ksenotransplantacja
Ksenotransplantacja to procedura medyczna polegająca na przeszczepianiu komórek, tkanek lub organów między osobnikami różnych gatunków. W kontekście klinicznym najczęściej rozważa się przeszczepianie narządów od zwierząt do ludzi, szczególnie od świń, których organy pod względem anatomicznym i fizjologicznym są zbliżone do ludzkich.
Głównym wyzwaniem ksenotransplantacji jest pokonanie bariery odpowiedzi immunologicznej organizmu biorcy, która prowadzi do odrzucenia przeszczepu. Dzięki rozwojowi inżynierii genetycznej możliwe stało się modyfikowanie genetyczne zwierząt dawców, aby zmniejszyć ryzyko odrzucenia i zminimalizować niezgodność międzygatunkową.
W ostatnich latach przeprowadzono pierwsze eksperymentalne ksenotransplantacje, w tym przeszczepienie genetycznie modyfikowanego serca świni pacjentowi z terminalną niewydolnością serca. Ksenotransplantacja stanowi potencjalne rozwiązanie problemu niedoboru narządów do przeszczepów, jednak wciąż wymaga przezwyciężenia wielu wyzwań związanych z długoterminowym przeżyciem przeszczepu, bezpieczeństwem mikrobiologicznym i kwestiami etycznymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ostre niewydolność wątroby – Leczenie
Ostra niewydolność wątroby (ALF) to nagłe, zagrażające życiu pogorszenie funkcji wątroby u osób bez wcześniejszej choroby wątroby, objawiające się żółtaczką, koagulopatią i encefalopatią wątrobową. Leczenie wspomagające obejmuje płynoterapię (albuminy przy stężeniu <3 mg/dl), stosowanie noradrenaliny przy hipotensji opornej na płyny, korekcję zaburzeń elektrolitowych, leczenie hipoglikemii (np. 10% dekstroza), profilaktykę krwawień z przewodu pokarmowego oraz wsparcie oddechowe i żywieniowe (zalecane 60 g białka/dzień). Encefalopatia wątrobowa wymaga ułożenia pacjenta z głową uniesioną o 30°, unikania nadmiernej sedacji, a w stopniach III-IV intubacji. Obrzęk mózgu leczy się mannitolem (0,5-1 g/kg), a w opornych przypadkach hiperwentylacją, barbituranami lub umiarkowaną hipotermią (32-34°C). Terapia nerkozastępcza (np. CVVHD) jest wskazana przy podwyższonym amoniaku lub postępującej encefalopatii.
albuminy, antagonista receptora H2, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Wilsona, encefalopatia wątrobowa, entekawir, hipoalbuminemia, inhibitor pompy protonowej, koagulopatia, komórki macierzyste mezenchymalne, kortykosteroid, ksenotransplantacja, mannitol, N-acetylocysteina, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, obrzęk mózgu, ostra niewydolność wątroby, plazmafereza, przeszczep hepatocytów, przeszczep wątroby, rekombinowany czynnik VII, świeżo mrożone osocze, terapia nerkozastępcza, węgiel aktywowany, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia krzepnięcia, zatrucie paracetamolem, zespół wątrobowo-nerkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Cukrzyca typu 1 u dzieci – Zapobieganie i profilaktyka
Cukrzyca typu 1 (T1D) jest chorobą autoimmunologiczną charakteryzującą się destrukcją komórek β trzustki przez limfocyty T, prowadzącą do niedoboru insuliny. Wczesne wykrywanie choroby opiera się na monitorowaniu autoprzeciwciał wysp trzustkowych oraz ocenie ryzyka genetycznego, co pozwala na identyfikację osób w stadium przedklinicznym, gdy funkcja komórek β jest nadal zachowana. Programy przesiewowe, takie jak TrialNet, badają około 15 000 krewnych pierwszego lub drugiego stopnia rocznie, umożliwiając wczesną diagnozę i opóźnienie wystąpienia objawów klinicznych. Profilaktyka cukrzycy typu 1 obejmuje trzy poziomy: pierwotną (zapobieganie autoimmunizacji), wtórną (hamowanie niszczenia komórek β po serokonwersji) oraz trzeciorzędową (opóźnianie powikłań klinicznych). Interwencje pierwotne koncentrują się na czynnikach prenatalnych i wczesnodziecięcych, takich jak suplementacja witaminą D (redukcja zachorowalności o 25-30%), unikanie nadwagi u matek oraz modyfikacje diety niemowląt, choć badania takie jak TRIGR nie potwierdziły skuteczności hydrolizowanej kazeiny w zapobieganiu autoimmunizacji.
białko mleka krowiego, choroba autoimmunologiczna, cukrzyca typu 1, difluorometyloornityna, dysglikemia, globulina antytymocytowa, hiperglikemia, immunoglobulina, komórka beta trzustki, ksenotransplantacja, kwas dokozaheksaenowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwasica ketonowa, kwasica ketonowa cukrzycowa, limfocyt T, powikłanie mikronaczyniowe, program przesiewowy, przeciwciało monoklonalne, rytuksymab, serokonwersja, teplizumab, witamina D, zakażenie matki