epirubicynol
Epirubicynol to metabolit epirubicyny, który powstaje w wyniku redukcji grupy ketonowej w pozycji C-13 cząsteczki. Epirubicyna jest antracyklinowym lekiem przeciwnowotworowym, szeroko stosowanym w chemioterapii różnych typów nowotworów, szczególnie raka piersi, jajnika oraz niektórych nowotworów hematologicznych.
Proces metabolizmu epirubicyny do epirubicynolu zachodzi głównie w wątrobie przy udziale enzymu aldo-ketoreduktazy. Epirubicynol wykazuje niższą aktywność cytotoksyczną niż związek macierzysty, co jest istotnym aspektem w kontekście skuteczności terapii. Monitorowanie stężenia tego metabolitu może mieć znaczenie w ocenie indywidualnych różnic w metabolizmie leku u pacjentów poddawanych chemioterapii.
W praktyce klinicznej znajomość farmakokinetyki epirubicyny i jej metabolitów, w tym epirubicynolu, może pomóc w optymalizacji dawkowania leku, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub innymi czynnikami wpływającymi na metabolizm leków. Epirubicynol, podobnie jak epirubicyna, może przyczyniać się do kardiotoksyczności obserwowanej podczas terapii antracyklinami, choć w mniejszym stopniu niż związek macierzysty.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Farmorubicin PFS 2 mg/ml (10 mg/5 ml, 50 mg/25 ml, 200 mg/100 ml)
Farmakokinetyka epirubicyny wykazuje liniowość w zakresie dawek 60-150 mg/m², z klirensem osoczowym niezależnym od czasu infuzji i schematu podawania, co umożliwia przewidywalność stężeń leku. Po dożylnym podaniu lek szybko dystrybuuje się do tkanek, wiążąc się w około 77% z albuminami osocza, a kumuluje w erytrocytach, osiągając stężenia dwukrotnie wyższe niż w osoczu. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania czterech głównych metabolitów, z których epirubicynol jest głównym, wykazującym około dziesięciokrotnie niższą aktywność cytotoksyczną in vitro. Eliminacja odbywa się głównie przez żółć (około 34% dawki) i mocz (27%), co potwierdzają badania z izotopem radioaktywnym.
aglikon doksorubicyny, aktywność cytotoksyczna, eliminacja epirubicyny, epirubicyna chlorowodorek, epirubicynol, farmakokinetyka epirubicyny, klirens osoczowy, kumulacja w erytrocytach, kwas glukuronowy, metabolizm epirubicyny, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obstrukcja dróg żółciowych, pacjent dializowany, podwyższony AspAT, podwyższony poziom bilirubiny, stężenie kreatyniny w surowicy, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią - Leksykon leków
Interakcje leku – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Chlorowodorek epirubicyny wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jej farmakokinetykę, toksyczność oraz skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego podawania cymetydyny, która zwiększa AUC epirubicyny o 50% (np. dawka 400 mg cymetydyny dwa razy dziennie przed epirubicyną 100 mg/m² co 3 tygodnie), co może prowadzić do nasilenia toksyczności. Podawanie paklitakselu przed epirubicyną zwiększa stężenia leku i jego metabolitów w osoczu, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 24-godzinnego odstępu między infuzjami. Podobnie, bezpośrednie podanie docetakselu po epirubicynie może zwiększać stężenie metabolitów, co wymaga ostrożności. Dekswerapamil może nasilać mielosupresję, a deksrazoksan zwiększa klirens epirubicyny, zmniejszając jej AUC i potencjalnie skuteczność, jednocześnie nasilając mielosupresję. W przypadku stosowania epirubicyny z lekami kardiotoksycznymi (5-fluorouracyl, cyklofosfamid, cisplatyna, taksany) oraz antagonistami kanałów wapniowych konieczne jest ścisłe monitorowanie funkcji serca ze względu na ryzyko addycyjnej kardiotoksyczności.
antagonista kanału wapniowego, antracyklina, AUC, cisplatyna, cyklofosfamid, działanie niepożądane, epirubicyna, epirubicynol, farmakokinetyka, fluorouracyl, hematopoeza, klirens leku, lek cytotoksyczny, lek kardiotoksyczny, lek przeciwretrowirusowy, metabolizm wątrobowy, mielosupresja, okres półtrwania leku, przeciwciało monoklonalne, radioterapia śródpiersia, szczepionka żywa atenuowana, szpik kostny, układ krwiotwórczy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml
Epirubicyna chlorowodorek, stosowana w dawkach dożylnych 60-150 mg/m² pc., charakteryzuje się farmakokinetyką o profilu trójwykładniczym z okresem półtrwania około 40 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją wątroby i nerek. Lek wykazuje liniowość farmakokinetyczną w zakresie dawek 60-120 mg/m², natomiast dawka 150 mg/m² zbliża się do nasycenia procesów metabolizmu i eliminacji. Klirens osoczowy wynosi 0,9 l/min, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Epirubicyna jest głównie eliminowana drogą wątrobową – około 40% dawki wydalane jest z żółcią w ciągu 72 godzin, a 9-10% z moczem w ciągu 48 godzin. Substancja nie przenika bariery krew-mózg, co ogranicza potencjalne działania niepożądane w OUN.
bariera krew-mózg, biotransformacja, dystrybucja tkankowa, eliminacja leku, eliminacja wątrobowa, epirubicyna chlorowodorek, epirubicynol, funkcja trójwykładnicza, glukuronid epirubicyny, glukuronidacja, klirens osoczowy, lek przeciwnowotworowy, liniowość farmakokinetyczna, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, podanie dopęcherzowe, rak in situ pęcherza moczowego, sprzęganie z kwasem glukuronowym, szlak metaboliczny, zapalenie pęcherza moczowego, zmiana nowotworowa - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Właściwości farmakokinetyczne
Epirubicyna, antracyklinowy lek cytotoksyczny, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się szybkim wchłanianiem i szeroką dystrybucją do tkanek, z klirensem osocza około 0,9 l/min oraz okresem półtrwania fazy końcowej około 40 godzin. Po dożylnym podaniu w dawkach 60-150 mg/m² pc. stężenie leku w osoczu zmienia się zgodnie z modelem trójwykładniczym. Epirubicyna wiąże się w około 77% z albuminami osocza i kumuluje w erytrocytach, nie przenikając przez barierę krew-mózg. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania metabolitów takich jak epirubicynol, glukuronidy oraz aglikony doksorubicyny, z których epirubicynol wykazuje około dziesięciokrotnie mniejszą aktywność cytotoksyczną in vitro. Eliminacja leku odbywa się głównie przez wydalanie z żółcią (około 40% dawki w ciągu 72 godzin) oraz w mniejszym stopniu przez nerki (9-10% dawki w ciągu 48 godzin). Farmakokinetyka epirubicyny jest liniowa w zakresie dawek 60-120 mg/m², natomiast dawka 150 mg/m² znajduje się na granicy liniowości.
4′-O-glukuronidacja, aglikon doksorubicyny, aktywność cytotoksyczna, albumina, antracyklina, bariera krew-mózg, drenaż przezskórny, dysfunkcja wątroby, dystrybucja w tkankach, epirubicyna, epirubicynol, erytrocyt, farmakokinetyka liniowa, glukuronid epirubicyny, izotop, klirens osoczowy, metabolizm wątrobowy, niewydolność wątroby, obstrukcja dróg żółciowych, okres półtrwania, osocze, rak in situ pęcherza moczowego, redukcja grupy ketonowej, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią, zapalenie pęcherza moczowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Epirubicyna chlorowodorek, podawana dożylnie w dawkach terapeutycznych 60-150 mg/m² pc., wykazuje farmakokinetykę opartą na funkcji trójwykładniczej z szybkim początkiem i powolną fazą eliminacji, której średni okres półtrwania wynosi około 40 godzin. W zakresie dawek 60-120 mg/m² pc. farmakokinetyka jest liniowa, co oznacza proporcjonalny wzrost stężenia leku w osoczu wraz ze wzrostem dawki, natomiast dawka 150 mg/m² pc. znajduje się na granicy liniowości. Epirubicyna podlega intensywnemu metabolizmowi, głównie do epirubicynolu (13-OH-epirubicyna) oraz glukuronidów, z charakterystyczną glukuronidacją w pozycji 4′-O, co odróżnia ją od doksorubicyny i przyczynia się do szybszej eliminacji oraz zmniejszonej toksyczności. Klirens osoczowy wynosi około 0,9 l/min, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową, a lek nie przenika przez barierę krew-mózg, ograniczając ryzyko neurotoksyczności.
bariera krew-mózg, czynność wątroby i nerek, dystrybucja w tkankach, działanie neurotoksyczne, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, eliminacja epirubicyny, epirubicyna chlorowodorek, epirubicynol, farmakokinetyka epirubicyny, funkcja trójwykładnicza, glukuronidacja, glukuronidy epirubicyny, klirens osocza, koncentrat do sporządzania roztworu, metabolizm w organizmie, niezmieniona substancja czynna, okres półtrwania, podanie dopęcherzowe, rak in situ pęcherza, stan zapalny pęcherza, stężenie leku w osoczu, szlak metaboliczny, wydalanie drogami żółciowymi, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Epirubicin Accord 2 mg/ml
Epirubicyna chlorowodorek (Epirubicin Accord, 2 mg/ml) wykazuje trójfazowy model eliminacji z osocza po dożylnym podaniu w dawkach terapeutycznych 60-150 mg/m², z okresem półtrwania około 40 godzin. Farmakokinetyka leku jest liniowa, co umożliwia przewidywanie stężeń terapeutycznych i metabolitów. Klirens osocza wynosi około 0,9 l/min, co wskazuje na intensywną dystrybucję do tkanek, a lek nie przenika przez barierę krew-mózg, co ogranicza ryzyko neurotoksyczności. Metabolizm epirubicyny obejmuje powstawanie głównego metabolitu epirubicynolu (13-OH epirubicyna) oraz glukuronidów epirubicyny i epirubicynolu, z unikalnym procesem 4′-O-glukuronidacji, który przyczynia się do szybszej eliminacji i zmniejszonej toksyczności w porównaniu z doksorubicyną.
4′-O-glukuronidacja, bariera krew-mózg, doksorubicyna, działanie niepożądane leku, epirubicyna chlorowodorek, epirubicynol, farmakokinetyka liniowa, glukuronidy epirubicyny, klirens osocza, lek przeciwnowotworowy, okres półtrwania, wydalanie nerkowe, wydalanie wątrobowe, wydzielanie do żółci, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby