apoptoza hepatocytów
Apoptoza hepatocytów to proces programowanej śmierci komórkowej zachodzący w komórkach wątroby. Jest to fizjologiczny mechanizm, który w warunkach prawidłowych umożliwia eliminację uszkodzonych lub zbędnych hepatocytów, pomagając w utrzymaniu homeostazy wątroby i kontroli jej wielkości.
W przeciwieństwie do nekrozy, apoptoza jest procesem ściśle regulowanym, który przebiega z zachowaniem integralności błony komórkowej. Charakteryzuje się kondensacją chromatyny, fragmentacją DNA, kurczeniem komórki i tworzeniem ciałek apoptotycznych, które są następnie fagocytowane przez komórki Kupffera, zapobiegając tym samym rozwojowi stanu zapalnego.
Nasilona apoptoza hepatocytów występuje w wielu chorobach wątroby, takich jak przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, alkoholowa i niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby, autoimmunologiczne zapalenie wątroby czy toksyczne uszkodzenie wątroby. Główne szlaki sygnałowe indukujące apoptozę hepatocytów obejmują szlak zewnątrzpochodny (związany z receptorami śmierci, jak Fas/CD95, TNFR) oraz wewnątrzpochodny (mitochondrialny).
Nadmierna apoptoza hepatocytów prowadzi do przewlekłego uszkodzenia wątroby i może skutkować włóknieniem, a w konsekwencji marskością i niewydolnością narządu. Z kolei zaburzenia procesu apoptozy mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworów wątroby poprzez przeżycie komórek z uszkodzonym DNA. Modulacja apoptozy hepatocytów stanowi potencjalny cel terapeutyczny w leczeniu chorób wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ostre niewydolność wątroby – Patofizjologia i mechanizm
Ostra niewydolność wątroby (ALF) to stan nagłego, ciężkiego uszkodzenia wątroby u pacjentów bez wcześniejszej choroby wątroby, definiowany przez encefalopatię wątrobową, koagulopatię (INR ≥1,5) oraz żółtaczkę rozwijające się w czasie krótszym niż 26 tygodni. Patofizjologia ALF obejmuje masywną martwicę i apoptozę hepatocytów, nasilony stan zapalny z uwolnieniem cytokin prozapalnych (TNF, IL-6, IL-8) oraz toksyn, co prowadzi do dysfunkcji wielonarządowej i zwiększonej podatności na infekcje. Najczęstszą przyczyną ALF w krajach zachodnich jest toksyczność paracetamolu, gdzie metabolit NAPQI, powstający w wyniku metabolizmu przez cytochrom P450, wyczerpuje zapasy glutationu, prowadząc do uszkodzenia hepatocytów. Obrzęk mózgu i encefalopatia wątrobowa wynikają z akumulacji amoniaku i glutaminy w astrocytach, co powoduje wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego i zaburzenia autoregulacji mózgowej. Wazoplegia i krążenie hiperkinetyczne są konsekwencją aktywacji syntazy tlenku azotu i upośledzonej detoksykacji endotoksyn przez uszkodzoną wątrobę.
anemia aplastyczna, apoptoza hepatocytów, choroba Wilsona, cytochrom P450, czynnik martwicy nowotworów, encefalopatia wątrobowa, interleukina-6, koagulopatia, krążenie hiperkinetyczne, martwica hepatocytów, mezenchymalne komórki macierzyste, N-acetylocysteina, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, NAPQI, niekardiogenny obrzęk płuc, obrzęk astrocytów, obrzęk mózgu, ostra niewydolność wątroby, paracetamol, reakcja Fentona, reaktywne formy tlenu, świeżo mrożone osocze, syntaza tlenku azotu, terapeutyczna wymiana osocza, zatrucie paracetamolem, zespół Budda-Chiariego, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej