czynniki ryzyka zakrzepowo-zatorowe

Czynniki ryzyka zakrzepowo-zatorowe to elementy zwiększające prawdopodobieństwo wystąpienia zakrzepicy żylnej lub zatorowości płucnej. Dzieli się je na wrodzone (genetyczne) oraz nabyte. Do wrodzonych należą m.in. mutacja czynnika V Leiden, niedobór białka C i S, niedobór antytrombiny III oraz mutacja genu protrombiny.

Wśród nabytych czynników ryzyka zakrzepowo-zatorowego wyróżnia się unieruchomienie, zabiegi operacyjne (szczególnie ortopedyczne), urazy, nowotwory złośliwe, ciążę i połóg, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, terapię hormonalną, przewlekłą niewydolność żylną, choroby zapalne, zespół antyfosfolipidowy oraz wiek powyżej 40 lat. Szczególne znaczenie mają hospitalizacja, długotrwałe unieruchomienie oraz podróże lotnicze trwające ponad 4 godziny.

Identyfikacja czynników ryzyka zakrzepowo-zatorowego stanowi podstawę profilaktyki pierwotnej i wtórnej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. W zależności od rodzaju i liczby czynników ryzyka stosuje się różne schematy profilaktyki przeciwzakrzepowej, obejmujące stosowanie heparyn drobnocząsteczkowych, heparyny niefrakcjonowanej, antagonistów witaminy K oraz nowych doustnych antykoagulantów (NOAC).

Ocena ryzyka zakrzepowo-zatorowego powinna być rutynowym elementem postępowania u pacjentów hospitalizowanych, poddawanych zabiegom operacyjnym oraz u osób z chorobami przewlekłymi. Najpopularniejszymi skalami oceny ryzyka są skala Padewska, skala Capriniego oraz skala IMPROVE VTE.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl