cytokeratyna 18
Cytokeratyna 18 (CK18) to białko należące do rodziny cytokeratyn typu I, stanowiące kluczowy składnik cytoszkieletu komórek nabłonkowych. Jest kodowana przez gen KRT18 i występuje głównie w nabłonkach jednowarstwowych (prostych), takich jak nabłonek przewodów wyprowadzających gruczołów, wątroby, trzustki oraz w komórkach nabłonka przewodów gruczołu sutkowego.
W diagnostyce medycznej CK18 pełni istotną rolę jako marker różnicowania nowotworów. Jej ekspresja jest charakterystyczna dla raków wywodzących się z nabłonków gruczołowych, co umożliwia odróżnienie ich od nowotworów pochodzenia mezenchymalnego. Jest szczególnie przydatna w diagnostyce raków wątrobowokomórkowych, raków przewodowych trzustki oraz gruczolakoraków.
Fragmenty cytokeratyny 18 (M30, M65) uwalniane do krwiobiegu podczas apoptozy i nekrozy hepatocytów służą jako biomarkery uszkodzenia wątroby. Pomiar stężenia tych fragmentów znajduje zastosowanie w monitorowaniu przebiegu chorób wątroby, takich jak niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD), niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (NASH), wirusowe zapalenie wątroby oraz polekowe uszkodzenia wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby alkoholowe – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie wątroby alkoholowe (AZWA) to ostry zespół kliniczny charakteryzujący się nagłym początkiem żółtaczki w ciągu ostatnich 8 tygodni oraz nieprawidłowościami w funkcjonowaniu wątroby u pacjentów z długotrwałym, intensywnym spożywaniem alkoholu (≥3 standardowe drinki/dzień u kobiet, ≥4 u mężczyzn przez minimum 6 miesięcy). Diagnostyka opiera się na kryteriach Narodowego Instytutu ds. Nadużywania Alkoholu i Alkoholizmu, obejmujących m.in. stężenie bilirubiny całkowitej ≥3 mg/dl (51,3 μmol/l), aktywność AST ≥50 U/l (0,83 μkat/l) z AST/ALT ≥1,5 oraz AST i ALT zazwyczaj <400 U/l (6,68 μkat/l). Badania laboratoryjne wykazują podwyższoną bilirubinę, GGTP, wydłużony czas protrombinowy/INR, obniżone albuminy, leukocytozę z neutrofilią (>20,0 x 10^9/l) oraz podwyższone CRP jako marker zapalenia. Diagnostyka różnicowa obejmuje wykluczenie innych przyczyn uszkodzenia wątroby, takich jak wirusowe zapalenia, choroby autoimmunologiczne czy polekowe uszkodzenia. Biopsja wątroby, choć nie jest rutynowo wymagana, pozostaje złotym standardem potwierdzającym rozpoznanie w około 85-95% przypadków i jest wskazana w diagnostycznych wątpliwościach lub przed leczeniem farmakologicznym.
aminotransferazy, autoimmunologiczna choroba wątroby, białko C-reaktywne, bilirubina całkowita, biopsja wątroby, choroba alkoholowa wątroby, choroba Wilsona, ciałka Mallory’ego-Denka, cytokeratyna 18, czas protrombinowy, dysfunkcja wątroby, elastografia przejściowa, fosfatydyloetanol, funkcja dyskryminacyjna Maddreya, gamma-glutamylotranspeptydaza, Model for End-Stage Liver Disease, morfologia krwi, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, rak wątrobowokomórkowy, ropień wątroby, stosunek AST/ALT, testy funkcji wątroby, transferyna uboga w węglowodany, ultrasonografia jamy brzusznej, wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie wątroby alkoholowe, żółtaczka