zwieracz odbytu wewnętrzny

Zwieracz odbytu wewnętrzny (łac. musculus sphincter ani internus) to mięsień gładki stanowiący jedną z dwóch struktur zwieraczowych kontrolujących wypróżnianie. W przeciwieństwie do zwieracza zewnętrznego, który jest mięśniem poprzecznie prążkowanym, zwieracz wewnętrzny pozostaje pod kontrolą autonomicznego układu nerwowego i znajduje się w stanie stałego napięcia (tonus).

Anatomicznie zwieracz wewnętrzny stanowi przedłużenie okrężnej warstwy mięśniowej ściany odbytnicy. Ma kształt pierścienia o grubości około 2-5 mm, otaczającego kanał odbytu na długości 2-3 cm. Jego unerwienie pochodzi z układu autonomicznego – włókien przywspółczulnych splotu miednicznego oraz współczulnych z segmentów L5-S2.

Funkcjonalnie odpowiada za około 55-85% spoczynkowego ciśnienia w kanale odbytu, co ma kluczowe znaczenie dla utrzymania kontynencji. Jego relaksacja następuje odruchowo podczas rozciągania ściany odbytnicy przez masy kałowe (odruch odbytniczo-odbytowy), co stanowi element fizjologicznego mechanizmu defekacji.

Dysfunkcje zwieracza wewnętrznego mogą prowadzić do zaburzeń kontroli defekacji, szczególnie nietrzymania stolca podczas parcia na stolec lub nietrzymania gazów. Uszkodzenia mogą wynikać z procesu starzenia, urazów okołoporodowych, zabiegów chirurgicznych w obrębie odbytu czy chorób neurologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl