istotnym aspektem farmakoterapii steroidowej jest odpowiednie dawkowanie oraz monitorowanie pacjenta pod kątem działań niepożądanych. W przypadku leczenia przewlekłego dąży się do stosowania najmniejszej skutecznej dawki oraz rozważenia terapii oszczędzającej steroidy. Nagłe odstawienie steroidów po długotrwałym stosowaniu może prowadzić do zespołu odstawienia, dlatego konieczne jest stopniowe zmniejszanie dawki.