ultrasonografia endoskopowa
Ultrasonografia endoskopowa (EUS) to zaawansowana metoda diagnostyczna łącząca technikę endoskopii z badaniem ultrasonograficznym. Pozwala na uzyskanie obrazów ultrasonograficznych wysokiej rozdzielczości z niewielkiej odległości poprzez umieszczenie głowicy USG na końcówce endoskopu bezpośrednio przy badanym narządzie.
Technika ta umożliwia dokładną ocenę struktur ściany przewodu pokarmowego oraz narządów przylegających, w tym trzustki, dróg żółciowych, węzłów chłonnych i zmian podśluzówkowych. EUS znajduje zastosowanie zarówno w diagnostyce, jak i w zabiegach terapeutycznych, takich jak biopsje cienkoigłowe, drenaże zbiorników płynowych czy neuroliza splotu trzewnego.
Główne wskazania do EUS obejmują diagnostykę i określenie zaawansowania nowotworów przewodu pokarmowego, ocenę zmian w trzustce i drogach żółciowych, diagnostykę przewlekłego zapalenia trzustki oraz diagnostykę różnicową zmian podśluzówkowych. Metoda ta charakteryzuje się wyższą czułością i swoistością w porównaniu do klasycznych badań obrazowych, zwłaszcza w ocenie drobnych zmian.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Torbiele trzustki – Diagnostyka i diagnoza
Torbiele trzustki są często wykrywane przypadkowo podczas badań obrazowych, takich jak TK i MRI, z częstością sięgającą 10% u pacjentów poddawanych tym badaniom. Kluczowe jest rozróżnienie torbieli nowotworowych (np. IPMN, MCN) od nienowotworowych (np. pseudotorbiele), gdyż torbiele śluzowe mają potencjał złośliwości i wymagają często resekcji chirurgicznej. Diagnostyka opiera się na MRI/MRCP jako metodzie z wyboru, umożliwiającej ocenę komunikacji torbieli z przewodem trzustkowym oraz identyfikację cech ryzyka złośliwości, takich jak poszerzenie przewodu głównego ≥10 mm czy obecność komponentu litego. TK jest przydatna zwłaszcza w wykrywaniu zwapnień i u pacjentów, którzy nie mogą przejść MRI. Endoskopowa ultrasonografia (EUS) wraz z biopsją aspiracyjną cienkoigłową (EUS-FNA) pozwala na pobranie płynu do analizy cytologicznej i biochemicznej (m.in. CEA z wartością odcięcia 192 ng/ml, amylaza, CA 19-9), co wspomaga klasyfikację torbieli i ocenę ryzyka złośliwości. Nowoczesne metody, takie jak analiza molekularna płynu torbieli (NGS), endoskopowa mikroskopia konfokalna (CLE) oraz biopsja kleszczykowa pod kontrolą EUS (EUS-TTNB), zwiększają dokładność diagnostyczną do około 90%.
antygen karcinoembrionalny, badanie cytologiczne, BD-IPMN, biopsja cienkoigłowa, dysplazja wysokiego stopnia, endomikroskopia konfokalna, EUS, gruczolakorak trzustki, guz neuroendokrynny trzustki, IPMN, MCN, mikroskopia konfokalna, MRCP, NGS, ostre zapalenie trzustki, postępowanie kliniczne, przewlekłe zapalenie trzustki, pseudotorbiel trzustki, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, torbiel nowotworowa, torbiel śluzowa, torbiel trzustki, ultrasonografia endoskopowa, żółtaczka obturacyjna - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy neuroendokrynne trzustki – Epidemiologia
Guzy neuroendokrynne trzustki (pNETs) stanowią mniej niż 2% wszystkich nowotworów trzustki, jednak ich zapadalność rośnie globalnie, szczególnie w Ameryce Północnej, gdzie wzrosła ponad 6-krotnie w ciągu ostatnich 40 lat. Średni wiek diagnozy to około 60 lat, z najwyższą częstością u pacjentów w wieku 70 lat (16-17/100 000). Większość pNETs to guzy niefunkcjonalne (90,8%), które często wykrywane są przypadkowo podczas badań obrazowych (CT, MRI, EUS). Klasyfikacja WHO wyróżnia NET G1, G2 oraz raki neuroendokrynne (NEC), z 5-letnim przeżyciem całkowitym dla pNETs na poziomie 37,6%, zależnym od stopnia zróżnicowania i stadium zaawansowania (np. stadium I: 89,9%, stadium IV: 56,9%). Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne (MEN1, VHL, TSC, NF1), palenie, alkohol, cukrzycę typu 2 i przewlekłe zapalenie trzustki.
aktywna obserwacja, badanie genetyczne, blokada punktów kontrolnych immunologicznych, choroba von Hippla-Lindaua, gastrinoma, guz neuroendokrynny trzustki, guz neuroendokrynny żołądkowo-jelitowo-trzustkowy, indeks Ki67, insulinoma, inwazja naczyń limfatycznych, inwazja okołonerwowa, limfocyt T, marker biochemiczny, nerwiakowłókniakowatość, obrazowanie receptorów somatostatynowych, przerzut do węzłów chłonnych, przerzut odległy, przewlekłe zapalenie trzustki, rak neuroendokrynny, resekcja chirurgiczna, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, ultrasonografia endoskopowa, zespół mnogiej gruczolakowatości