znieczulenie rdzeniowe i nadtwardówkowe

Znieczulenie rdzeniowe (podpajęczynówkowe) to technika anestezji regionalnej, w której lek znieczulający podawany jest bezpośrednio do płynu mózgowo-rdzeniowego w przestrzeni podpajęczynówkowej. Powoduje ono czasowy blok przewodnictwa nerwowego, umożliwiając przeprowadzenie zabiegów w obrębie dolnej części ciała bez konieczności stosowania znieczulenia ogólnego.

Znieczulenie nadtwardówkowe (zewnątrzoponowe) polega na podaniu leku znieczulającego do przestrzeni nadtwardówkowej kręgosłupa, czyli obszaru pomiędzy opona twardą a więzadłem żółtym. W przeciwieństwie do znieczulenia rdzeniowego, lek nie przenika bezpośrednio do płynu mózgowo-rdzeniowego, a działa na korzenie nerwów rdzeniowych, co zapewnia blokadę czuciową i ruchową.

Oba typy znieczulenia znajdują szerokie zastosowanie w położnictwie (szczególnie podczas porodu), chirurgii ortopedycznej, urologicznej oraz naczyniowej kończyn dolnych. Znieczulenie nadtwardówkowe, w porównaniu do rdzeniowego, charakteryzuje się wolniejszym początkiem działania, ale umożliwia przedłużenie znieczulenia poprzez pozostawienie cewnika i podawanie kolejnych dawek leku, co jest szczególnie przydatne podczas długotrwałych zabiegów.

Powikłania związane z tymi technikami obejmują spadek ciśnienia tętniczego (hipotensję), przenikanie leku znieczulającego do przestrzeni podpajęczynówkowej podczas znieczulenia nadtwardówkowego (tzw. wysoki blok), popunkcyjne bóle głowy, uszkodzenia neurologiczne (rzadko) oraz trudności w oddawaniu moczu. Przeciwwskazania do ich stosowania to m.in. koagulopatie, zakażenia ogólnoustrojowe lub miejscowe, niestabilność hemodynamiczna oraz podwyższone ciśnienie śródczaszkowe.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl